Stikstof: tip voor Mark Rutte

BARNEVELD ,,Ik krijg, als adviseur in de agrarische sector, regelmatig de vraag: ,,hoe komen we uit de stikstof impasse?”. Nou, ik stel om te beginnen voor dat Mark Rutte zo snel mogelijk de volgende advertentie in alle dagbladen plaatst: 

‘Beste boeren en burgers, als premier en namens het gehele kabinet, bied ik mijn oprechte excuses aan alle Nederlanders aan. Wij hebben het stikstofvraagstuk totaal verkeerd aangepakt. Wij hebben een stikstofplan opgesteld met onvoldoende onderbouwing, zonder voldoende afstemming met de betrokken partijen, zonder andere geluiden serieus te nemen, zonder de juridische aspecten goed af te dichten en zonder gelijktijdig plannen voor andere stikstofbronnen (zoals verkeer en industrie) op te stellen. Wij hebben een stikstofkaartje, dat nooit gemaakt had mogen worden, gepresenteerd. Wij hebben zonder afstemming met en zonder goedkeuring van de betrokken partijen Johan Remkes als gespreksleider benoemd en daar, ondanks alle tegengeluiden, aan vastgehouden. Wij hebben  afgelopen zes weken herhaaldelijk aangegeven dat ‘alles bespreekbaar is’, maar dat de doelstelling overeind blijft. Onze opstelling en amateuristische communicatie heeft geleid tot grote, begrijpelijke onrust in ons land.   

Beste boeren, wij hebben besloten dat het stikstofplan terug gaat naar de tekentafel. Wij gaan een SRT (Stikstof Regie Team) formeren, met een evenwichtige samenstelling over alle partijen, bestaande uit personen met verstand van zaken, personen die door alle partijen worden geaccepteerd. Onder voorzitterschap van een deskundig, onafhankelijk persoon, ook geaccepteerd door alle partijen. Samen gaan we tot oplossingen komen, waarbij innovatie centraal staat. Hiermee zal een groot deel van de nader af te spreken stikstofreductie worden behaald. Een ander deel van de stikstofreductie binnen de landbouw zal worden gerealiseerd door vrijwillige bedrijfsbeëindiging, voor zo ver veehouders daar interesse voor tonen; krimp van de veestapel is geen doel op zich. Deze hoofdlijnen komen overeen met de vele provinciale initiatieven die er op dit terrein al gaande zijn en met andere instrumenten die we als landelijke overheid hebben opengesteld zoals de SBV-regeling (Subsidie Brongerichte Verduurzaming). Samen gaan we zorgen voor een wezenlijke bijdrage van de agrarische sector aan de stikstofreductie, met behoud van toekomstperspectief voor de agrariërs en het creëren van een fatsoenlijk verdienmodel voor hun inspanningen. De aanpak in de Nederlandse agrarische sector gaat daarmee weer wereldwijd als voorbeeld dienen. 

Ik roep de kleine groep binnen de agrarische sector, die momenteel ontoelaatbare acties uitvoert (brandstichting, beschadiging van wegen enzovoort), met klem op: stop hiermee! Stop met deze buitenwettelijke handelingen, stop met bedreigingen en neem de verantwoordelijkheid voor je handelen: ruim de rotzooi per direct zelf op!

Beste burgers: als u overlast heeft ondervonden van onrechtmatige boerenacties: door ons gebrekkige handelen hebben we blijkbaar een situatie gecreëerd die leidt tot dit soort acties. Wij gaan ons tot het uiterste inspannen verandering te brengen in deze situatie door te luisteren en vervolgens ook echt iets met de verkregen informatie te doen. 

Ik roep de kleine groep binnen de bevolking, die zich schuldig maakt aan bedreigingen aan politici, met klem op: stop hiermee! De vergelijking maken met het lot van Pim Fortuyn is pas echt als levensgevaarlijk te bestempelen.     

Beste boeren en burgers: wij betreuren de ontstane onrust in ons land, wij zijn ons bewust van onze rol in het ontstaan van deze onrust en willen samen met de betrokken partijen tot oplossingen komen die leiden tot draagvlak bij de diverse sectoren (landbouw, verkeer en industrie). Zodat we ons land in staat stellen het hoofd te bieden aan de uitdagingen waar we samen voor staan, zoals:  natuurbeheer, klimaatdoelstellingen, mobiliteit, duurzaam geproduceerd en betaalbaar voedsel en woningbouw.’

Beste Mark, doe het, zet deze stap, in landsbelang. Breng deze boodschap over aan de Nederlandse bevolking. Bied je excuses aan en kom met een concrete aanpak hoe we komen tot stikstofplan 2.0, met draagvlak voor de uitvoering daarvan. Boeren zijn bereid tot verandering, hebben ze ook in het verleden laten zien en verleden jaar nog bevestigd met het aanbieden van een eigen, ambitieus stikstofplan. Beste Mark, boeren verwachten deskundigheid, respect en een menselijke, rechtvaardige behandeling. Terecht toch?’’

Jan Workamp, Barneveld, 29 juli 2022