Kentekenherkenning leidt politie naar drugslab topcriminelen bij Voorthuizen

BARNEVELD/VOORTHUIZEN De ontdekking en ontmanteling van het professionele drugslaboratorium op maandag 10 oktober aan de Prinsenweg bij Voorthuizen was mogelijk dankzij de inzet van het ANPR-systeem. ,,Automatische kentekenplaatherkenning is een prachtig middel en heeft zich echt bewezen.’’

Dat zei politiechef Melchior Esser van het basisteam Veluwe Vallei Noord (Barneveld, Nijkerk en Scherpenzeel) dinsdagavond tijdens de vergadering van de raadscommissie Bestuur. Hij gaf de raadsleden een actuele stand van zaken van de ontwikkelingen binnen zijn gebied.

TOPCRIMINELEN Esser is enthousiast over de proef met de vier ANPR-camera’s (automatische kentekenplaatherkenning), die in Barneveld kon plaatsvinden. ,,Binnen de politie hebben deze systemen zich al echt bewezen, het ANPR-rijden is een begrip geworden.’’ 

Hij illustreerde dat met het voorbeeld van het ontmantelde drugslab in het buitengebied van Voorthuizen, officieel op grondgebied van Nijkerk. ,,Dat was een professioneel drugslab van topcriminelen. Dat we dit op het spoor kwamen, begon ‘gewoon’ met een ANPR-hit. Vervolgens hebben we een verdacht voertuig gevolgd en kwamen uit bij een prachtige woonboerderij aan de rand van Voorthuizen. Daar stonden niet alleen mooie paarden, maar er werd ook een drugslab gerund waar heel veel grondstoffen werden geproduceerd voor de synthetische drugsindustrie.’’ 

Onder synthetische drugs vallen onder meer amfetamine/speed, XTC en cocaïne. Het maken van deze drugs gebeurt via een chemisch proces, wat overblijft is puur vergif dat meestal wordt gedumpt in de natuur. Bij de inval in een loods achter de woonboerderij werden acht mannen en twee vrouwen aangehouden, afkomstig uit Nijkerk, Amsterdam, Edam en Tienhoven. De politie is nog op zoek naar mensen met tips en camerabeelden.

(lees verder onder video met oproep politie)

TAAI EN STROPERIG Met dit succes deed Esser een beroep op de raadsleden zich sterk te maken voor structurele inzet van het ANPR-systeem. ,,Binnen de politie merk ik zelf dat het een behoorlijk taai onderwerp is om van de grond te krijgen. Ik zou het liefst in het kader van ‘smart police’ veel meer gebruik maken van de extra oogfunctie die deze slimme camera’s bieden. Dus’’, hield hij de raadsleden voor, ,,mochten jullie als lokale politici jullie ‘kanalen’ hiervoor kunnen gebruiken, dan juich ik dat van harte toe. Want ons helpt het enorm in de bestrijding van criminaliteit.’’

Raadslid Jan Willem van den Born (Lokaal Belang) wilde van de teamchef weten wat hij bedoelde met de ,,taaiheid’’ van het dossier. ,,Het is niet aan een lokale teamchef te bepalen waar landelijk de ANPR-camera’s worden geplaatst’’, antwoordde Esser. ,,Het gaat via teamtechnisch toezicht, dat een lijn naar de landelijke organisatie legt. Maar ik merk dat die lijnen heel snel toch wat stil vallen en dat er weinig beweging in lijkt te komen. Het verloopt dus wat stroperig en ons helpt het als extern wat kracht wordt bijgezet.’’

PRIVACY VVD-raadslid Jarne van Schaik vroeg naar andere hindernissen voor een structurele inzet van de ANPR. Esser noemde in dat verband de privacywetgeving. ,,Die stelt vragen of cameratoezicht altijd noodzakelijk is en of mensen niet gewoon van A naar B moeten kunnen rijden zonder dat ze langs een camera rijden. Vanuit onze kant gezien, zijn we erg voor de inzet ervan en ik hoop dat de mensen ook gaan inzien dat we deze middelen gewoon hard nodig hebben om criminaliteit en zware criminaliteit op te kunnen sporen.’’ 

ONDER INVLOED Burgemeester Jan Luteijn zou de ANPR-camera’s ook willen inzetten om het rijden onder invloed in Barneveld terug te dringen. ,,Als iemand twee keer betrapt is, zouden we die persoon met die camera’s extra kunnen volgen. Dat lukt ons echter niet om voor elkaar te krijgen. Dat is echt een formele bureaucratische kwestie in ons land. We hebben het na acht maanden nog niet voor elkaar gekregen zo’n verzoek gehonoreerd te krijgen.’’

DIGITALE CRIMINALITEIT Esser stelde tijdens zijn presentatie ook dat de traditionele criminaliteit zich lijkt te verschuiven naar meer digitale criminaliteit. ,,We moeten veel meer zelf opsporen. Over zo’n drugslab als vorige week kregen we geen meldingen. Dat betekent een transitie in ons werk: naast handhaving wordt opsporing een enorm belangrijk element. Daar helpen slimme systemen bij als de ANPR, maar ook nog betere samenwerking met de gemeenten en de Belastingdienst staat op de agenda.’’

HACKING Met enige trots liet Esser de resultaten zien van de vorig jaar begonnen ‘pilot digitale wijkagenten’. ,,We waren het eerste team dat op een andere manier ging werken. We zochten namelijk digitale expertise van specialisten: mensen die thuis zijn in die wereld en verstand hebben van digitale criminaliteit. Dus het ging niet om agenten die zich die expertise eigen hadden gemaakt. Door deze aanpak zijn wij eigenlijk het enige basisteam dat erboven uit knalt wat betreft de aanpak van zware cybercrime in Barneveld, zoals hacking. We zijn er trots op dat het experiment al zo snel tot deze resultaten heeft geleid.’’ 

Vorig jaar ging het in Veluwe Vallei Noord om zestien zaken, terwijl basisteams in regio’s als Arnhem Noord en Veluwe Vallei Zuid slechts vier en drie opgeloste zaken hadden. De andere regio’s in Gelderland-Midden scoren nog lager: Ede en Rivierenland West en Oost hebben geen zaken op het gebied van zware cybercrime weten op te lossen.

INBRAKEN Opmerkelijk is dat het aantal woninginbraken in Barneveld de laatste jaren steeds is gedaald: van 114 in 2018 naar 77 in 2021. Dit jaar vonden tot nu toe ‘slechts’ 37 woninginbraken plaats. Esser ziet daarin een voorbeeld van ‘crime change’. ,,Criminelen kiezen tegenwoordig andere paden dan alleen de traditionele woninginbraken. Criminaliteit is duidelijk aan het veranderen.’’

Ook de diefstal uit en vanaf motorvoertuigen is volgens Esser in de gemeente Barneveld enorm gedaald. In 2018 ging het om 131 diefstallen. Vorig jaar was dat aantal teruggelopen naar 79 en dit jaar staat de teller tot nu toe op 38. ,,Ook hierin zien we echt een verandering van interesse van het criminele speelveld.’’

VERWARD GEDRAG Zorgen maakt Esser zich over de overlast door personen met verward of onbegrepen gedrag: tot en met september dit jaar gaat het om 137 gevallen van overlast. ,,Daar gaat veel politietijd inzitten. We komen geregeld mensen in verwarde toestand tegen die niet altijd de zorg kunnen krijgen die ze nodig hebben. Ze komen dan bij ons terecht, maar wij hebben ook niet altijd het antwoord dat deze mensen nodig hebben. Maar het leidt wel tot een ‘circus’ van herhalingen van meldingen. Die mensen komen dan uiteindelijk in een politiecel terecht, terwijl er een zorgcomponent achter zit en niet per se een veiligheidscomponent.’’ 

WIJK-GGD’ER Esser ziet veel in het initiatief voor een ‘wijk-GGD’er.’ ,,We zouden het heel mooi vinden als de zorg net als het werk van de politie meer op wijkniveau wordt georganiseerd.  Als je de zorg meer lokaal kunt organiseren, kun je veel meldingen die nu bij de politie komen, daar weghalen. Zodat wij de focus kunnen houden op onze kerntaken.’’

De overlast door jeugd is na de piek in jaren 2020 (367) en 2021 (377) weer terug op het niveau van de jaren daarvoor: Tot en met september dit jaar waren er 156 gevallen van overlast door jongeren.

door André van der Velde