Minister: ‘Kabinet kan ingrijpen als provincie niet genoeg aan stikstof doet’

BARNEVELD/DEN HAAG (ANP) Als provincies niet genoeg doen om de stikstofuitstoot nabij natuurgebieden te verminderen, kan het kabinet ingrijpen. ,,Uiteindelijk heb ik altijd het instrumentarium om het over te nemen”, zegt Christianne van der Wal (Stikstof en Natuur). Ze zal ook niet schromen dat te doen als het nodig is, hoewel de bewindsvrouw benadrukt ervan uit te gaan de stikstofcrisis samen met de provincies te kunnen bestrijden.

Van der Wal kondigde vrijdag haar stikstofplannen aan, waar de provincies invulling aan moeten geven. Per gebied is duidelijk gemaakt hoeveel de stikstofuitstoot daar naar beneden zou moeten. De provincies moeten uitzoeken hoe ze dat moeten doen en waar ze eventueel afwijken van die doelstellingen. 1 juli volgend jaar moeten ze met hun aanpak komen, maar in die tijd worden ook Provinciale Statenverkiezingen gehouden.

TIMING NIET IDEAAL De kans bestaat dat partijen die het stikstofbeleid van het kabinet niet steunen, grote verkiezingswinsten boeken en mogelijk in de Gedeputeerde Staten (de provinciebesturen) terechtkomen. Als de provincies echt weigeren mee te doen aan de aanpak, ,,zou ik een probleem hebben”, zegt Van der Wal. Maar zij verwacht dat niet. ,,Ik zie ook wel veel gevoel voor urgentie bij de gedeputeerden die ook wel snappen dat ook in hun eigen provincies de balans tussen economie en cultuur echt terug moet komen, en dat de vergunningen verleend moeten worden.”

De timing van het plan is voor die provincies ook niet ideaal wegens de verkiezingen, geeft Van der Wal toe. Zelf was ze jarenlang gedeputeerde in Gelderland. ,,Ik weet als geen anders dat, als je richting die verkiezingen gaat, dat het niet het fijnste moment is om dit soort besluiten te moeten nemen.” Het wordt een ,,spannend jaar” voor de provincies, aldus de minister.

NATUUR VERGETEN Dat het kabinet miljarden investeert in een stikstofaanpak die ook nog eens het land flink zal verbouwen, is volgens Van der Wal het gevolg van jarenlang beleid waarbij de natuur werd vergeten. Opeenvolgende kabinetten hebben het beleid gericht op economische groei en welvaart. ,,Maar we hebben niet gedaan wat we wel hadden beloofd, namelijk de natuur beschermen.”

De balans tussen economische groei en natuur is dus zoek. ,,En die balans moeten we terugbrengen. Dat gaan we met deze aanpak per gebied doen”, zegt de bewindsvrouw (Natuur en Stikstof) over de plannen die ze vrijdag presenteerde. Het gaat om zeer vergaande maatregelen “die ik niet graag neem, maar die wel écht noodzakelijk zijn”.

Het beleid waarin een deel van de natuur wordt hersteld en waarmee wordt voldaan aan de uitspraak van de rechter, betekent ook een kentering in ,,het systeem dat we met elkaar hebben ingericht”, waarin Nederland ,,maximaal voor productie” ging.