Burgemeester Barneveld over ‘inspirerende moeders van Kootwijkerbroek’

BARNEVELD/KOOTWIJKERBROEK In het weekend waarin we extra aandacht hebben voor onze vaders, wil ik kiezen voor een andere invalshoek. In de geest van omdenken richt ik graag de blik op de zichtbare én onzichtbare kracht van… moeders.

Onze dorpen gingen flink aan de wandel tijdens de ‘avondvierdaagse en driedaagse’. In een tijd waarin de smartphone als een soort van ‘levensader’ lijk te functioneren, voelt het als een verademing om samen buiten, in beweging te zijn. Even geen gebogen hoofden gericht op een beeldscherm, maar met stevige pas, soms met paraplu of poncho, lekker naar buiten! Ook bij ons thuis hadden mijn dochters er zin in om mee te doen. 

En ja, het weer was wat wisselvallig, maar dat mocht de pret niet drukken. Sterker nog: op veel plekken was de opkomst hoger dan verwacht.

MOEDERS VAN KOOTWIJKERBROEK Neem Kootwijkerbroek. Het was jaren geleden dat er een wandelmeerdaagse was. En dan doen er zo’n 800 mensen mee! Veel meer dan de verwachte 500 deelnemers. Het evenement was georganiseerd onder de vlag van Plaatselijk Belang met ruim 60 vrijwilligers. 

De stuwende kracht achter dit initiatief… de ‘moeders van Kootwijkerbroek’! Hun aanpak is simpel: kijk wat er wél kan. Omarm de werkelijkheid en durf een keuze te maken die afstanden tussen dorpsgenoten kleiner maakt in plaats van groter. Geen fanfare bij de inhaalavond, maar wel een brandweerauto voor de sfeer. Iets inleveren van jezelf voor iets groters: de waarde van verbinding in het dorp. Een andere keuze, eentje die werkte. 

SAMENLEVINGSKRACHT Het resultaat? Veel plezier én meer deelnemers dan verwacht. Je kan het ‘polderen op de Veluwe’ noemen, ik zie het liever als samenlevingskracht. Een voorbeeld dat navolging en wederkerigheid verdient. Een uitnodiging aan iedereen om te bedenken: wat kunt u/jij inleveren voor een ander?

MINDER AANDACHT Van oudsher zijn vrouwen vanuit maatschappelijke structuren een belangrijke verbindende schakel. Met name in de geschiedschrijving kreeg dat te weinig aandacht. Dat is namelijk veelal beschreven vanuit ‘mannelijk perspectief’ gericht op macht, oorlog en politiek. Voor het dagelijks leven, maatschappelijke structuren was er gewoonweg minder aandacht. 

BUITEN BEELD Persoonlijke brieven, huishoudelijke rekeningen en administratieve documenten van vrouwen werden als minder relevant beschouwd dan staatsdocumenten of militaire verslagen. Het leven van vrouwen (niet minder belangrijk) bleef daardoor buiten beeld en minder systematisch bewaard, gecatalogiseerd of onderzocht.  

NOBELPRIJS Daar is wel iets in veranderd. Steeds meer (historisch) onderzoek beschrijft de rol en betekenis van vrouwen. Mooie voorbeelden zijn Marie Curie (nobelprijs voor natuur- en scheikunde), Aletta Jacobs (eerste vrouwelijke arts en pionier voor vrouwenkiesrecht), Ada Lovelace (eerste computerprogrammeur in de wereld), Suze Groenweg (eerste vrouw in de Tweede Kamer) en Jacoba van Tongeren (verzetsstrijder). 

VERSCHIL MAKEN Ook dichter bij huis zijn er inspirerende verhalen over vrouwen. Pas was ik bij mevrouw Frieda Rietberg-Baas, die haar 100ste verjaardag vierde. Ze vond het belangrijk om zich in te zetten voor de positie van de vrouw. Ze was bestuurlijk actief, meerdere jaren raadslid in onze gemeente en als voorzitter van het plaatselijk vormingswerk maakte ze het verschil door zich in te zetten voor bijscholing van lager opgeleiden (de ‘moeder-mavo’). Een inspirerend voorbeeld.

VROUWENMARS Ook vanuit het verleden zijn er verhalen over moedige vrouwen. Museum Nairac besteedde eerder dit jaar aandacht aan ‘de Vrouwenmars’. In kamp Westerbork zaten 116 vrouwen gevangen omdat ze zelf of hun familieleden in het verzet zaten. De dag voor de bevrijding moeten deze vrouwen onder dwang van de bezetter dagenlang (met angst voor wat komen gaat) lopen via Westerbork naar Visvliet. Onder hen waren tien vrouwen uit de gemeente Barneveld. Een indrukwekkend verhaal.  

BELOOFT VEEL GOEDS De kracht van vrouwen is er altijd geweest. Soms zichtbaar, vaak onzichtbaar. Moedige vrouwen die in een deportatiemars moesten meelopen (en gelukkig wisten te overleven). Vrouwen die deel uitmaken van netwerken en een betekenisvolle bijdrage aan de samenleving leveren. Een groep moeders die iedereen wil laten meedoen. Dat inspireert en belooft veel goeds voor hoe we met elkaar samenleven. Voor de toekomst en… met vier dochters in huis, natuurlijk ook voor komende vaderdag.

Burgemeester Jacco van der Tak