‘Mooie oude panden zijn ons stille kapitaal’

BARNEVELD Afgelopen zaterdag haalde de brandbrief van de verenigingen Plaatselijk Belang Barneveld en de Historische Vereniging ‘Oud Barneveld’ de voorpagina van de Barneveldse Krant. 

Van beide verenigingen was ik jaren geleden bestuurslid. Ik deel dan ook hun zorgen want de gemeentelijke interesse voor het behoud van cultureel erfgoed is het absolute dieptepunt genaderd. In de op de toekomst gerichte visies ten aanzien van onze gemeente komt ‘behoud cultureel erfgoed’ de laatste decennia eigenlijk niet meer voor; zeker niet voor zover het de daadwerkelijke uitvoering daarvan betreft. Ooit kende Barneveld een heuse monumentencommissie waar ik, als gemeentearchivaris deel van uitmaakte. Daarin werden oude historische panden op hun waarde geschat om vervolgens al dan niet op de gemeentelijke monumentenlijst te worden geplaatst. Soms lukte dat om bepaalde redenen niet waarna de hiervoor genoemde verenigingen de eigenaar van zo’n, vaak beeldbepalend, pand soms met een ‘pluim’ vereerden.

Mooie oude panden, zowel woonhuizen, winkels, kerken, noem maar op, vormen als het ware het stille kapitaal van een dorp of stad. Ze dragen bij aan de positieve sfeer van een winkelcentrum. Je loopt er als bezoeker, als klant met veel meer plezier rond als op een winderig kaal betonnen winkelcentrum in een moderne stad. 

Als voorbeeld mag ik altijd graag de Hanzestad Zutphen noemen waar ik jaren geleden mijn praktijkopleiding heb gevolgd. Het centrum telt tal van gemeentelijke en rijksmonumenten en trouwens ook veel groen. Natuurlijk kunnen de dorpen in onze gemeente daar niet aan tippen, dat snap ik ook wel. Je kunt er wel alle moeite voor doen om dat weinige wat er nog is, te behouden. Daar nu, lijkt helaas geen sprake meer van en dat geldt trouwens ook voor een positief cultureel beleid. ‘Cultuur kost geld en levert niks op’, zal wel het idee zijn. 

Daarin hebben de aanhangers van deze theorie natuurlijk ongelijk. Cultuur verrijkt niet alleen de individuele inwoner van onze bewoners maar ook de van de bezoeker van elders, de toerist die na zijn bezoek, zijn inkopen, bezoek aan een museum of een theater, weer naar huis rijdt en met een positief gevoel over onze gemeente alweer een volgend bezoek heeft gepland. Misschien heeft cultuur geen meerwaarde voor onze lokale volksvertegenwoordigers maar wel voor duizenden inwoners en vele medelanders daarbuiten. Laat de brandbrief van zaterdag leiden tot een culturele herbezinning.

Gerjan Crebolder
Oud-gemeentearchivaris Barneveld