‘Ede breekt de stilte’: campagne tegen grensoverschrijdend gedrag van start
11 mei 2026 om 16:03 Maatschappelijk Nieuws uit EdeEDE Met posters van Edese mannen, gesprekken over groepsdruk en een oproep om elkaar aan te spreken, is donderdag de campagne Ede breekt de stilte officieel van start gegaan. De campagne wil seksueel grensoverschrijdend gedrag bespreekbaar maken en inwoners aansporen om niet weg te kijken. De bijeenkomst op het Streek Lyceum in Ede stond volledig in het teken van sociale veiligheid, vrouwenveiligheid en het bespreekbaar maken van grensoverschrijdend gedrag. Gedurende de maand mei zal er in de gemeente Ede extra aandacht hiervoor worden gevraagd.
door Diana Kervel
De campagne ontstond na de dood van de 17-jarige Lisa uit Abcoude, die vorig jaar werd vermoord. Die gebeurtenis leidde tot veel verdriet en maatschappelijke onrust. Initiatiefnemers, onder wie Daan Overeem, besloten daarna in actie te komen. Ze organiseerden eerder bijeenkomsten op het Museumplein en debatten over vrouwenveiligheid in de Stingerbol. Met Ede breekt de stilte krijgt die beweging nu een vervolg. ,,We willen dat dit onderwerp bespreekbaar blijft. Helaas is dat nodig.”
VEILIGHEID ALS GEVOEL
Bij de aftrap waren tientallen bezoekers aanwezig, onder wie burgemeester René Verhulst, vertegenwoordigers van scholen, jongeren en maatschappelijke organisaties. Ook werden grote campagneposters onthuld met mannen uit Ede die zich uitspreken tegen grensoverschrijdend gedrag.
(Tekst gaat verder onder de foto)
Tien mannelijke inwoners uit de gemeente Ede zijn geportretteerd door fotograaf Arjan van Bruggen. - Diana Kervel
De burgemeester benadrukte dat veiligheid meer is dan cijfers alleen. Ede is in 2025 uitgeroepen tot de veiligste gemeente van Nederland, maar volgens Verhulst zegt dat niet alles. ,,Veiligheid is ook subjectief”, zei hij. ,,Mensen kunnen zich onveilig voelen zonder dat er incidenten geregistreerd staan. Daarom zijn juist die kleine dingen belangrijk: iemand aanspreken, niet wegkijken, samen naar huis fietsen.” Verhulst sprak uitgebreid over sociale verantwoordelijkheid. Hij riep mannen op elkaar aan te spreken op gedrag dat grensoverschrijdend is. ,,Het is niet grappig als iemand aan een meisje zit of haar lastigvalt. Dan moet je als vriend durven zeggen: dit gaat te ver.”
JONGERENRAAD: ‘PAS OP ELKAAR’
Ook de Edese jongerenraad presenteerde een advies over vrouwenveiligheid. De jongeren spraken de afgelopen maanden met scholieren en studenten op middelbare scholen en mbo-opleidingen. Hun conclusies waren helder: er moet meer verlichting en toezicht komen in wijken en rondom uitgaansgebieden, maar vooral ook meer openheid vanuit de gemeente.
,,Objectief zijn we misschien de veiligste gemeente”, zei een Kaj Omlo namens de jongerenraad. ,,Maar we zitten hier vandaag toch niet voor niets. Veel jongeren voelen zich onveilig.” Daarnaast deden de jongeren een oproep aan inwoners zelf. ,,Pas op elkaar. Zie je iets dat niet klopt? Zeg er iets van. Alleen samen kunnen we zorgen dat de volgende generatie weer veilig over straat kan.”
INDRINGEND SPOKEN WORD OPTREDEN
Een van de meest indringende momenten van de middag kwam van dichter en schrijver Larissa Verhoeff, die een fel betoog hield over mannelijkheid, groepsdruk en het normaliseren van seksistisch gedrag. Ze benadrukte dat vrouwen vaak geen melding of aangifte doen van intimidatie of ongewenste aanrakingen. ,,Dus als alles wél geregistreerd zou worden, zien die cijfers er echt anders uit.”
(Tekst gaat verder onder de foto)
Oud-stadsdichter Larissa Verhoef: ,,Natuurlijk zijn het niet alle mannen. Maar het is wel altijd een man.” - Diana Kervel
In haar voordracht richtte ze zich nadrukkelijk tot mannen. Niet om hen collectief te veroordelen, zei ze, maar om hen op te roepen verantwoordelijkheid te nemen binnen vriendengroepen en sociale omgevingen. ,,Niet meelachen. Niet wegkijken. Spreek elkaar aan”, was haar boodschap. ,,De meeste mannen deugen. Maar stil blijven helpt niet.”
PRAATPOT MOET GESPREK OP GANG BRENGEN
Centraal in de campagne staat een zogenoemde ‘praatpot’: een pot met tientallen kaarten vol vragen en dilemma’s over sociale veiligheid, groepsdruk en grensoverschrijdend gedrag. De kaarten zijn bedoeld voor gesprekken op scholen, in jongerengroepen en later ook daarbuiten. Voorbeelden van vragen zijn: ‘Wat helpt het meest: publiek reageren of één-op-één?’ en ‘Hoe steun je iemand zonder diegene in een lastige positie te brengen?’ Volgens de initiatiefnemers draait de campagne niet om schuld of winnen van discussies, maar om gesprekken voeren. ,,Als je de stilte wilt doorbreken, moet je eerst naar elkaar luisteren”, aldus een van de organisatoren. Bij de campagne hoort ook een handleiding voor docenten en begeleiders. Die wordt later deze maand online beschikbaar gesteld.
(Tekst gaat verder onder de foto)
Bij de start campagne Ede breekt de stilte is ook een praatpot geïntroduceerd waarbij de aanwezigen met stellingen het gesprek aan kan gaan - Diana Kervel
LEERLINGE ONTWIKKELT EIGEN SPEL
Tijdens de bijeenkomst kreeg ook een leerlinge van Het Streek het podium. Inge ontwikkelde zelfstandig een bordspel over vrouwenveiligheid en groepsdruk. Met meningskaarten en discussievragen wil ze jongeren op een laagdrempelige manier met elkaar laten praten over thema’s als intimidatie, ongelijkheid en sociale normen. ,,Ik wilde iets maken waardoor mensen er echt over nadenken”, vertelde ze. ,,En dat je het gesprek blijft voeren.”
(Tekst gaat verder onder de foto)
Leerlinge Inge van Het Streek Lyceum legt aan Durk Jan Tuinier uit hoe het door haar ontwikkelde spel in elkaar steekt. - Diana Kervel
VERVOLG
De campagne krijgt de komende maanden een vervolg met gesprekken, schoolactiviteiten en een interactieve voorstelling op 20 mei over vrouwenveiligheid en sociale druk. De initiatiefnemers hopen vooral dat de campagne blijvende aandacht creëert. Niet alleen na een incident, maar juist ook in het dagelijks leven. ,,Er is vaak een dramatische aanleiding nodig voordat dit gesprek op gang komt”, zei Verhulst. ,,De kunst is om die aandacht vast te houden.”
Meer informatie: www.edebreektdestilte.nl
