'Ballonfiësta hoort op Koewei'

1 mei 2026 om 19:46

Politiek kritisch op plannen beheerder Schaffelaarsebos

BARNEVELD De plannen van beheerder Geldersch Landschap & Kasteelen (GLK) om de teugels op Landgoed Schaffelaar flink aan te trekken, leiden tot kritiek vanuit de Barneveldse politiek.

Jannes Bijlsma

Van een mogelijk vertrek van de Ballonfiësta tot een fietsverbod: de raadsfracties willen er niet aan en pleiten voor een nuchtere blik. ,,Dit is geen Natura2000-gebied."

Het nieuws dat de beheerder van het landgoed de huidige druk op de natuur 'onhoudbaar' noemt - vorige week in deze krant - is afkeurend ontvangen bij politici in de Barneveldse gemeenteraad. Vooral het voornemen om grote evenementen zoals de Ballonfiësta op termijn van de Koewei te weren, zorgt voor bezorgde reacties. GLK ziet dat de bodem verdicht door zwaar materieel en dat grote bezoekersstromen de flora en fauna aantasten. De Barneveldse raadsleden zien dat anders.

Marcel Appelman van Lokaal Belang was stomverbaasd toen hij het nieuws in deze krant las. „Wat gebeurt hier nu?”, was zijn eerste reactie. Voor hem is het weren van de ballonnen op de Koewei een figuurlijke aanslag op de Barneveldse identiteit. „De Ballonfiësta hoort bij de Barneveldse cultuur. Iedereen geniet hier van", zegt Appelman stellig. Hij vreest dat een verplaatsing het einde van het festijn betekent en vergelijkt het met de teloorgang van de Kleindierenmarkt na de verhuizing van de Markthal naar de Midden Nederland Hallen. „Van de sfeer van destijds bleef weinig over. Als de Ballonfiësta moet stoppen op de Koewei, dan draai je zo'n evenement de nek om. Die grandeur kopieer je niet naar een willekeurig weiland.''

p 3

SGP-raadslid Leendert de Knegt pleit voor realiteitszin, in de discussie rond het Schaffelaarsebos en de evenementen op de Koewei. Hij herkent zich niet in het sombere beeld dat GLK schetst over de staat van de natuur. „Wat de SGP betreft moet er met een nuchtere blik worden gekeken naar het Schaffelaarsebos, waarbij de belangen van de recreërende Barnevelder voorop moeten staan”, aldus De Knegt.

In zijn ogen staat de natuur in het Schaffelaarsebos niet in zo'n mate onder druk als de beheerder stelde in het artikel van vorige week. „Het is een relatief klein bos en is niet te vergelijken met Natura 2000-gebieden zoals de Hoge Veluwe of de bossen rond Garderen.” Wat betreft het ballonevenement ziet hij geen onoverkomelijke problemen: „De Ballonfiësta vindt plaats op de Koewei; een plek waar nu ook al een concentratie van recreatie is. Waarom is het niet mogelijk om één week in het jaar deze fiësta te laten plaatsvinden?”

Waar Lokaal Belang en SGP de barricaden opgaan, kiest Pro'98-fractievoorzitter Henri Mulder voor een meer beschouwende toon. Hij ziet dat het evenement de afgelopen jaren uit zijn jasje is gegroeid. „Geldersch Landschap trekt nu een grens. Dat signaal moeten we wel serieus nemen.” Toch hoopt ook hij op een compromis: „Ik hoop dat ze een modus vinden waarbij het gewoon kan doorgaan. De Ballonfiësta is moeilijk voor te stellen op een andere plek.”

Het CDA zet in op pragmatisme. Raadslid Henk Smit begrijpt dat de natuur lijdt onder zware vrachtwagens, maar ziet alternatieven. „Ik kan mij voorstellen dat de bevoorrading in deelleveringen gedaan kan worden om de druk op de bodem te ontlasten”, stelt hij voor. „Als je de Ballonfiësta wilt behouden, moet je zoeken naar alternatieve manieren waarop dat toch mogelijk is.”

Niet alleen de ballonnen, maar ook de fietser wordt geraakt door de voorlopige visie van GLK. De beheerder wil fietsers weren op het landgoed, maar daar wil de politiek niet aan. De Knegt (SGP) benadrukt de functie van het bos als vitale schakel in het dorp: „Het bos vormt een verbinding per fiets tussen wijken. Afsluiten voor fietsers is geen goed idee en is ook niet handhaafbaar. Fietsen moet mogelijk blijven, in ieder geval op de hoofdpaden.”

Ook Henk Smit (CDA) hamert op de toegankelijkheid: „Er zijn hier niet zoveel plekken waar je zo uitgebreid kunt wandelen. We zijn een groeigemeente, dat moeten we niet vergeten. Laten we denken in oplossingen in plaats van in sluitingen.”

De raadsleden zijn het erover eens: de gemeente en GLK moeten met elkaar in gesprek om de scherpe randjes van de visie af te halen. Het Barneveldse college heeft in het voortraject al haar eigen visie op het bos gegeven, richting GLK. B. en w. zien de Koewei primair als locatie voor evenementen. In plaats van een verbod, adviseert de gemeente praktische oplossingen om de natuur te sparen, zoals het gebruik van rijplaten tegen bodemverdichting. Ook zouden monumentale bomen moeten worden afgezet, tot op één meter afstand. Daarnaast moet het publieke karakter van het landgoed gewaarborgd blijven door de openstelling van paden voor recreanten. Om de toenemende drukte op te vangen, stelt de gemeente bovendien voor om te onderzoeken of het bos in noordelijke richting uitgebreid kan worden.

Op 13 mei houdt GLK een wandeling over het landgoed, waarbij wordt ingegaan op de beheervisie. De wandeling begint om 18.30 uur en duurt maximaal anderhalf uur. Er wordt verzameld op de parkeerplaats naast het Schaffelaar Erf.