Rond Barneveld veel woningen rond geitenhouderijen: ‘Verband met longontsteking niet aangetoond’

13 mei 2026 om 14:00 Natuur en milieu

BARNEVELD Van alle Gelderse gemeenten staan er in Barneveld en vijf andere gemeenten de meeste woningen binnen 500 meter van geitenhouderijen. Dit meldt de provincie Gelderland op basis van eigen onderzoek. Volgens gezondheidsdienst RIVM is er in die zone een verhoogde kans op longontsteking.

In heel Gelderland staan 4.153 huizen binnen 500 meter van een geitenstal, bij bedrijven waar meer dan 50 dieren worden gehouden. ,,Als we kijken naar de ons bekende woningbouwplannen, heeft de 500 meterzone vanaf geitenhouderijen overlap met 8,3 hectare aan woningbouwplannen”, aldus de provincie. ,,Als we uitgaan van een gemiddelde woningdichtheid van 25 per hectare, zijn dat ruim 200 geplande woningen.”

ACHTTIEN WONINGEN

Voor de gemeente Barneveld geldt - zo was al bekend - dat er in de nieuwe wijk Bloemendal achttien woningen gebouwd gaan worden binnen 500 meter van een geitenhouderij aan de Peutweg. Het nieuw te bouwen asielzoekerscentrum aan de Nijkerkerweg (met 30 woningen) komt op precies 500 meter afstand van hetzelfde geitenbedrijf te staan.

Naar aanleiding van wetenschappelijk RIVM-onderzoek - dat concludeerde dat omwonenden van geitenhouderijen een verhoogd risico lopen op het krijgen van een longontsteking - adviseerde de Gezondheidsraad om geen nieuwe woningen binnen één kilometer te bouwen. De gemeente Barneveld wacht nu nieuwe richtlijnen vanuit Den Haag af. Tot die tijd blijft men hier doorbouwen. Dit in tegenstelling tot de gemeente Ede, waar plannen voor woningen tussen 500 en 1000 meter van een geitenhouderij zijn ‘gepauzeerd’. Ondertussen zit de sector in de provincie Gelderland al jaren ‘op slot’: geitenhouderijen mogen hier niet uitbreiden of zich ergens nieuw vestigen, uit angst voor schadelijke effecten voor de volksgezondheid.

NEGATIEVE BEELDVORMING

De sector maakt zich intussen zorgen over de toekomst en ook over de ‘negatieve beeldvorming’ die door media- en onderzoekspublicaties is ontstaan op dit onderwerp. Bertine en Gert Overeem hebben een bedrijf met 850 melkgeiten aan de Kallenbroekerweg in Barneveld. Zij uit haar frustratie over de situatie. ,,De onderzoeken die zijn gedaan, rammelen aan alle kanten”, zegt Bertine tegen deze krant. Ze wijst naar een publicatie van wetenschappers van de universiteiten in Wageningen en Utrecht, die aangeven dat er geen directe oorzaken zijn aangetoond tussen longaandoeningen en geitenhouderijen, door zwakke huisartsdata en doordat er maar weinig patiënten werden gevonden die deelnamen aan het RIVM-onderzoek. Ze waarschuwen voor ingrijpende politieke besluiten die zijn gebaseerd op onzekerheden.

Het boerenechtpaar stoort zich aan de suggestie dat hun bedrijf een gevaar zou vormen voor de volksgezondheid. ,,We vinden dit kwalijk”, zegt Gert. ,,Het laatste dat wij willen, is een gevaar vormen voor onze buren. Er wordt gezegd dat er mensen zijn overleden, maar tot nu toe is er geen enkel sterfgeval gerelateerd aan een geitenbedrijf.”

MIDDEN NEDERLAND HALLEN

Ondanks hun nuchtere houding vinden Gert en Bertine het tijd worden dat de sector zich laat horen tegen de in haar ogen onterechte beeldvorming. ,,We kunnen natuurlijk alles maar over ons heen laten komen, maar aan de andere kant zijn wij toch ook wel voor een tegenverhaal.” Zelf hebben ze geen ontwikkelplannen met hun bedrijf aan de Kallenbroekerweg - ,,door de geitenstop kan dat ook niet” - maar ze houden ontwikkelingen om haar heen scherp in de gaten. ,,De Midden Nederland Hallen - hier even verderop - hebben bijvoorbeeld plannen voor uitbreiding, met onder andere een hotel. We willen met ons bedrijf niemand in de weg zitten. Maar we moeten er scherp op zijn dat het andersom ook niet gebeurt.”