Hittegolven en koelketens: waarom regionale voedselproducenten voor nieuwe uitdagingen staan

Barneveld geldt tot ver buiten de grenzen van Gelderland als het centrum van de pluimvee- en eierindustrie. Talrijke bedrijven in de regio produceren, verwerken of vervoeren dagelijks levensmiddelen. Tegelijkertijd worden de zomers in Nederland steeds warmer. Voor regionale producenten rijst daarom een belangrijke vraag: hoe kunnen gevoelige producten ook tijdens langdurige hitteperiodes veilig worden opgeslagen en vervoerd?

Voor veel bedrijven in Barneveld wordt de koelketen een cruciale taak
De regio Barneveld wordt sterk gekenmerkt door de voedingsmiddelenindustrie. Eierproducenten, pluimveebedrijven, zuivelfabrieken en talrijke toeleveranciers werken dagelijks met producten die gevoelig zijn voor temperatuurschommelingen. Vooral tijdens de zomermaanden kunnen hoge buitentemperaturen de gehele toeleveringsketen beïnvloeden.

Daarom kiezen veel bedrijven voor speciale koel- en verpakkingsoplossingen. Bij de verzending van temperatuurgevoelige goederen wordt bijvoorbeeld vaak een eps doos gebruikt. De isolerende eigenschappen helpen producten tijdens opslag en transport tegen hitte te beschermen en de temperatuur zo stabiel mogelijk te houden.

Voor veel levensmiddelen gelden bovendien Europese hygiënevoorschriften. Bedrijven moeten ervoor zorgen dat gevoelige goederen tijdens opslag en transport binnen bepaalde temperatuurbereiken blijven.

Strenge voorschriften voor temperatuurgevoelige levensmiddelen
Voor veel levensmiddelen gaat het daarbij niet alleen om kwaliteit, maar ook om het naleven van wettelijke voorschriften. In Nederland gelden de Europese hygiënevoorschriften voor levensmiddelen, die bedrijven verplichten om temperatuurgevoelige producten onder geschikte omstandigheden op te slaan en te vervoeren. De koelketen mag daarbij niet worden onderbroken.

Met name bij vlees, gevogelte, vis, zuivelproducten en andere bederfelijke goederen moeten vastgestelde temperatuurbereiken worden aangehouden. Voor diepgevroren levensmiddelen geldt bijvoorbeeld doorgaans een opslagtemperatuur van maximaal min 18 graden Celsius. Bedrijven moeten bovendien kunnen aantonen dat hun producten tijdens transport en opslag op de juiste wijze zijn behandeld.

De naleving van deze voorschriften wordt in Nederland onder andere gecontroleerd door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Overtredingen kunnen niet alleen leiden tot kwaliteitsverlies, maar ook juridische en economische gevolgen hebben. Juist tijdens langdurige hitteperiodes wint het toezicht op de koelketen daarom extra aan belang.

De zomers in Nederland worden warmer
De ontwikkeling van de temperaturen laat zien waarom dit onderwerp steeds belangrijker wordt. Volgens het Nederlandse weerinstituut KNMI is de gemiddelde temperatuur in Nederland de afgelopen decennia aanzienlijk gestegen. Tegelijkertijd komen hittegolven vaker voor dan vroeger.

Vooral de zomer van 2019 is bij veel mensen in het geheugen gegrift. Toen werd in Gilze-Rijen voor het eerst een temperatuur van 40,7 graden Celsius gemeten. Ook in Gelderland werden tijdens verschillende hitteperiodes temperaturen van ruim boven de 35 graden bereikt.

Voor voedselproducenten betekent dit dat uitzonderlijke hitte allang niet meer als een zeldzame gebeurtenis kan worden beschouwd. Veel bedrijven houden inmiddels actief rekening met weersvoorspellingen bij hun productie- en verzendplanning.

Waar de grootste risico’s ontstaan
Veel consumenten gaan ervan uit dat problemen vooral tijdens lange transporttrajecten optreden. In de praktijk beginnen de uitdagingen echter vaak al eerder.

Een pakket kan bijvoorbeeld ’s ochtends optimaal gekoeld het magazijn verlaten en later meerdere uren in een bestelwagen doorbrengen. Juist tijdens hete zomerdagen kunnen voertuigen aanzienlijk opwarmen. Daar komen nog mogelijke vertragingen tijdens het transport of tussentijdse opslag in distributiecentra bij.

Zelfs kleine zwakke plekken kunnen ertoe leiden dat producten aan onnodig hoge temperaturen worden blootgesteld. Daarom zetten veel bedrijven in op temperatuurmetingen, testzendingen en regelmatige controles van hun verzendprocessen.