Nieuw plan om onze leefomgeving te verbeteren, komt te vervallen

DEN HAAG/BARNEVELD (ANP) - Het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG), waarin provincies plannen moeten maken om problemen met stikstof en waterkwaliteit aan te pakken, komt in zijn huidige vorm te vervallen. Het kabinet komt in het regeerprogramma met een nieuwe aanpak. Vanmiddag is er een Kamerdebat over het onderwerp.

De stap komt niet geheel onverwacht. De nieuwe landbouwminister Femke Marije Wiersma liet eerder al weten met het natuurbeleid een andere koers te willen gaan varen. Ook ging in het hoofdlijnenakkoord dat de coalitiepartijen PVV, VVD. NSC en BBB dit voorjaar sloten, een streep door een miljardenfonds waarmee de plannen van de provincies gefinancierd zouden worden.

Tegelijkertijd staat in het hoofdlijnenakkoord dat het kabinet zich aan bestaande afspraken wil houden. Wiersma onderschreef dat bij haar aantreden als minister. Het vervallen van het NPLG hoeft volgens ingewijden dan ook niet te betekenen dat de plannen die de provincies al hebben gemaakt direct de prullenbak in kunnen.

DEADLINE

LTO lijkt er niet van op te kijken. Nadat eerder de beschikbare financiële middelen al waren weggevallen en de deadline was opgeheven, leek het intrekken van het programma volgens de organisatie onvermijdelijk geworden, aldus de belangenvereniging voor de land- en tuinbouw.

Volgens LTO gaven de plannen die voorlagen ook geen garantie voor ontwikkelingsmogelijkheden voor boeren die graag boer willen blijven. ,,Ook was er te weinig draagvlak voor deze topzware aanpak, positieve uitzonderingen in de regio daargelaten.”

De organisatie wil liever dat het kabinet ervoor zorgt dat er meer geld beschikbaar komt voor grootschalig gebruik van innovaties en de inzet van allerlei managementmaatregelen. ,,Daardoor komen agrarische ondernemers zelf weer aan het stuur te zitten.”

WOEDEND

De oppositie in de Tweede Kamer is woedend. ,,Zo dom’’, reageert Kamerlid Laura Bromet van GroenLinks-PvdA, die verder van ‘bestuurlijk vandalisme’ spreekt. ,,Nederland wordt gegijzeld door de intensieve veehouderij en haar vertegenwoordigers: de BBB-bewindspersonen op het ministerie van Landbouw.’’

,,Wat een BBBende”, schrijft ChristenUnie-parlementariër Pieter Grinwis op X. ,,Het geld grotendeels wegbezuinigd. De fik in het NPLG. Geen antwoord op de vraag hoe dan wel voor natuur, water en klimaat te zorgen. De oude schoenen weggegooid, terwijl de nieuwe er nog lang niet zijn.”

VOOR NIETS

Ook Anne-Marijke Podt van D66 reageert verbaasd, en vreest dat het harde werk dat in de provincies al is verricht voor niets zal zijn geweest. ,,Benieuwd naar hoe de minister dit vanmiddag uitlegt.” De landbouwcommissie in de Tweede Kamer debatteert dan met de minister over het stikstofbeleid.

Ook coalitiepartij VVD plaatst een kanttekening. ,,Als deze minister ervoor kiest om de gebiedsgerichte aanpak in de provincies, het NPLG, af te schaffen, moeten daar andere doelen tegenover staan die zorgen voor daling van stikstofuitstoot en versterking van de natuur”, zegt Kamerlid Thom van Campen. Ook hamert hij erop dat beleidswijzigingen ,,juridisch houdbaar” moeten zijn.

BASIS

Het kabinet zet de natuurvergunningen van industriële bedrijven en luchthavens op het spel als het natuurplannen schrapt die de afgelopen jaren voor het landelijk gebied zijn gemaakt, stelt Johan Vollenbroek van milieuorganisatie MOB. ,,Tijdens intrekkingsprocedures die wij voeren tegen bestaande vergunningen wijst de landsadvocaat steeds op het Nationaal Programma Landelijk Gebied. Als het kabinet die basis weghaalt, verzwakt het de eigen juridische positie, maar dat heeft het kabinet blijkbaar niet door.”

Natuur- en milieuorganisaties vinden het onbegrijpelijk dat het kabinet grotendeels wil breken met de natuur- en stikstofplannen die in de afgelopen regeerperiode zijn gemaakt. ,,De natuur staat er ontzettend slecht voor en het is daarom cruciaal dat de stikstofuitstoot wél gaat afnemen”, reageert Natuur & Milieu. Greenpeace concludeert dat dit kabinet “de natuur officieel heeft laten vallen”.

VERRAST

De provincies zijn verrast door het bericht dat het kabinet de programma’s voor het landelijk gebied (NPLG) wil schrappen. Meerdere provincies laten weten dat de doelen blijven staan en dat ze eerst het Kamerdebat van woensdagmiddag over stikstof afwachten.