De eclips fotgraferen op het Wekeromse Zand; ‘Dit is niet de gewone schemering’
15 augustus 2026 om 16:00 Natuur en milieuWEKEROM Een zeldzame zonsverduistering bracht woensdagavond velen op de been. Omdat de zon tegen de tijd dat het moest gebeuren reeds laag aan de hemel zou staan was het zaak een plek te kiezen met goed uitzicht op het westen, en liefst één die een fraai decor bood voor foto’s.
De parkeerplaats langs de mulle, stoffige Hoeverweg staat beduidend voller dan anders. Een gezin met kinderen wandelt het bospad op richting het Wekeromse Zand, gevolgd door een groep jongeren en zelfs een paar Duitsers. Klokslag 7 meldt Gerben Bast uit Veenendaal zich. Hij was het die mij op het spoor zette van de zonsverduistering, en eclipsbrilletjes regelde.
Het is warm en als we uit de schaduw van de bomen treden brandt de zon op onze huid en warmt kleding snel op. De jongelui hebben een plekje gevonden op het kale zand, wij lopen door naar de begroeide stuifheuvels erachter, om halt te houden op een hoog punt in het zicht van een uitgestoven laagte. De zon staat nog hoog genoeg aan de westelijke hemel, ruim boven de bomen achter de terreininzinking.
HAPJE
In de verte lopen zwartbonte heidekoeien op kaal zand – waarom daar? Een paar zwaluwen scheren door de lucht op jacht naar kleine insecten en dichterbij een libel met in het zonlicht schitterende vleugels. Het is kwart over zeven, tijd om de eclipsbril uit te proberen. Het beeld is geheel zwart, op de zonneschijf na – maar werkelijk, die is niet meer compleet: aan de rechterkant, iets onder het midden, is er een klein hapje uit, dat langzaam groter wordt.
(De tekst gaat verder onder de foto)
Het begin van de gedeeltelijke zonsverduistering. - Kees van Reenen
,,O, wauw!” zegt Gerben enthousiast. ,,Hier heb ik echt naar uitgekeken.” Ook al zullen wij hier niet zoals op IJsland, de Faeröer en in Portugal en Spanje de volledige verduistering kunnen zien, dit is in Nederland de beste sinds 1999.
Voor Gerben heeft het natuurverschijnsel een diepere betekenis. ,,De zon is vierhonderd keer zo groot als de maan, en staat ook vierhonderd keer zover weg, waardoor wij ze op aarde precies even groot zien. Daardoor kan de maan bij een eclips de zon exact afdekken. Dat is volgens mij geen toeval.” Wat de Schepper er dan mee bedoeld kan hebben kan hij niet goed duiden. ,,Maar in de Bijbel lees je over meerdere zonsverduisteringen. Die bij de dood van Jezus was niet gewoon, maar de profeet Amos spreekt wel van een echte zonsverduistering. Er is berekend dat er in zijn tijd daar een volledige eclips was.”
(De tekst gaat verder onder de foto)
Bijzonder fotografisch spiegeleffect tijdens hoogtepunt van zonsverduistering deze week. - Kees van Reenen
SMALLE SIKKEL
Langzaam nadert de verduistering zijn maximum en krimpt het niet door de maan bedekte deel van de zon tot een smalle sikkel. Om vijf over acht, vijf minuten voor het hoogtepunt, klinkt ergens achter ons The Last Post, gevolgd door een langgerekte toeter. De zwaluwen zijn weg – toeval? Het lijkt iets donkerder te worden. ,,Dit is niet de gewone schemering,” meent Gerben. ,,Ik voel het ook kouder worden, twee of drie graden. Toch zou je verwachten dat het veel donkerder wordt, net als wanneer vier van de vijf straatlantaarns uit gaan.”
(De tekst gaat verder onder de foto)
Vlak voor hoogtepunt verduistering, als 88 procent van zonoppervlak door Maan bedekt is. - Kees van Reenen
Een uitdaging is het verschijnsel te fotograferen. Gerben legt de eclipsbril over de zoomlens van zijn telefoon, maar worstelt met de scherpstelling. Ik doe hetzelfde met mijn compactcamera; voor de grote camera mis ik het noodzakelijk grijsfilter.
(De tekst gaat verder onder de foto)
Gerben (staand) geeft Antoon en Noa een eclipsbrilletje om de zonsverduistering te zien. - Kees van Reenen
Een heuveltje verderop zitten twee jongelui, Antoon uit Nagele en Noa uit Druten. ,,Een uur rijden; dit is voor ons in het midden.” Ze hebben het zich gemakkelijk gemaakt. ,,We blijven ook voor de zonsondergang en de meteorenzwerm die vannacht langskomt.” Helaas is Antoon de eclipsbrillen vergeten die hij drie maanden geleden al besteld heeft. Gerben heeft er eentje over en nu kunnen ze het laatste stukje nog zien. Antoon: ,,Je voelt nu de warmte van de zon weer. Dit is een heel bijzondere ervaring die ik pas in 2081 weer ga meemaken.” Dat is nogal ver weg, maar een kleinere verduistering is weer voor volgend jaar voorspeld.
Door Kees van Reenen
