Wethouder Barneveld: 'Nieuwsuur was eenzijdig'

BARNEVELD - Wethouder Hans van Daalen vindt dat een reportage van het tv-programma Nieuwsuur donderdagavond ,,geen recht doet'' aan de werkelijkheid als het gaat om de vraag hoe Barneveld omgaat met het verlenen van huishoudelijke zorg in het kader van de wet maatschappelijke ondersteuning (wmo). ,,Barneveld loopt juist voorop in Nederland. Als wij het hier niet kunnen, lukt het nergens in Nederland.'' 29

Nieuwsuur maakte een reportage over de aanstaande overheveling van drie grote rijkstaken naar de gemeente per 2015. Het gaat dan onder meer om een uitbreiding van het takenpakket in de wet maatschappelijke ondersteuning. Daarin is de gemeente Barneveld nu al verantwoordelijk voor het regelen van huishoudelijke zorg voor zo'n 250 mensen. Vanaf januari komt daar de begeleiding vanuit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) bij. Te denken valt aan het regelen van begeleid wonen. Nieuwsuur maakte de reportage juist over Barneveld omdat hier sinds al sinds 2011 'maatwerk' geleverd wordt via zogeheten 'keukentafelgesprekken' en men kijkt wat de omgeving in eerste instantie aan hulp kan leveren. Het programma illustreerde dit met kritische geluiden van cliënten.

Volgens Van Daalen zijn die echter 'te eenzijdig' belicht. De gemeente werkte zelf mee aan de reportage, maar ,,het algemene plaatje'' werd niet getoond, betoogt Van Daalen. ,,Ik heb nog veel meer gezegd om het algemene beeld in te kleuren, maar dat is niet uitgezonden.'' Hij doelt dan op kritiek van een cliënte in de uitzending die een uur minder hulp kreeg omdat ze een hulphond had gekregen. Dat was volgens diegene niet eerlijk. ,,Ik wil niet op dit geval ingaan, maar we zijn in gesprek met haar. Deze situatie staat niet symbool voor hoe wij het aanpakken. Alsof het om dat ene uurtje gaat. Wat ik ook aan de tv-makers verteld heb, en wat niet uitgezonden is, is dat als blijkt dat na 'het keukentafelgesprek' toch meer voorzieningen nodig zijn, deze in nagenoeg alle gevallen worden toegewezen. De situatie is dan immers helder. En je kunt ook niet altijd alles op de omgeving, op mantelzorgers blijven afwentelen. Wel zeggen wij: probeer het eerst, lukt het niet, dan is er een vangnet. Ook dat werd niet duidelijk in de reportage.''

,,Veel gemeenten zijn nog aan het pionieren hoe ze het moeten aanpakken, maar wij doen dat al langer. Dat beleid is ingezet door wijlen wethouder Bram Troost'', vertelt Van Daalen over de Barneveldse aanpak. ,,De methode is: ga als gemeente thuis aan de keukentafel in gesprek met aanvragers. We willen echt meedenken in de aanpak van problemen en die in 'de breedte' beoordelen. Tot 2011 was er vooral een heel juridische benadering: je vulde een aanvraagformulier in voor bij wijze van spreken een traplift, desnoods nog met een oordeel van een arts erbij en het antwoord was ja of nee aan de hand van een beslisboom. Dat is veranderd: nu gaat het meer om de vraag: waar loop je tegenaan? Is er misschien eenzaamheid in het spel? Of zijn er schuldenproblemen? En wat zijn dan mogelijke oplossingen in de buurt, bijvoorbeeld in ontmoeten bij de sportvereniging of hulp bij schuldsanering. Dat totaalplaatje levert een veel bevredigender beeld op voor cliënten én ambtenaren.''

Volgens Van Daalen blijkt uit onafhankelijk klantonderzoek dat de gemeente gemiddeld een acht scoort met haar gesprekkenbeleid. ,,Het aantal bezwaarschriften is sinds 2011 ook aantoonbaar met twintig procent gedaald.'' 29

Kritiek klonk er in de uitzending ook van de zijde van ouderbond ANBO, afdeling Barneveld. Bestuurslid Ivonne Kosten liet weten 'klachten' te hebben ontvangen over de werkwijze van de gemeente. Dat blijken er na navraag van de Barneveldse Krant ,,zes tot acht'' te zijn. ,,Precies kan ik het niet zeggen, maar elke klacht is er een te veel. Barnevelders piepen niet gauw, dat is de mentaliteit hier. De meldingen die wij kregen gaan over de regiotaxipas en ondersteuning in het huishouden. En daar zitten heel schrijnende gevallen bij. Bij deze mensen ontbreekt een netwerk. Het gaat om mensen die steeds zieker worden en al op het maximale aan hulp zitten. Is daar dan ook een vangnet voor? Gisteren zag je in de uitzending een illustratie daarvan: een mevrouw moest zelfs een uur inleveren aan hulp. Deze mensen moeten niet tussen wal en schip vallen. Daar zijn wij bezorgd over, bovendien gaan de veranderingen te snel, zodat tijdig anticiperen lastig wordt. Met de visie van de gemeente is niets mis, die past in deze tijd om alles 'dichtbij' de burger te organiseren. Maar er is volgens ons een hele groep kwetsbare mensen die dit niet goed kan meemaken. Ik hoop dat de gemeente zich lerend wil opstellen op dit vlak.''

Van Daalen erkent dat er ,,zorgen'' zijn bij de ANBO. ,,Er gaat ook fors bezuinigd worden, dus hulpverlening moet ook met minder geld gebeuren. Maar ik ben ervan overtuigd dat de betrokkenheid in Barneveld een goede uitgangspositie is om dit te kunnen opvangen.'' Volgens de wethouder is de klachtenafhandeling ook afdoende geregeld. ,,Indien nodig voeren we ook meerdere gesprekken met mensen. Komen we er niet uit, dan kunnen mensen bezwaar maken, dat wordt behandeld in de bezwarencommissie waarna het college een nieuw besluit neemt. Is iemand het daar niet mee eens, dan kan diegene naar de rechter stappen. Ook kan iemand die zich niet eerlijk behandeld voelt altijd nog terecht bij de Nationale Ombudsman waar wij als gemeente bij zijn aangesloten.''