In 2038 is stroomprobleem Barneveld pas helemaal opgelost

BARNEVELD Het gaat nog zeker dertien jaar duren voordat de regionale netbeheerder Liander helemaal klaar is met de noodzakelijke verzwaring van het stroomnet in Barneveld en omgeving. Op z’n vroegst in het tweede kwartaal van 2038 moet de aanpassing van een belangrijk verdeelstation afgerond zijn.

Dit blijkt uit een korte mededeling op de website van Liander. Ondanks meerdere pogingen van deze krant, reageert de netbeheerder niet op vragen. Navraag leert dat de gemeente Barneveld vorige week nog niet op de hoogte was van dit late moment van netverzwaring.

De exacte gevolgen van de situatie zijn daarom nog onduidelijk. Helder is wel dat Barneveld en de wijdere regio hiermee nog ruim een decennium te maken hebben met aanzienlijke beperkingen in de stroomvoorzieningen. En dat is geen goed nieuws voor de gewenste energietransitie en de ambitieuze woningbouwplannen.

HOOGSPANNING

Het jaar 2038 is nog aanzienlijk later dan de vertraging die TenneT, beheerder van het grotere en landelijke hoogspanningsnet, vorige maand bekend maakte: een aantal grote uitbreidingsprojecten in Gelderland, Utrecht en Flevoland is pas tussen 2033 en 2035 gereed. De regionale beheerder Liander heeft in Barneveld dus nog enkele jaren meer nodig. 

Specifiek gaat het om het elektriciteitsverdeelstation Barneveld 20-5i, waarvan Liander de locatie om veiligheidsredenen niet naar buiten brengt. Zo’n station is een soort lokaal knooppunt, waar de spanning van elektriciteit wordt omgezet naar een lager niveau om deze vervolgens verder te transporteren naar consumenten en bedrijven. Dit station bestrijkt Barneveld zelf, Voorthuizen, Kootwijkerbroek, Lunteren, Scherpenzeel en Renswoude. Net als de meeste andere stations in Nederland kan dit station de huidige en toekomstige vraag naar elektriciteit niet aan. Er kan niet meer stroom worden afgenomen en geen energie aan het net worden geleverd (bijvoorbeeld door zonnepanelen).

SLIMMERE AANPAK

In een recent onderzoek concludeerde Liander zelf dat een ‘slimmere aanpak’ -  waarbij klanten tegen betaling hun energiegedrag aanpassen om ‘files’ op het net te voorkomen - niet kan worden toegepast voor teruglevering in dit gebied. Dit is omdat de grote stroomproducenten onvoldoende aanpassingen kunnen doen aan de mate van levering om overbelasting op het net te voorkomen.

Er is dus een structurele oplossing nodig: verzwaring van het verdeelstation. Dat wordt echter een kwestie van lange adem. Op zijn vroegst is Liander in het tweede of derde kwartaal van 2038 hiermee klaar, meldt de netbeheerder op haar eigen website. Wat er precies gaat gebeuren, laat Liander nog in het midden. Men kan de capaciteit van het verdeelstation vergroten, nieuwe of zwaardere kabels aanleggen en/of de stroom slim herverdelen over het netwerk om overbelasting van specifieke routes te voorkomen.

TASKFORCE NETCONGESTIE

Opmerkelijk genoeg bleek de gemeente Barneveld nog niet van op de hoogte, toen deze krant navraag deed over de latere verzwaring van dit specifieke station. Sinds enkele maanden heeft de gemeente een zogenoemde ‘Taskforce Netcongestie’, een multidisciplinair team dat in contact staat met Liander over de impact van netcongestie op geplande ontwikkelingen en de mogelijke oplossingen intern afstemt. 

Omdat de informatie bij de gemeente nog niet bekend was, ontbrak die eind vorige maand dan ook in een memo van het college van burgemeester en wethouders aan de gemeenteraad. Dit naar aanleiding van de vertraging bij TenneT. Het gemeentebestuur schreef hierin dat die vertraging niet alleen voor een langere wachttijd zorgt, maar ook voor een langere wachtlijst voor grootverbruikers. 

BETER IN BEELD

En die wachtlijst is er nu al. Ten opzichte van de huidige situatie verandert er volgens een gemeentewoordvoerder niets met het nieuws dat de verzwaring van het Barneveldse elektriciteitsnet pas in 2038 klaar is. ,,De precieze impact kunnen we nu nog niet inschatten. In overleg met Liander zullen we die beter in beeld brengen. Wel zien we dat maatregelen die ‘netcongestie-verzachtend’ werken alleen maar belangrijker worden.”

De woordvoerder noemt in dit verband de zogenoemde ‘smart energy hubs’: lokale energiesystemen waaronder op bedrijventerrein Harselaar waarbij opwek (bijvoorbeeld via zonnepanelen), opslag (in batterijen) en het energieverbruik slim worden gecoördineerd. Ook moeten woningen in de toekomst ‘netbewuster’ worden gebouwd. ,,Hierbij moet worden nagedacht over een energiesysteem dat zo weinig mogelijk druk geeft op het elektriciteitsnetwerk en daardoor nieuwe ontwikkelingen toch mogelijk maakt”, aldus b. en w. in het memo. Hoe dat er concreet moet uitzien, wordt niet vermeld. Ook is de gemeente volgens de woordvoerder bezig met een ‘netbewust warmteprogramma’.

ENERGIE-HIËRARCHIE

Gevraagd naar mogelijkheden om de aanpak van het betreffende verdeelstation te versnellen, zegt de woordvoerder niet te verwachten dat dit lukt. Wel krijgt het onderstation Harselaar prioriteit. Zo’n station staat hoger in de energie-hiërarchie: het een regionaal knooppunt dat stroom van het landelijke hoogspanningsnet overneemt en verdeelt over een groter gebied. Het onderstation aan de Wencopperweg wordt rond 2030 uitgebreid door Liander en TenneT. Omdat het onderliggende verdeelstation hierna dus nog jaren op zich laat wachten, kan Barneveld dus niet direct van die uitbreiding profiteren.