Veel woningen in de Gelderse Vallei hebben te weinig lichtpunten

In een groot deel van de Nederlandse woningvoorraad is het aantal vaste lichtpunten bepaald in een tijd dat woonkamers anders werden gebruikt dan nu. Woningen die voor 1990 zijn gebouwd, hebben doorgaans een of twee plafondaansluitingen per kamer, meestal midden in het vertrek. Wie tegenwoordig een zithoek, een eettafel en een werkplek in dezelfde ruimte combineert, loopt daar tegenaan.

Elektrotechnische installateurs zien het terug in hun opdrachten. Het bijplaatsen van een wandcontactdoos of een extra lichtpunt betekent in de praktijk hakwerk in de muur, nieuwe bedrading naar de groepenkast en herstel van het stucwerk. Bij een woning met gemetselde binnenmuren loopt dat op; bij een monumentale of gestucte gevelwand is het vaak helemaal geen optie.

Verlichting zonder aansluiting
Een deel van de markt heeft zich de afgelopen jaren op dat probleem gericht. Oplaadbare lampen bevatten een accu en worden via een magneetplaatje of een oplaadstation bijgeladen; ze hoeven niet op het lichtnet te worden aangesloten. Aanvankelijk ging het vooral om kleine tafelmodellen voor de horeca, maar inmiddels zijn er ook wandmodellen die met een schroef- of magneetbevestiging aan de muur gaan.

De brandduur verschilt sterk per model en per lichtsterkte. Fabrikanten noemen doorgaans tien tot tachtig uur voor de kleinere accu’s en tot ruim honderd uur voor de zwaardere varianten; dat laatste geldt dan bij de laagste dimstand. De oplaadtijd ligt in de meeste gevallen tussen de zes en twaalf uur, afhankelijk van het model en de gebruikte oplader.

Het Amsterdamse Tavellio is een van de partijen die zich op deze categorie richt en werkt met materialen als marmer, travertijn en hout. Andere aanbieders komen uit de hoek van de traditionele verlichtingshandel, die het assortiment heeft uitgebreid met accumodellen.

Beperkingen
De categorie kent ook duidelijke grenzen. Een acculamp levert minder lichtopbrengst dan een vergelijkbare netgevoede armatuur, en wie de lamp als hoofdverlichting wil gebruiken komt bedrogen uit. Ook moet de lamp periodiek worden opgeladen — bij een wandmodel op twee meter hoogte is dat een handeling die je niet dagelijks wilt verrichten.

Daarnaast verschilt de bescherming tegen vocht per model. Een deel van de lampen heeft een IP54-classificatie en is daarmee geschikt voor overdekt buitengebruik; bij houten uitvoeringen wordt die waarde lang niet altijd vermeld. Voor een tuin of een onbeschut terras is dat onderscheid relevant.

Voor wie de installatiekosten van een extra lichtpunt afweegt tegen de aanschaf van een accumodel, is de rekensom per situatie anders. Bij een enkele donkere hoek in een huurwoning waar niet mag worden gehakt, is de keuze snel gemaakt. Bij een ingrijpende verbouwing waarin de elektra toch wordt vervangen, ligt dat anders.