[Molukkers in Nederland]

15 mei 2026 om 08:49

Vanaf het voorjaar van 1951 kwamen in totaal 12.500 Molukse ex-KNIL-militairen en hun gezinnen per boot aan in Nederland. Als beroepsmilitairen hadden ze namens Nederland gevochten in de dekolonisatieoorlog tegen Indonesië (1945-1949).

Nederland haalde hen na de Indonesische onafhankelijkheid in 1949 hierheen. Dat was onder dienstbevel en met de belofte dat ze na een halfjaar terug zouden kunnen gaan. Direct na aankomst werden de militairen ontslagen, waardoor ze van het ene op het andere moment hun positie en financiële zekerheid verloren.
De KNIL-militairen en hun gezinnen werden na aankomst in de havens van Amsterdam en Rotterdam verspreid over Nederland opgevangen in barakken en kazernes (zogenaamde ‘woonoorden'), waar ze onder ‘sobere' omstandigheden moesten leven. Ook in Barneveld werden gezinnen in barakken opgevangen, op Landgoed De Schaffelaar en De Biezen.

De belofte van een terugkeer naar de Molukken maakte Nederland niet waar. De eigen republiek op het eiland Ambon is er nooit gekomen. Die gebroken belofte woog zwaar voor de Molukkers: ze rekenden op hulp maar kregen die niet.

In zijn toespraak stelde de Arnhemse burgemeester Marcouch dat de Molukkers in Nederland ,,onder moeilijke en mensonwaardige omstandigheden'' leefden en dat er sprake was van ,,gebrek aan empathie, gebrek aan respect en gebrek aan zorg''.