Zelf elektriciteit opwekken – voor wie zijn balkoncentrales de moeite waard?

Elektriciteit wordt steeds duurder en iedereen die daartoe de mogelijkheid heeft, zal op een gegeven moment automatisch zelf gaan produceren. Een groot plat dak biedt de beste kans om met een PV-installatie zelfvoorzienend te worden voor uw eigen huishouden. Appartementeigenaren hebben deze optie niet; de enige optie is een balkonenergiecentrale. 

Hij wordt buiten gemonteerd en kan elektriciteit opwekken uit zonlicht. Wanneer dit de moeite waard is en aan welke eisen moet worden voldaan, wordt hieronder nader onderzocht.

De vraag naar elektriciteit blijft parallel met de prijzen stijgen
Volgens berekeningen zal het bruto elektriciteitsverbruik in 2030 naar verwachting blijven stijgen. Genetwerkte en digitale slimme huizen zijn zeer efficiënt en helpen enerzijds energie te besparen, maar kosten anderzijds ook elektriciteit. Er zijn ook steeds meer apparaten voor de keuken, woonkamer en het dagelijks leven.

Statistisch gezien wordt alleen de smartphone één keer per dag van stroom voorzien. Iedereen die regelmatig gokt in online casino of naar streamingdiensten kijkt, heeft nog meer stroom nodig voor zijn mobiele telefoon. Met het oog op de klimaatverandering is het juist en belangrijk om ons te concentreren op hernieuwbare energiebronnen. 

Steeds meer industriële bedrijven produceren nu hun eigen elektriciteit en ook huiseigenaren volgen dit voorbeeld. Iedereen die in een huurappartement woont of een condominium bezit, kan het dak niet zomaar met een PV-systeem ontwerpen. Hier wordt de veel compactere balkoncentrale gebruikt die de onafhankelijkheid van eindige hulpbronnen bevordert.

Dit is hoe de balkoncentrale werkt
Balkoncentrales bestaan uit één of twee zonnepanelen met een omvormer. Deze zijn op hun beurt verantwoordelijk voor het omzetten van de gewonnen energie in wisselstroom voor het stopcontact. De “balkonbedieningscentrale” wordt via een normale Schuko-stekker op het huishoudnetwerk aangesloten.

Dit betekent dat de groene stroom aan het net wordt geleverd. Balkoncentrales worden beschouwd als een plug-and-play-oplossing en zijn in dit land toegestaan. Bij onze Belgische buren zijn ze echter verboden! 

Het is voor een specialist mogelijk om zonnepanelen op het balkon direct op de meterkast aan te sluiten. Voor een puur balkonsysteem is deze optie nogal ongebruikelijk, aangezien het nominale vermogen maximaal 600 tot 800 watt bedraagt.

De oriëntatie van de balkoncentrale is cruciaal voor de efficiëntie
Wonen speelt een grote rol. De optimale oriëntatie en een geschikte locatie zijn basisfactoren die de balkoncentrale de moeite waard maken. Een balkon op het zuiden krijgt het meeste directe zonlicht en heeft daardoor het grootste effect. Ook balkons met een oost- of westoriëntatie kunnen rendabel worden gebruikt. In het oosten krijgen ze ‘s morgens veel zonlicht of in het westen ‘s middags veel zonlicht, wat de energieproductie bevordert. 

Een balkon op het noorden is niet geschikt omdat hier vrijwel geen zonlicht valt en er dus geen energie wordt geproduceerd. Het is ook belangrijk om op schaduw te letten. Als obstakels zoals gebouwen of bomen schaduw werpen, wordt de efficiëntie verminderd.

Balkoncentrales ondersteunen de zelfvoorziening, maar bereiken deze niet
Uw eigen elektriciteitsverbruik is een beslissende factor in hoe effectief een balkoncentrale u helpt geld te besparen. Huishoudens met een laag of gemiddeld elektriciteitsverbruik hebben de mogelijkheid om in een aanzienlijk deel van hun dagelijkse energiebehoefte te voorzien. Vooral eenpersoonshuishoudens met balkons op het zuiden hebben hier een duidelijk voordeel.

Hetzelfde geldt voor huishoudens die overdag veel elektriciteit verbruiken. De zonnepanelen produceren overdag de meeste energie, dus gepensioneerden en thuiswerkers kunnen hiervan profiteren. Als u vooral ‘s avonds afhankelijk bent van energie, kunt u overwegen een opslagsysteem aan te schaffen. 

De overdag opgewekte elektriciteit wordt hier tijdelijk opgeslagen en kan vervolgens op afroep worden gebruikt. Volledige zelfvoorziening kan met een balkoncentrale alleen worden bereikt als de elektriciteitsbehoefte extreem laag is. Zonnepanelen voor buitengebruik verminderen in de regel de belasting van uw portemonnee en zorgen tegelijkertijd voor meer duurzaamheid.

Economische voordelen door middel van balkoncentrales helpen geld te 
Vooral kostenbewuste huishoudens profiteren hiervan als zij besluiten een balkoncentrale aan te schaffen. De kosten liggen gemiddeld tussen de 750 en 1.250 euro en deze zijn vaak al na enkele jaren terugverdiend. Eigen productie helpt de energiekosten te verlagen. In grootstedelijke gebieden als Amsterdam, waar de elektriciteitsprijzen bijzonder hoog zijn, is dit een doorslaggevend financieel voordeel.

Er zijn ook verschillende financiële steun- en financieringsprogramma’s voor zonne-energie. In dit land kunnen exploitanten van balkoncentrales een teruglevertarief ontvangen als overtollige elektriciteit aan het openbare net wordt geleverd. Dit ondersteunt de afschrijving van de energiecentrale en is bedoeld om het gebruik van zonne-energie in de particuliere sector te bevorderen. 

Afhankelijk van de regio zijn er directe subsidies of belastingvoordelen voor de aanschaf van een balkonenergiecentrale. Het is daarom altijd de moeite waard om vóór de aankoop te letten op specifieke lokale programma’s. De lokale autoriteiten of energiedienstverleners verstrekken informatie. Sommige gemeenten in Nederland hebben initiatieven gelanceerd om dit te bevorderen. 

Ze bieden financiële prikkels of vergemakkelijken de toegang tot professionele installatiediensten. Het land wil het gebruik van mini-PV-systemen heel graag aantrekkelijker maken. Spannend om te weten: Anders dan in Duitsland zijn de regels voor het plaatsen van balkoncentrales in Nederland veel eenvoudiger. De meeste systemen kunnen zonder uitgebreid goedkeuringsproces worden geïnstalleerd. 

Voorwaarde is echter dat de aansluiting wordt uitgevoerd in overeenstemming met de geldende voorschriften. Een Schuko-stekker is hier voldoende, op voorwaarde dat de omvormer voldoende netwerk- en systeembeveiliging heeft. Het Nederlandse voorbeeld moet ook zijn weg vinden naar Duitsland. Ook hier zullen in 2024 eenvoudiger toegangsvoorwaarden worden geboden.

Persoonlijke redenen voor het installeren van een balkoncentrale
Er zijn twee centrale kwesties waardoor balkoncentrales en zonne-energie in het algemeen aan belang winnen. Enerzijds is de financiering onderdeel van de Nederlandse strategie om de Co2-uitstoot terug te dringen en de klimaatdoelstellingen te realiseren. Zonne-energie helpt particuliere huishoudens hun eigen ecologische voetafdruk te verkleinen en bij te dragen aan de energietransitie. 

Aan de andere kant biedt de balkoncentrale het huishouden een zekere mate van onafhankelijkheid van het openbare elektriciteitsnet en beschermt het tegen stijgende energiekosten. Zelfs als volledige zelfvoorziening niet kan worden bereikt, ontlast het mini-PV-systeem het openbare elektriciteitsnet. Bij storingen is het bijvoorbeeld mogelijk om via het systeem een relevant deel van de energiebehoefte te dekken.

Conclusie: Zonnecentrales voor op het balkon zijn voor veel Nederlanders de moeite waard
Iedereen die zich wil inzetten voor duurzaamheid, zelfvoorziening en zonne-energie is met een balkonenergiecentrale goed geholpen. De kleine opstellingen kunnen niet alleen op het balkon worden geplaatst, maar ook op het terras of zelfs in het tuinhuisje. De panelen absorberen energie en zetten deze via de omvormer om in bruikbare elektriciteit. 

Wat er overblijft, kan aan het openbare net worden geleverd. Dit laatste heeft twee voordelen: enerzijds ontvangt de gebruiker van de elektriciteitscentrale een bijdrage en anderzijds wordt het netwerk tijdens piekmomenten ontlast. Nederland stimuleert de ambities van particulieren, waardoor de investering voor veel huishoudens in het land de moeite waard is.