Advocaat Jan Post ‘zoomt’ in op bijbelse Jozef bij Literair Café Barneveld: ‘Recht doen is meer dan het opvolgen van regels’

BARNEVELD Wat heeft de bekende bijbelse geschiedenis van Jozef in Egypte te maken met ons hedendaagse rechtsgevoel? En kan het strak opvolgen van regels eigenlijk wel leiden tot ‘ware gerechtigheid’? Op woensdag 14 oktober neemt advocaat en auteur Jan Post bezoekers van het Literair Café Barneveld mee op een verrassende reis door de geschiedenis, het recht en de literatuur.

Post, die in 2019 het boek Gerechtigheid en recht publiceerde en dat zelfs een tweede druk beleefde, combineert tijdens zijn lezing zijn juridische expertise met een voorliefde voor de klassieke oudheid. ,,Zolang ik advocaat ben, vind ik het snijvlak tussen recht en religie fascinerend,” vertelt hij. 

,,Of ik nu in de kerk zat of bijbelse verhalen las: ik betrapte mezelf er vaak op dat ik er met een juridische bril naar keek. Wat waren de geldende regels in die tijd? Hoe dacht de oosterse mens over rechtspraak? Wat was de context? En hoe zouden we dat tegenwoordig aanpakken?” 

JOZEF ALS OPPERRECHTER  

Tijdens de avond zoomt Post in op de geschiedenis van Jozef, de favoriete zoon van Jakob die door zijn jaloerse broers als slaaf werd verkocht en uiteindelijk carrière maakte in Egypte. Waar Jozef in de volksmond vaak wordt getypeerd als ‘onderkoning’, ligt dat gelet op de context iets genuanceerder. 

,,Jozef kreeg van de farao onder meer een gouden ketting om de hals”, legt Post uit. ,,Uit klassieke bronnen weten we dat dit hét teken van waardigheid was van de vizier in zijn functie als opperrechter. Jozef was dus niet alleen een heerser, hij kreeg ook de leiding over alle rechtszaken aan het hof. Als je die juridische en historische achtergronden kent, krijgt het verhaal ineens een heel nieuwe diepgang.”

,, Je kunt stellen dat Jozef een revolutionaire daad verrichtte door zijn broers te vergeven

Via boeiende uitstapjes naar de oude Egyptische mythologie – zoals het wegen van het hart door de godin van de gerechtigheid, Maät - en het beroemde, 3800 jaar oude verhaal van ‘De welsprekende boer’, laat Post zien hoe hoogstaand de rechtspraak in de oudheid al was. Ook trekt hij treffende parallellen met de taken van rechters in onze huidige samenleving.

REVOLUTIONAIRE DAAD

Uiteindelijk stuit de lezing op de kernvraag: hoe ging Jozef om met de broers die hem ooit verraadden, toen zij tijdens een hongersnood koren kwamen kopen? Ging hij puur af op vergelding en regels, of was er ruimte voor iets groters? 

,,In navolging van de bekende rabbijn Jonathan Sacks kun je stellen dat Jozef hier een revolutionaire daad verrichtte”, verduidelijkt Post. ,,Hij ging voorbij aan de harde maat van het recht en schonk vergeving. Dat was in de toenmalige wereld uniek. Echte gerechtigheid wordt namelijk niet altijd bereikt door straf of vergelding, maar juist door genade en relatieherstel. Dat maakt deze oude teksten nog altijd verrassend actueel.”

NICO KNIBBE

Tijdens de avond in de foyer van het Schaffelaartheater schuift ook de Barneveldse zanger en liedjesschrijver Nico Knibbe (onder meer bekend van de band Nobuts) aan. Hij verzorgt muzikale intermezzo’s en gaat met Jan Post in gesprek over de raakvlakken tussen recht, gerechtigheid en geloof. De presentatie is in handen van Erik Roest, redacteur bij deze krant.

Het Literair Café begint woensdag 14 oktober om 20.00 uur. Kaarten à 10 euro zijn verkrijgbaar via de website schaffelaartheater.nl. Het boek Gerechtigheid en recht is verschenen bij KokBoekencentrum en op de avond zelf verkrijgbaar.