‘De Ganzenbeek in Voorthuizen verdient eerherstel’

8 mei 2026 om 13:03 Natuur en milieu

VOORTHUIZEN Waterschap Vallei & Veluwe plaatste onlangs bij de Ganzenbeek in Voorthuizen watergangborden. De informatieborden zijn volgens Voorthuizenaar Rob Meijer een mooie eerste stap, maar wat hem betreft moet dit het begin zijn van ‘eerherstel’ voor de beek. ,,Zonder deze beek was Voorthuizen wellicht nooit ontstaan.”

Op de zogenoemde watergangborden staat summiere informatie, zoals de naam Ganzenbeek en wie de beheerder is. Bij vrijwel alle beken in de gemeente Barneveld staan dergelijke borden. Dat dit jarenlang niet gold voor de Ganzenbeek, stoorde Meijer. ,,In coronatijd heb ik voor het eerst een aanvraag gedaan bij de gemeente. Na lange tijd kreeg ik te horen dat ik bij Waterschap Vallei & Veluwe moest zijn. Daar is de aanvraag volgens mij vrij snel onbeantwoord in de archieven beland.”

WEINIG BEKEND

Volgens Rob Meijer is het opmerkelijk dat er zo weinig bekend is over de Ganzenbeek. Die stroomt vanuit het Grijze Veen parallel aan de Harremaatweg richting de Bosweg. Vanaf daar loopt de watergang ondergronds door Voorthuizen om achter De Posthoorn weer bovengronds te komen. Vervolgens stroomt de beek parallel aan de Hoofdstraat/Rijksweg richting de Lankerenseweg. De Ganzenbeek en de Voorthuizerbeek stromen daarna samen verder als de Nooienbeek.

Meijer: ,,Veel mensen denken bij de naam aan het gelijknamige tuincentrum. Voor veel inwoners is het bovendien niet meer dan een sloot. Maar bijna iedere Voorthuizenaar gaat voorbij aan de historische waarde van de Ganzenbeek. Waarschijnlijk was Voorthuizen nooit ontstaan zonder deze watergang. Daarmee is het misschien wel de belangrijkste beek van de gemeente Barneveld.”

HISTORIE

Meijer dook diep in de geschiedenis van de Ganzenbeek en vond bronnen die wijzen op de eerste nederzettingen rond de beek. ,,Dan heb ik het over honderden jaren geleden. De Ganzenbeek was op een bepaald punt doorwaadbaar. Daardoor konden mensen water gebruiken en zich daar vestigen. Zo is Voorthuizen waarschijnlijk ontstaan.”

OVERKLUIZING

Een andere belangrijke periode in de geschiedenis van de beek was de jaren twintig van de vorige eeuw, toen de beek in het bebouwde deel van Voorthuizen ondergronds werd gebracht. ,,In 1926 was die overkluizing, zoals dat officieel heet, een feit.”

Volgens Meijer is de beek in de afgelopen decennia verwaarloosd, vooral het ondergrondse deel. ,,Dat gedeelte van de beek kruist bijvoorbeeld met de riolering. Daardoor kan beekwater vermengd raken met vuil water als het riool overloopt.”

ONDERHOUD

Meijer hoopt dat de plaatsing van de informatieborden het begin is van meer aandacht voor de Ganzenbeek. ,,Het zou mooi zijn als de gemeente deze beek op dezelfde manier onderhoudt als bijvoorbeeld de Barneveldse Beek. Alleen al vanwege de historische waarde is dat niet meer dan terecht.”