Langs de Esvelderbeek worden binnenkort waterplassen en nieuwe natuur aangelegd, op een manier die Oplaat wél kan bekoren.
Langs de Esvelderbeek worden binnenkort waterplassen en nieuwe natuur aangelegd, op een manier die Oplaat wél kan bekoren. Heliflight.nl
OPINIE

‘Goedkope nieuwe natuur legt rode loper uit voor vogelgriep’

Opinie Vogelgriep 2022

BARNEVELD We hebben in Nederland nogal een eenzijdige kijk op vergroening. Alle natuur is goed, ongeacht hoe het er uit ziet. Maar dat is dus niet zo. We zijn nu bijvoorbeeld bezig om rivieren te verbreden en weilanden te vernatten om nieuwe natuur te creëren. De manier waarop we dat doen, trekt heel veel ganzen aan. Die zien vanuit de lucht grote wateroppervlakten en dat vinden ze fijn, want dat zijn goede ‘landingsbanen.

KNOOP IN DE MAAG De explosieve toename van het aantal ganzen dat dit tot gevolg heeft, brengt voor de pluimveehouder die het nieuwe gebied in zijn buurt aangelegd ziet worden, grote risico’s mee. Het voelt eigenlijk alsof naast de basisschool van uw kinderen een tbs-kliniek komt. Daar zal elke ouder ook een knoop van in de maag hebben en waarschijnlijk zelfs rechtszaken starten. 

Maar het betreft niet alleen het risico op vogelgriep van de wilde watervogels. Ganzen richten ook nog veel andere schade aan. Ze zijn dol op gras, dus ze vreten hele weilanden kaal. Daarbij trappen ze met hun grote poten de grond zo dicht dat insecten er niet meer doorkomen en het water slecht wordt afgevoerd. Dat betekent een achteruitgang in de leefcondities voor grutto’s en kieviten. Te veel ganzen is dus een ramp voor de biodiversiteit en het is ook slecht voor de boeren. Want als het gras eenmaal teruggroeit, willen de koeien het niet meer eten, de ganzenpoep geeft het gras een nare bijsmaak.

Ook zorgt dit kaalvreten ervoor dat predatoren de nesten gemakkelijker vinden en leegroven. Als je dan ook nog eens bedenkt dat een paar poepjes van de ganzen nodig zijn om de maximumwaarden voor stikstof in een natuurgebied te overschrijden, is het des te vreemder. Heel Nederland mag op slot, huizenvergunningen worden ingetrokken, maar voor meer ganzen wordt de rode loper uitgelegd.

ESVELDERBEEK Vernatting kan ook door meer moerasachtige, drassige gebieden met struweel aan te leggen. Dan heeft die gans niet zo’n perfecte landingsbaan en vliegt hij verder. Neem bijvoorbeeld de waterplassen die de gemeente Barneveld wil aanleggen bij de Esvelderbeek, tussen de Nijkerkerweg en de A30 in Barneveld. De Barneveldse Krant schreef hier vorige week over. Die inrichting is eigenlijk perfect: er is geen open water, maar er komen zandgronden en struweel. Dit trekt in principe geen watervogels aan, heel goed dus.

Maar doen we zoiets niet, en daarvoor wordt vaak gekozen omdat het meer geld kost, dan is dat ook intensiever in het onderhoud. Vaak willen we wel nieuwe natuur, maar het moet wel makkelijke natuur zijn waar we niet al te veel voor hoeven te betalen. De Oostvaardersplassen vormen natuurlijk een sprekend voorbeeld van hoe het mis kan gaan als bureau-ecologen de vrije hand wordt gelaten. Prachtig bedacht en uitgevoerd, met een schitterende film om het succes te tonen. Tegenwoordig is het een troosteloze vlakte. Ik ben benieuwd of ze nu nog een film gaan maken.

Dat een ‘natuurgebied’ dus ook beheer nodig heeft, net als uw tuin onderhoud, dat heeft men niet door of is te duur. En beheer in de vorm van jacht om een populatie te begrenzen passend bij het stuk natuur, dat is meteen weer zielig. Ook daar ligt een flink deel van het probleem dat wij hebben met de overvloed aan ganzen. Jacht en beheer wordt geframed als plezierjacht en provincies geven alleen nog vergunningen af indien er flinke schade is. Terwijl voorkomen uiteraard beter is dan genezen.

Waterschappen, provincies en gemeenten dienen zich bij de inrichting van nieuwe natuurgebieden breder te laten voorlichten over mogelijke gevolgen van hun keuzes.

Bart-Jan Oplaat (Markelo), voorzitter van de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders

advertentie