‘Berthe is na meer dan 50.000 kilometer nog steeds fantastisch, ik wil haar niet meer kwijt’

VOORTHUIZEN Misschien is ze wel de meest geziene camper in Voorthuizen: zelfbouwcamper Berthe van Nico van Maanen (71) en zijn vrouw Battie (69). Berthe helpt niet alleen bij de bewegwijzering van verkeersexamens en het ophangen van terug-naar-school-spandoeken; ze brengt het echtpaar ook naar Hongarije, Spanje en Marokko.

De eerste acht jaar van haar bestaan rijdt de inmiddels 48-jarige Berthe in Groningen, waar de Mercedes MB307D als bakwagen in dienst van Rijkswaterstaat grasmaaiers vervoert. ,,Er stonden nog geen 30.000 kilometers op de teller, ze werd echt alleen lokaal gebruikt”, legt Nico uit. ,,De bouwer van Berthe kreeg een tip dat de bakwagen te koop stond. Hij heeft de onderkant van zijn eigen Safari-caravan vlak gemaakt en deze erop gemonteerd.”

Camper Berthe door de jaren heen: van bakwagen met caravan tot volwaardige camper. 

Zo’n 35 jaar en 300.000 kilometers later komt Berthe in het Gelderse Doetinchem terecht, waar Nico in 2020 voor 8.500 euro haar zevende eigenaar wordt. ,,De laatste eigenaar verving haar viercilindermotor door een volledig gereviseerde vijfcilindermotor, want ze vonden de camper te langzaam”, vertelt Nico. ,,Met zijn vrouw en hun twee jongens ging hij veertien dagen naar Oostenrijk. Daar kwamen ze erachter dat ze het toch leuker vonden om met de vouwwagen te gaan. Via Marktplaats kwam ik bij hen terecht en ze is een fantastische wagen, ik wil haar niet meer kwijt.”

EIGEN IPHONE Dat hij zijn camper niet kwijt wil, blijkt ook uit het feit dat ze zelfs haar eigen iPhone met een prepaid simkaart en eigen e-mailadres heeft, en voor de zekerheid is ze ook van een AirTag voorzien. ,,Ik kan haar altijd tracken en zien waar ze is”, licht Nico toe. Op het scherm van zijn iPhone verschijnt een emoticon van een camper, voorzien van de naam Berthe. ,,Kijk, nu staat ze veilig thuis.” En daar rijdt ze ook niet zomaar weg: om dieven een stap voor te zijn, maakt de oud-wijkagent het koppelingspedaal altijd met een stevig kettingslot vast aan het stuur. Enthousiast laat hij zijn ‘oude dame’ zien; beschermd door een houten carport die hij speciaal voor Berthe bouwde. Op de daknok schitterde de driepuntige ster van Mercedes-Benz, tot een hoosbui de statige ster liet vallen. Alle zeven eigenaren van Berthe hebben de voormalige bakwagen beetje bij beetje omgetoverd tot een volwaardige camper - niets laat zien dat ze uit een bakwagen en een losse caravan is opgebouwd.

In Spanje reden we een helling op, vijf kilometer per uur in de eerste versnelling. Kort daarna scheurde de cardanas

AANPASSINGEN Met Berthe bezoekt Nico in 2021 de eerste eigenaar. ,,Hij stond me al zwaaiend in de straat op te wachten, want zijn camper kwam op bezoek! Hij was wat dementerend, inmiddels is hij ook overleden. Ik had een heleboel vragen voor hem, bijvoorbeeld over het bouwen in de jaren tachtig, maar hij wist dat helaas allemaal niet meer.”

Nico opent de deur van de camper. ,,Door iedere eigenaar is er iets aangepast. De tweede eigenaar paste het aandrijfmechanisme aan en door een andere eigenaar is het alkoofbed boven de bestuurderscabine gebouwd, waardoor ze er echt als een camper uit kwam te zien. Ze is eigenlijk net als ons huis, dat ziet er van de buitenkant ook uit alsof hij uit de jaren zestig komt, maar komt uit het jaar 1850.”

Berthe is multifunctioneel inzetbaar, zo gebruikt Nico haar om de spandoeken aan het eind van de zomervakantie op te hangen. 

ZWARE MONITOREN Uit de alkoof haalt hij een houten ladder. Hij schuift het einde van de bomen voorzichtig over twee onopvallende, slechts kort uitstekende schroeven. Als de ladder vastklikt, klimt Nico behendig via de sporten naar de smalle alkoof. ,,Hier slaap ik dan”, demonstreert hij. Hij klimt weer uit de alkoof en wijst naar een groter bed achter in de camper. ,,En mijn vrouw slaapt daar.”

Hij bergt de ladder weer op en schuift het tafelblad uit, bevestigd aan een zwenkarm. ,,De vorige eigenaar had er een tafel in staan”, zegt hij terwijl hij zijn armen tegen zijn lichaam klemt en met minuscule passen zijwaarts schuift. ,,Daar moesten we steeds zo tussen komen, dus die heb ik eruit gehaald. Dit tafeltje komt uit het politiebureau, vroeger stonden er hele zware monitoren op. Nu kunnen we hem overal heen draaien, ook tussen de bestuurder en de bijrijder in. Soms zetten we er een projector op: bij het raam heb ik een aluminium trekzeil gemaakt waar we dan een film op kunnen projecteren.”

SPANDOEKEN Ook aan de buitenkant heeft Nico veranderingen aangebracht: in plaats van één ladder draagt Berthe nu twee ladders op haar achterzijde. ,,Dan is ze meer in evenwicht”, legt de voorzitter van de Barneveldse afdeling van Veilig Verkeer Nederland uit. ,,Voor het verkeersexamen heb ik een stellage voor op de trekhaak, daar vervoer ik 32 borden van acht kilo per stuk op. Zo weten de scholieren hoe ze moeten fietsen, en die vervoer ik gewoon met Berthe. Doordat ik deze aan beide ladders kan bevestigen, blijft ze in evenwicht.”

Het verkeersexamen is niet de enige activiteit waarvoor Berthe door de gemeente Barneveld rijdt. Zo hangt Nico ook iedere zomer als de scholen beginnen met behulp van Berthe spandoeken op, is hij als zijn alter ego Boswachter Bennie weleens in de camper te vinden en ook de Voorthuizense scouting kan op de oude dame rekenen.

Nico met de ingescheurde cardanas op de Spaanse bergcamping. 

BERTHA Onderweg naar de voormalige verhoorkamer van de oude politiepost vertelt de oud-wijkagent tussen neus en lippen door dat hij de camper oorspronkelijk ‘Bertha’ wilde noemen, maar zijn vrouw Battie stak daar een stokje voor. ,,Ze vond ‘Berthe’ leuker klinken”, glimlacht Nico. ,,Iets zachter dan Bertha.”

De verhoorkamer doet nu dienst als zitkamer, en Nico pakt zijn iPad erbij om zijn avonturen met Berthe te illustreren. ,,Kijk”, wijst hij grinnikend naar het scherm, ,,hier staat ze in het centrum van Voorthuizen. Op het dak staat een drukvat en ik had een hogedrukspuit op batterijen bij me. Het was 35 graden en er liep een mevrouw voorbij. ‘Hebt u het niet heel warm?’ vroeg ik. ‘Ja, eigenlijk wel’, antwoordde zij, en toen spoot ik haar nat.”

Ook buiten Nederland beleeft het echtpaar Van Maanen veel avonturen met de camper. ,,In Spanje reden we een helling op met 14 procent stijging. Dat ging heel langzaam, in de eerste versnelling met 5 kilometer per uur, waardoor je aan het begin van de file staat. Maar kort daarna, toen we op onze bergcamping aankwamen, scheurde de cardanas in.”

Berthe onderweg bij een berg waar stenen naar beneden kunnen vallen. 

KORPSCHEF De aandrijfas die ervoor zorgt dat de kracht van Berthes motor bij haar wielen terecht komt, moet vervangen worden. ,,Ik ben al jaren bij de ANWB aangesloten en zij wilden graag helpen, maar het is een oudere as die je niet zomaar nieuw kunt kopen”, vertelt Nico. Hij is echter op alle situaties voorbereid: ,,Ik heb zelf wat gesleuteld aan de as, ik had een slijptol bij me en heb hem onder de camper uit geslepen.”

Via Twitter, ‘dat heet nu X’, weet hij de International Police Association (IPA) te bereiken. ,,Ik spreek vier talen, maar niet zo goed Spaans, dus ik vroeg als oud-politieman om taalhulp zodat ik naar de garage kon. Twee uur later kwam de korpschef van Córdoba langs en zij kende wel een autosleepbedrijf dat Berthe naar de garage kon slepen. Dat was vrijdagmiddag om 17.00 uur en we stonden met kennissen op de camping, dus daar had ik helemaal geen zin in. Ik stelde voor om het dan maandagochtend te doen en het weekend te overbruggen. Die maandag werd ze netjes weggesleept, toen stond ik stijf van de spanning.”

BETONNEN POORT Berthe wordt gerepareerd en Nico en Battie beleven nog meer avonturen met haar. ,,Het meest indrukwekkende was toch Marokko”, vervolgt hij. ,,Daar heb ik wel een betonnen poort omver gereden, want ik had even onderschat dat die poort drie meter hoog was en dat Berthe ook drie meter hoog is. Er liepen militairen en politie rond, ik dacht: ‘Oh nee, nu gaat het gebeuren…’, maar het viel allemaal hartstikke mee. Met een shovel werd de poort weer overeind getild. Op de terugweg namen we op het dak een palmboom mee, om hier thuis in de tuin te zetten.”

In Marokko dacht Nico dat Berthe wel onder een poort door paste, maar de poort bleek net als Berthe drie meter hoog...

VELUWEMEER Inmiddels zijn Nico, Battie en Berthe samen ruim 50.000 kilometers verder en een glimlach verschijnt op het gezicht van Nico als hij aan toekomstige reizen denkt. ,,Ik heb een hottub in de tuin staan en ik dacht eraan om daarmee naar de rand van het Veluwemeer te rijden. Die zou ik daar dan op het dak willen zetten.” 

Maar eerst vertrekken Battie en hij voor de negende keer naar Hongarije, om Berthes broer op te halen: een oldtimer Hanomag camper.

Aangeboden door Westfalia Campercentrum