Een traditionele Tifa-groep begeleidt een stoet genodigden onder leiding van burgemeester Van der Tak naar de begraafplaats De Plantage. Daar werd vorig jaar juni bekendgemaakt dat de eerste en tweede generatie Molukkers worden vrijgesteld van grafrechten
Een traditionele Tifa-groep begeleidt een stoet genodigden onder leiding van burgemeester Van der Tak naar de begraafplaats De Plantage. Daar werd vorig jaar juni bekendgemaakt dat de eerste en tweede generatie Molukkers worden vrijgesteld van grafrechten Rafael Taribuka/Gemeente Barneveld

‘Maak [excuses] aan Molukkers’

15 mei 2026 om 09:03

Onlangs riep de Arnhemse burgemeester Ahmed Marcouch de regering op excuses te maken aan Molukkers in Nederland voor de wijze waarop zij zijn behandeld vanaf 1951. Dat deed hij tijdens een toespraak voor Arnhemse militairen die in het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) hebben gevochten. Enkele weken geleden deed burgemeester Femke Halsema van Amsterdam hetzelfde tijdens een herdenking op de Javakade, de plek waar destijds veel Molukkers per schip aankwamen.

Omdat Barneveld in de jaren vijftig een van de locaties was waar Molukkers werden opgevangen, zijn hier in de jaren zeventig ook relatief veel Molukkers gaan wonen. Burgemeester Van der Tak schaart zich daarom achter de oproep van Marcouch en Halsema. ,,In de gemeente Barneveld wonen al vele jaren mensen met een Molukse achtergrond voor wie de geschiedenis van hun ouders en grootouders nog dagelijks voelbaar is vanwege hun (noodgedwongen) komst naar Nederland, nu 75 jaar geleden. Inmiddels vormt de Molukse gemeenschap, ondanks de pijn en het verdriet van het verleden, een hecht en volwaardig onderdeel van onze Barneveldse samenleving. Juist daarom is het, ook 75 jaar na dato, zo belangrijk dat de regering verantwoordelijkheid neemt. Het zou een belangrijke stap zijn om recht te doen aan het onrecht dat hen is aangedaan en om samen, ook met de volgende generaties, verder te bouwen aan vertrouwen en verbinding.”


Om te erkennen wat de Molukse KNIL-militairen en hun families na 1951 is aangedaan, maakte de gemeente Barneveld vorig jaar al een historisch gebaar. Toen kregen voor het eerst in Nederland zowel de eerste als de tweede generatie Molukkers vrijstelling van grafrechten.


GEMENGDE GEVOELENS Barnevelder Joop Kols (74) behoort tot de tweede generatie Molukkers in Nederland. ,,Op 16 mei 1951 kwamen mijn ouders met de boot in Nederland aan en een dag later is mijn moeder van mij bevallen’’, vertelt hij. De oproepen aan de regering om excuses te maken aan de Molukkers in Nederland, roepen bij hem gemengde gevoelens op. ,,Het is natuurlijk heel goed dat ze ertoe oproepen, maar die excuses hadden allang aangeboden moeten zijn. De eerste generatie leeft niet meer, maar juist die voelde zich door Nederland belazerd. De KNIL-militairen moesten namelijk onder dwangbevel met hun gezinnen naar Nederland. Hen werd beloofd dat ze na een half jaar terug zouden mogen naar de Molukken. Die belofte werd niet alleen niet nagekomen, maar de militairen werden ook ontslagen. Als staatloze burgers werden ze vervolgens met hun gezinnen in barakken gehuisvest. De tweede generatie kreeg natuurlijk veel mee van de traumatische ervaringen van hun ouders en dat werkte verder door.’’

,, Het zou een belangrijke stap zijn om recht te doen aan het onrecht dat hen is aangedaan


Kols geeft geregeld op scholen en in kerken presentaties over het verleden van de Molukkers in Nederland. ,,De aankomst van de Molukkers is geen voetnoot in de geschiedenis, maar het valt mij op dat veel Nederlanders niet veel of zelfs helemaal niets weten over de geschiedenis van de Molukkers en de impact van hoe met hen is omgegaan’’, zegt hij. ,,Daar wringt de schoen en daarom is het belangrijk dat de fouten door Nederland worden erkend en excuses worden aangeboden, ook al is dat veel te laat.’’