‘Na 10 jaar is het gelukt!’: Zorgappartementen in Kootwijkerbroek voor mensen met dementie

22 mei 2026 om 18:00 Zorg Kootwijkerbroek Tips van de redactie

KOOTWIJKERBROEK Het was een traject van de lange adem, maar na ruim tien jaar plannen maken, lange procedures en andere tegenslagen, is de bouwvergunning voor nieuwe zorgwoningen voor mensen met dementie bij zorgboerderij Klein Essen in Kootwijkerbroek eindelijk binnen.

Als de laatste puzzelstukjes met de financiering op hun plek vallen, start de bouw van zestien geclusterde zorgwoningen nog dit jaar. 

Aan de keukentafel aan de Essenerweg ademt initiatiefnemer Wim Broekhuizen opgetogen maar voorzichtig uit. De formele bezwaartermijn bij de Raad van State liep onlangs af. Een hele opluchting. Het was namelijk een lange weg, vanaf het moment dat hij in 1997 al droomde van een woonvorm op het erf van zijn vader Joop. 

KAT-IN-HET-BAKKIE

Samen met zijn dochter Marjolein werkt hij inmiddels tien jaar aan dit project. Lange tijd waren de geesten bij de gemeente Barneveld er echter nog niet helemaal rijp voor. Acht jaar geleden werden de plannen concreter, na een bezoek van het toenmalig college van burgemeester en wethouders. ,,Zij zeiden ons: je moet iets gaan met huisvesting voor kwetsbare ouderen”, herinnert Wim zich. ,,We dachten: dit is kat-in-het-bakkie, dit moet lukken.”

Er volgde echter een achtbaan van macro-economische tegenwind: corona, strengere stikstofregels en de oorlog in Oekraïne die de bouwkosten met twintig procent liet oplopen. ,,Wij zijn geen projectontwikkelaars”, relativeert Wim de opgelopen vertraging. ,,Wij zijn hulpverleners die iets voor elkaar willen krijgen. Individuele medewerkers hebben ons goed geholpen. Maar het ambtelijke systeem werkte ons wel een beetje tegen. Dat het na al die jaren tóch is gelukt, is bijzonder.”

24-UURSZORG

Het nieuwe appartementengebouw wordt gelijkvloers en drempelloos opgezet, deels in prefab om de bouwtijd te verkorten. De opzet is kleinschalig: bewoners krijgen een eigen, zelfstandig appartement met een badkamer en keukenblok en leven samen in kleine groepen van maximaal acht personen. Er is 24-uurszorg en een wakende nachtdienst aanwezig.

Wat het project bijzonder maakt, is de idealistische grondslag. Waar commerciële projecten vaak mikken op het hogere segment, weigeren Wim en dochter Marjolein te selecteren op portemonnee. Minimaal zes woningen vallen binnen de sociale huurklasse. Wim: ,,Iedereen moet hier kunnen komen, of dat nu de welgestelde mens is of iemand met alleen AOW. Je zou van iemand met meer geld ook meer huur kunnen vragen. Dat zou voor onszelf financieel aantrekkelijker zijn. Maar daar zijn wij nooit op gericht geweest. Iedereen kan immers ziek worden.”

DAGCENTRUM

Terwijl de bouwtekeningen de afgelopen jaren noodgedwongen werden aangepast, besloot Marjolein – die de dagelijkse leiding op de boerderij overneemt van haar vader – niet stil te blijven zitten. Samen met Ingrid Helmich startte ze in april vorig jaar alvast het dagcentrum op het terrein. Wat begon met twee dagen in de week, is inmiddels uitgegroeid naar vier dagen, met maximaal tien bezoekers per dag die dementie of geheugenproblemen hebben.

,,We hadden het eigenlijk andersom gedacht: eerst de appartementen en dan de dagbesteding”, lacht Marjolein. ,,Maar we merkten dat er in de Barneveldse samenleving een enorme behoefte was aan een actieve, vrije vorm van dagbesteding voor mensen met dementie.”

TALENT

Op Klein Essen staat niet de beperking, maar het talent centraal. Bezoekers gaan aan de slag in de hout- of metaalwerkplaats, helpen in de moestuin of verzorgen de dieren. ,,Het gaat niet specifiek om ‘dementerende ouderen’, het gaat om mensen met dementie”, benadrukt Marjolein. ,,We hebben hier bezoekers van 58 tot 93 jaar. We kijken naar wat iemand nog wél kan. ”

De kracht van Klein Essen schuilt in de kruisbestuiving tussen verschillende doelgroepen. Naast de mensen met dementie herbergt de zorgboerderij al decennia een brede mix van cliënten: van mensen met een burn-out of psychiatrische achtergrond tot jongeren met gedragsproblemen en mensen met niet-aangeboren hersenletsel.

VOOR ELKAAR BETEKENEN

Hoewel de groepen apart eten en koffiedrinken om de rust te bewaren, zoeken ze elkaar tijdens activiteiten bewust op. En dat werkt goed. ,,Het is prachtig om te zien hoe doelgroepen elkaar aanvullen”, legt Wim uit. ,,De één heeft het inzicht, de ander de fysieke kracht. De één is emotioneel stabiel, de ander labiel. Zo kunnen ze enorm veel voor elkaar betekenen.”

Marjolein vult aan: ,,Het is niet klaar als je dementie hebt of ouder wordt. Cliënten tonen begrip voor elkaar, luisteren naar elkaars verhaal. Die basis van gelijkwaardigheid is precies wat we in de nieuwe woonvorm willen doorzetten.”

HECHTE COMMUNITY

Met de realisatie van de woningen hopen vader en dochter een antwoord te bieden op de naderende zorgcrisis en de toenemende verharding in de maatschappij. Om de zorglocatie landschappelijk in te passen, is inmiddels twee hectare nieuwe natuur aangelegd met zestig bomen, duizend struiken, een paddenpoel en een boomgaard.

Het ultieme doel? Een hechte community vormen waarin ook de buurt een rol speelt. ,,In reguliere woonwijken zie je soms dat mensen niet goed weten hoe ze moeten omgaan met afwijkend gedrag van iemand met dementie. Dan ontstaat er onbegrip, frustratie of wordt de politie gebeld”, schetst Wim de realiteit. ,,Hier op Klein Essen bieden we de ruimte en de controle, maar wel in alle vrijheid. We willen een soort kleine gemeenschap creëren waar juist de mensen terechtkunnen die in de gewone samenleving buiten de boot vallen.”

UITNODIGEN

,,Als de woningen er straks staan, begint het pas”, blikt Marjolein met een glimlach vooruit. ,,We willen de hele Kootwijkerbroekse samenleving hier uitnodigen. Ouderen uit de buurt die wat willen doen, maar bijvoorbeeld ook schoolklassen. We willen laten zien dat ieder mens, hoe kwetsbaar ook, van waarde blijft.”

OPEN DAG & LENTEFAIR
Om de buurt alvast te laten proeven van de sfeer op het erf, organiseert zorgboerderij Klein Essen zaterdag 6 juni van 10.00 tot 15.00 uur een Lentefair en open dag. Er is een aantal kraampjes met producten die gemaakt zijn op de zorgboerderij en van lokale ondernemers. Er zijn diverse activiteiten en volop mogelijkheden om rond te kijken op het terrein aan de Essenerweg 156-B.