Politie: ‘Arrestatieteams en ME bij boerenprotest helaas noodzakelijk’

KOOTWIJKERBROEK/APELDOORN De inzet van de Mobiele Eenheid en arrestatieteams bij het boerenprotest op dinsdagavond 28 juni rond Stroe, Kootwijk en Kootwijkerbroek was ,,helaas noodzakelijk’’. ,,De inzet van de ME was ongepland en uit noodweer geboren.’’

Dat stelt de politie Oost-Nederland dinsdag in reactie op vragen van deze krant na publicatie van een interview op zaterdag 2 juli met vijf direct betrokkenen bij de demonstratie. Volgens hen was sprake van volstrekt onnodig ,,agressief en gewelddadig optreden’’ door de politie, terwijl de insteek juist ,,een rustige en vreedzame protestactie’’ was tegen het stikstofbeleid.

De politie wilde maandag 4 juli nog niet inhoudelijk reageren op dit verhaal, maar doet dit nu alsnog na onderzoek naar de gang van zaken op dinsdagavond 28 juni.

RUSTIG RIJDEN Het boerenprotest begon bij de op- en afrit Stroe van de snelweg A1. Volgens de deelnemers kregen zij van een agent ter plekke toestemming om vuur te maken langs de snelweg met schoon hout en balen hooi. ,,Daarna zouden we rustig naar de volgende A1-afslag bij Kootwijk rijden. De politie gaf akkoord op voorwaarde dat we geen wegen zouden blokkeren, want dat is in Nederland verboden. Niemand heeft gezegd dat we weg moesten’’, aldus de direct betrokkenen in het interview.

GOED CONTACT ,,Waar het kan, zullen wij een demonstratie altijd in goede verbinding faciliteren’’, reageert woordvoerder Sven Strijbosch van de politie Oost-Nederland. ,,Dat is ook die avond de intentie geweest. We staan met het overgrote deel van de boeren dan ook in goed contact.’’

,,Laat in beginsel echter wel duidelijk zijn dat het stichten van brand niet is toegestaan, evenals het rijden op de snelweg met een tractor’’, voegt hij eraan toe. ,,Gezien de massaliteit van de protesten is direct ingrijpen op zo’n moment vaak niet mogelijk. Wel is het altijd ons doel om de overtredingen binnen niet al te lange tijd te doen stoppen. Het liefst in goed gesprek, waar nodig en mogelijk met nadrukkelijkere politie-inzet.’’

KLEMGEREDEN Op de vraag waarom besloten is tot inzet van arrestatieteams en de Mobiele Eenheid, terwijl volgens de boeren tot dan toe sprake was van een vreedzame en rustige demonstratie, zegt de politie zich niet in dat beeld te herkennen.

,,De banden van motoragenten, die in eerste instantie poolshoogte kwamen nemen langs de A1, werden lek gestoken’’, licht Strijbosch toe. ,,De Mobiele Eenheid reed op verschillende plekken binnen de eenheid, waaronder rond Stroe/Kootwijkerbroek, om snel in te kunnen grijpen, mocht dat nodig zijn. Nog voordat de ME moest ingrijpen, werden voertuigen door tractoren klemgereden. Op een voertuig van de aanhoudingseenheid is ingereden en deze is ook geraakt. Het uiteindelijke ingrijpen van onze zogenoemde kwaliteitsgroepen was dus helaas noodzakelijk. Dat is ook niet wat wij willen. Niemand is immers gebaat bij escalatie. Zowel de boeren niet als de politie niet.’’

De boeren stellen op hun beurt dat tijdens de korte langzaam rijden-actie op de A1 vanaf de oprit Stroe naar de afslag bij Kootwijk al direct sprake was van agressief rijgedrag van achtervolgende politiebusjes. Naar hun idee absoluut onnodig, omdat agenten die ter plekke waren bij Stroe op de hoogte waren dat ze de snelweg bij Kootwijk weer zouden verlaten.

NOODWEER Volgens de politie was er dinsdagavond 28 juni geen sprake van een inschattingsfout of mogelijke gebrekkige communicatie tussen politie ter plekke en de regiopolitie Oost-Nederland.

,,Het betrof een hectische avond met inzet van zowel lokale politiemensen als agenten van elders’’, meldt woordvoerder Strijbosch. ,,De inzet van de ME was dan ook ongepland en uit noodweer geboren. Wij hebben de inzet nodig geacht, maar als er mensen zijn die zich onheus bejegend voelen, dan is er natuurlijk altijd de mogelijkheid om een klacht in te dienen. We staan daarnaast ook open voor het goede gesprek.’’

DREIGEND ,,Maar we trekken wel een grens als het gaat om het belagen van politiemensen’’, benadrukt hij. ,,Verschillende collega’s hebben zich die avond echt onveilig en in het nauw gedreven gevoeld. Neem bijvoorbeeld het geweld tegen politiemensen en politievoertuigen, zoals te zien op veel video’s van die avond. Maar ook goed om als voorbeeld te noemen zijn de tractoren. Voor veel boeren normale machines, waarmee dagelijks gewerkt wordt. Voor anderen gigantische apparaten die dreigend over kunnen komen als er bijvoorbeeld mee in je richting wordt gereden, zoals die avond is gebeurd.’’

POLITIEBUSJES BELAAGD Eén van de video’s die landelijk enorm veel is bekeken, toont beelden van mannen die nabij de kruising van de Garderbroekerweg en Essenerweg in het buitengebied van Kootwijkerbroek wegrijdende politiebusjes belagen. Daarbij worden onder meer houten hamers en een breekijzer gebruikt en er werd hard tegen de passerende voertuigen getrapt.

Volgens de boeren waren deze mensen geen demonstranten, maar waren zij afgekomen op de massale politie-inzet op de Garderbroekerweg, met ook enkele aanhoudingen. De politie gaf maandag 4 juli deels herkenbare beelden vrij (met onherkenbaar gemaakte gezichten) van vier verdachten. Deze mannen hebben zich vorige week gemeld en zijn inmiddels aangehouden.

STROOMSTOOTWAPEN Er zijn ook videobeelden van één van de aanhoudingen op de Garderbroekerweg. Dat betrof een 17-jarige jongen die eerder met een trekker had deelgenomen aan het boerenprotest en die kort na thuiskomst in een bestelbus samen met zijn vader terug ging, volgens de vader om zijn 19-jarige zoon op te halen die eveneens deelnam aan de demonstratie.

De vader kreeg naar eigen zeggen harde klappen toen hij uitstapte om naar zijn 19-jarige zoon te lopen die in een trekker reed met daarachter een kiepkar. De 19-jarige werd ongeveer op dat moment op de Garderbroekerweg aangehouden.

De 17-jarige zoon zat nog in het busje en zag alles gebeuren. Hij was volgens de vader achter het stuur geschoven en had de deur op slot gedaan. Op de video is aan de witte achterverlichting te zien dat hij achteruit wilde rijden, omdat agenten hem wilden aangehouden. 

,,Hij werd gewoon gek, omdat ik in elkaar werd geslagen. Achter de bus stond niemand’’, aldus de vader. Daarna slaat een lid van een arrestatieteam een raam in, schiet een agent met een stroomstootwapen en wordt de 17-jarige aangehouden.

POGING TOT DOODSLAG De politie geeft desgevraagd een reactie op deze aanhouding. ,,Politiemensen herkennen een persoon die eerder met zijn tractor op een voertuig van de aanhoudingseenheid was ingereden’’, aldus woordvoerder Strijbosch. 

,,Deze verdachte stapt in een busje, vergrendelt de deuren, verplaatst naar de bestuurdersstoel en rijdt achteruit. Agenten zien zich dan ook genoodzaakt om hem na meerdere waarschuwingen met geweld aan te houden voor poging tot doodslag. Omdat de verdachte weigerde mee te werken en voor een gevaarlijke situatie zorgde door achteruit te rijden, is het stroomstootwapen ingezet. Dit ziet er misschien heftig uit, maar deze goed getrainde collega’s doen dat enkel voor eigen veiligheid en de veiligheid van omstanders.’’

Naschrift redactie: De 17-jarige zoon is vrijdag 1 juli vrijgelaten, in afwachting van de rechtszaak. De 19-jarige zoon heeft zes dagen in voorarrest gezeten. Volgens het Openbaar Ministerie reed de 19-jarige verschillende keren met een trekker in op een politiewagen.

Wim Vonk

Lees ook: Boeren over protest Stroe en Kootwijkerbroek:  Dit is het échte verhaal