Filmmaker Onno Gerritse en kunstschilderes Gerjo Hazeleger delen fascinatie voor de natuur: ‘Realiteit op een andere manier laten zien’
12 juni 2026 om 09:12 KunstLUNTEREN De natuur speelt een grote rol in het leven van Onno Gerritse (64) en Gerjo Hazeleger (63). De natuur inspireert hen tot het maken van films en schilderijen. Beide kunstenaars laten hun fascinerende werken zien tijdens de atelierroute van Kunstlijn Lunteren, die dit jaar wordt gehouden op zaterdag 13 en zondag 14 juni. Een dubbelinterview in een zonnige, weelderige tuin.
door Freek Wolff
Gerjo is een autochtone Lunterse, letterlijk geboren en getogen aan de Bosrand, zodat de groene omgeving voor het oprapen lag. Natuur werd haar met de paplepel ingegoten. ,,Zondagmiddag gingen we altijd wandelen in het buurtbos. Mijn ouders wezen me ook op de planten in de tuin en zo leerde ik de namen.”
Bij haar zitten de artistieke genen duidelijk in de familie, want ook haar vader, broer, zus, tantes, neven en nichten uiten hun expressie op verschillende manieren. Bovendien was haar oma een inspiratie, omdat zij dienbladen en andere voorwerpen beschilderde. Deze oma, Gerrie Wolff, was ook een groot liefhebber van bloemschikken, net als Gerjo’s eigen moeder Janny Wolff-Van Raaij. Daardoor zag ze de technieken van de bloemsierkunst voor haar ogen toegepast worden. ,,Ze deden mee aan cursussen en wedstrijden. Dat leefde heel erg en ik vond het als kind leuk als ik mee mocht doen. Zo werd ik vermoedelijk onbewust toch een beetje dat hoekje in geduwd.”
Daarom volgde Gerjo opleidingen aan de tuinbouwschool en werd ze bloemsierkunstenares. Ze kon vervolgens vele jaren haar hart ophalen in de gerenommeerde bloemenzaak van Martin van Zanten in het eigen dorp.
Op school werd haar liefde voor tekenen en schilderen nog wat geremd, omdat ze onder de indruk was van medeleerlingen die het misschien beter konden. ,,Het bleef een beetje bij natekenen. Mijn eigen expressie vond ik lastig, want ik verviel vaak in dezelfde patronen. Nu heb ik thuis alle ruimte en materialen om te doen wat ik wil. Hier laat ik ook mijn kleinkinderen hun gang gaan. Erg leuk!”
CONSERVATORIUM
Onno woont alweer 25 jaar hartje bos, net even buiten Lunteren, maar woonde tot zijn veertigste in Den Haag. ,,Dus heb ik de stad en het strand ingeruild voor de bossen.” In zijn jonge jaren had hij echter totaal geen oog voor natuur en kunstzinnigheid, wel voor voetbal. Totdat hij in zijn tienerjaren zag dat zijn broer voor het conservatorium koos. ,,Ik twijfelde om dat te doen, want de filmacademie leek me ook leuk. Ik fotografeerde weleens, speelde ook een beetje gitaar, ben me toen serieus voor het conservatorium gaan interesseren en werd aangenomen. Zo ben ik contrabassist geworden, waarna ik jarenlang beroepsmatig jazzmuziek ging maken in allerlei samenstellingen.”
De artistieke inslag zat bij Onno dus duidelijk in de genen. Hij herinnert zich dat hij als tienjarig jochie samen met een vriendje al probeerde om een animatiefilmpje te maken. ,,Met een plateau, een achtergrond, verschillende doorzichtige lagen op elkaar en daarop weer poppetjes. Die kregen we tien seconden aan het wandelen en daar zijn we een hele week mee bezig geweest (lacht). Een heidens karwei.” Later antwoordde Onno in de klas op de vraag wat hij wilde worden prompt: ‘Ik word regisseur’, hoewel hij dit toen volledig uit zijn duim zoog.
Bovendien keek hij graag naar de beroemde westernfilms van Karl May over Winnetou en Old Shatterhand. ,,Dat ging over de rivaliteit tussen indianen en cowboys. Ik vond het mooi dat dit opperhoofd en die leider elkaar opzochten, omdat ze elkaar respecteerden en de verbinding zochten. Om uit de strijd te komen. En dat thema zit eigenlijk nog steeds in mijn films.”
BALKON
Liefde voor de natuur kreeg Onno thuis niet mee. Vakanties naar mooie gebieden zaten er niet in. ,,Het verste waar we ooit naartoe gingen, was Utrecht, achterop de brommer van mijn moeder.” Wel bezocht hij het strand, omdat dit voor het grijpen lag om te spelen. ,,We woonden in een dubbel bovenhuis in Den Haag en het grappige was dat ik vanaf het balkon naar de buren keek die een tuin hadden. Dan dacht ik: die hebben het echt voor elkaar. Dus had het eerste kleine huis dat ik zelf kocht een heel grote tuin, wat in Lunteren nog vele malen is overtroffen (grijnst).”
Onno constateert een hang naar de natuur, omdat hij zich daar fijn voelt. Het geeft hem een basis van rust. ,,Dat heb ik qua woonplek waar kunnen maken, al ben ik daar geen natuurfilmer van geworden. Het gaat mij om de verbinding van mensen onderling en de relatie van mensen tot de natuur. Dus niet dat je, zoals David Attenborough, inzoomt op hoe de natuur in elkaar steekt, hoewel ik ook een keer een filmpje maakte waarbij ik twee rupsen aan één draad van heel dichtbij filmde. Door de bewegingen van deze beestjes kon ik er een verhaal van maken, als metafoor voor het afscheid van twee mensen. Met zo’n dubbele bodem gaat het meer leven en zodoende is dit filmpje ook een keer tijdens Allerzielen in een kerk vertoond.”
ONZE OIKOS
De Lunteraan maakte meerdere films over de agrarische sector, over boeren die natuurinclusief werken. Een befaamde titel is ‘Dansen met gehoornde dames’. Onno vraagt zich af wat nu de toegevoegde waarde van de mens voor de natuur is en hij merkt dat ‘we’ dan meestal het antwoord schuldig moeten blijven. ,,Een vriend van me antwoordde: ‘Onze poep’. Dat klopt, want die is net zo goed als dierlijke mest en prima te gebruiken voor de planten.”
Wil je met de natuur samenwerken, dan moet je die respecteren en de ruimte geven. Dit vraagt een lange adem, maar dan komt het goed
De filmmaker maakte rond dit thema een korte film met als titel ‘Onze Oikos’. Hierin staat het natuurgebied The Burren in West-Ierland centraal. ,,Hier graast al duizenden jaren hetzelfde kleine aantal koeien op een groot gebied met een kalkstenen bodem, planten en water, waardoor de verhoudingen in balans blijven. De biodiversiteit is hier extreem groot. Het vormt een contrast met de intensieve veehouderij. Dat werkt praktisch en zakelijk gezien heel goed, net als kunstmest, maar na veertig jaar is je hele bodem uitgeput. Dat is heel kortzichtig. Wil je met de natuur samenwerken, dan moet je die respecteren en de ruimte geven. Dit vraagt een lange adem, maar dan komt het goed.”
Op zondagochtend 14 juni, van 10.30 tot 11.30 uur, geeft Onno in de vorm van een filmlezing een toelichting op deze film en een andere film. Ook is er tijdens de atelierroute een video-installatie te zien in het Witte Kerkje aan de Dr. Kimmijserlaan 28. ,,Projectiebeelden staan in de ruimte opgesteld met schaduwkanten van onze tijd, zoals de manosphere en de AZC-problematiek. Ik denk dat dit op een artistieke manier ruimte geeft aan wat er in de wereld gaande is. Om datgene wat ons dierbaar is bewuster te beleven. Onze natuur bijvoorbeeld. En de invloed die we daarop hebben. Ik wil ook lucht en ruimte geven aan de problemen. Het wordt aangekaart, maar niet opgedrongen. Je kunt er op deze manier over nadenken, je conclusies trekken en het verwerken. Ik wil verbinding maken met de kijkers.”
Als uitsmijter bij de filmlezing volgt nog ‘It takes two to tango’, een film over twee vrienden die collega’s en zelfs buren worden. ,,Maar dan gebeurt er iets heel dramatisch! Hoe gaan ze daarmee om?”
EUFORIE
Met films laat Onno schoonheid in de natuur zien, terwijl hij er ook iets mee aan de kaak wil stellen. Bij Gerjo prikkelt de natuur op zichzelf al om te gaan schilderen. Ze is ervan onder de indruk. ,,Als ik mooie vormen en kleuren zie, word ik daardoor geraakt en ga ik een kwast zoeken. Het gaat me er niet zozeer om een boodschap over te brengen, maar meer om de schoonheid te laten zien. Ik zie ook schilderijen waarmee kunstenaars iets willen communiceren, maar dan heb ik er nogal eens moeite mee hoe esthetisch dit eruitziet. Bijvoorbeeld als het er dan bijna helemaal zwart uitziet. Wanneer ik schilder, kan ik ook mijn hoofd leegmaken, want je concentreert je op wat je maakt en denkt niet meer aan andere dingen. Dat is erg fijn. Zo kan ik heel lang nadenken over het combineren van kleuren.”
Je enthousiasme en je blijdschap breng je via je schilderijen over op de kijkers
Onno vindt dat Gerjo op die manier ook een boodschap heeft in haar kunstwerken. ,,Je enthousiasme en je blijdschap breng je via je schilderijen over op de kijkers. Zo kun je mensen vrolijk maken. Het is de euforie en de uitbundigheid die je kunt zien.” De afgelopen maanden schilderde Gerjo veel, dus is het dit keer niet ingewikkeld om tijdens de atelierroute thuis een expositie op touw te zetten. Van hortensia’s tot klaprozen en magnolia’s: ze spatten van het doek.
De Lunterse leerde veel over de kneepjes van het vak bij haar docenten Johan Timmers, Jan en Alide Bouwsema, Marjon den Engelsman en Mitzy Renooy. Nu volgt ze lessen bij haar neef Jasper van Deutekom. ,,Bij hem leerde ik om losser te schilderen.” In september vertrekt ze voor drie dagen naar Egmond aan Zee, om bij plein-airschilderes Ellis Veldstra te schilderen. ,,Ik merk dat ik hiervan leer en hoe meer je het doet, hoe lekkerder het gaat.”
DE GOUDSBERG
Volgens Onno is het noodzakelijk dat er ontwikkeling plaatsvindt, terwijl hij als filmmaker volledig autodidact is. Daarom doet hij soms dingen waarvan hij niet weet of het goed zal werken. De spanning en onzekerheid neemt hij op de koop toe. ,,Zo heb ik ‘Onze Oikos’ helemaal met een groothoeklens van 18 mm gemaakt, terwijl normaal bij natuurfilms juist grote telelenzen van 600 mm of meer worden gebruikt. Die uitdaging was erg leuk, want het dwong me om op een specifieke manier te kijken.”
Tegelijk hecht hij als filmmaker ook zeer aan muziek, die hij vaak als de basis voor zijn films ziet. Onno houdt het allemaal graag in eigen hand. ,,Daar komt die regisseur uit je kindertijd weer om de hoek”, reageert Gerjo (hilariteit).
De Lunterse kunstenares zit nu al een aantal jaar in de commissie die de exposities in galerie De Goudsberg, een mooie ruimte in Museum Lunteren, organiseert en selecteert. ,,Dit jaar is deze ook geopend tijdens de Kunstlijnroute. De kunstenaars die er exposeren zijn er dan bij om met bezoekers in gesprek te gaan. Nu zijn dat Iris Duchateau met schilderijen en Mirjam Beuker met bronzen beelden.”
SCHERDER EN PICASSO
De twee hopen dat bezoekers van de atelierroute zichzelf de tijd gunnen om even stil te staan bij wat ze gaan zien. Ze herkennen het contrast met sociale media, die steeds meer gericht zijn op korte sensatieprikkels en de bekende fenomenen binnen je eigen bubbel door de algoritmes.
Het is mooi en goed voor je brein om ergens bewust de tijd voor te nemen en zo dingen tot je door te laten dringen
,,Het is mooi en goed voor je brein om ergens bewust de tijd voor te nemen en zo dingen tot je door te laten dringen”, vindt Gerjo. ,,Dat kan je even uit de hectische wereld halen, een verademing en nieuwe inzichten geven. Kunst tot je nemen is gewoon gezond. Neuropsycholoog Erik Scherder is daar heel duidelijk in. En een uitspraak van de schilder Picasso vind ik heel mooi. Hij zei: ‘Kunst wast het stof van het dagelijkse leven van onze ziel’.”
Onno herkent dit. ,,In de video-installatie van dit jaar maak ik juist ook gebruik van sociale media, maar dan in een andere context. Kunst en theater zijn uitingsvormen om de realiteit op een andere manier te laten zien. Het roept vragen op, maakt dingen los, confronteert soms en plaatst je ook weleens buiten je comfortzone. Dat kun je eng vinden, maar het kan ook een verademing zijn. Je kunt op veel verschillende niveaus naar kunst kijken, maar het hoeft helemaal niet elitair en ingewikkeld te zijn. Je kunt ook gewoon kijken naar de schoonheid. Wat roept het bij je op? Daar vind ik de schilderijen met prachtige kleuren van Gerjo een heel mooi voorbeeld van.”
De Lunterse schilderes zegt dat ze het leuk vindt om te horen wat mensen raakt als ze haar werk zien. De atelierroute is bij uitstek geschikt om dat te beleven. ,,Want anders blijft het een anoniem fenomeen. Als ik tien mensen spreek, is dat mij meer waard dan wanneer ik zie dat een filmpje op internet drie miljoen keer bekeken is”, voegt Onno toe.
Atelierroute en kunstenaars
De jaarlijkse atelierroute van Kunstlijn Lunteren wordt dit keer gehouden op zaterdag 13 en zondag 14 juni, van 12.00 tot 17.00 uur. Bezoekers kunnen dat weekend gratis de werken van zowel de kunstenaars als hun gastexposanten bewonderen. Zij zijn ook present om hun creativiteit toe te lichten. Diverse werken zijn te koop. Via de uitgezette route komen liefhebbers ook op prachtige plekjes van het bosrijke dorp.
De deelnemers en hun gastexposanten zijn dit jaar:
1. Gerjo Hazeleger / Esther de Jong (Klokkegat 32)
2. Onno Gerritse (Witte Kerkje, Dr. Kimmijserlaan 28, ook filmlezing 14 juni van 10.30 tot 11.30 uur)
3. Leo Nellestein / Rosie Nicoll (Wilbrinkstraat 19)
4. Bastiaan Berends (Wilbrinkstraat 6, alleen zaterdag)
5. Jan en Alide Bouwsema / Margriet Eyken (Boslaan 38)
6. Saskia Klok / Lydia Coolen (Van den Hamlaan 2)
7. Janna van de Kaa / Marthy van Veen (Reigerlaan 3a)
8. Johan Timmers / Tina Lintvelt (Reigerlaan 2)
9. Galerie De Goudsberg (in Museum Lunteren, Dorpsstraat 55, alleen zaterdag tot 16.30 uur)