'[Doedelzakken] zijn mooi en magisch’
1 mei 2026 om 13:21De muzikanten repeteren in het felgroene schoolgebouw van De Vogelhorst aan de ds. E. Fransenlaan. Langzaam druppelen de leden op dinsdagavond binnen, de één met een doedelzak, de ander met een kleine of grote trommel. Er is koffie en cake, de sfeer is vrolijk en ontspannen.
De Feiter is Pipe Major en gidst zijn bezoeker even later langs de groepjes die samen oefenen. Een kwartet leerlingen blaast met doedelzakken luid en duidelijk ‘Wij houden van oranje’; een muzikant oefent solo complexe partijen; een trio roffelt verfijnd op pads en een viertal repeteert lage ritmes op grote trommels. De laatste groep gooit er ook nog sierlijke bewegingen tussendoor, terwijl maat houden al lastig genoeg lijkt.
FEESTAVOND In totaal telt het korps nu 36 leden, die uit de wijde regio komen. De laatste jaren zit er een stijgende lijn in het ledenaantal, wat tot tevredenheid stemt als het gaat om het bestaansrecht van de vereniging. Er is een leerlingenpgroep van zo’n elf nieuwe leden. ,,Dat is mooi, maar het is altijd best een puzzel om aan alle niveaus en wensen te voldoen. Zo bereiden we ons nu voor op 5 mei, omdat we dan in Wageningen spelen. We profiteerden ook van de aandacht tijdens het jubileum ‘Tachtig jaar Bevrijding”, legt de voorzitter uit.
De feestavond op 11 april in De Eng in Voorthuizen mocht er zijn, met speeches van burgemeester Jacco van der Tak, voorzitter De Feiter, oud-voorzitter Dennis van Asselt (47) uit Barneveld en doedelzakspecialist Kees Westerkamp van het 'Ministerie van Doedelzaken'. Naast introducés waren er oud-leden, gasten en genodigden uit andere plaatsen.
Uiteraard klonken die avond ook de zeer befaamde stukken ‘Highland Cathedral’ en ‘Scotland the Brave’ als afsluiter, hét typische doedelzakkenwerk bij uitstek. Daartussen werd een groot deel van het repertoire gespeeld, waarbij Van Asselt ook weer even de leiding mocht nemen. ,,Het viel me niet tegen, al had ik ruim zes jaar niet gespeeld”, verklaart de oud-Pipe Major van de Pipes & Drums. ,,Over de vingerzetting hoef je eigenlijk niet na te denken: dat komt er wel uit, want de melodieën heb je twintig jaar lang gespeeld. De lucht- en lipspanning vasthouden is een ander verhaal. Je merkt dat je er op een gegeven moment langs gaat blazen.”
,, Bij een taptoe of bruiloft is het leuk als je mensen kunt ontroeren
AIRBORNE Van Asselt was initiatiefnemer en mede-oprichter van Pegasus in Barneveld. De inspiratie kreeg hij in 1995 tijdens de taptoe in Voorthuizen en het bijwonen van Bevrijdingsdag, waar hij erg van genoot. Later werd hij gestimuleerd door George Alblas, een docent aan het JFC van wie hij les kreeg. ,,Samen hebben we de vereniging op touw gezet, waarbij we contact zochten met een Britse organisatie om naam te kunnen maken. Dat opende deuren om op te treden. We waren in het begin nog niet zo groot, maar kwamen al op bijzondere plekken. Via de veteranenorganisatie kwamen we binnen bij mooie herdenkingen van de Britse ambassade bijvoorbeeld. Hier vloeiden dan weer optredens uit voort.”
Dennis speelt sinds 1998 doedelzak, omdat hij het een mooi instrument vindt en van Keltische muziek houdt. Dat genre kent ook 'uilleann pipes', maar dat is toch een ander instrument dan de doedelzak, al doet het er sterk aan denken. ,,Daar pomp je licht met een blaasbalg, in plaats dat je blaast. Bovendien heeft dat een ander rietsysteem, waardoor het bereik groter is en het geluid zachter.”
Vincent de Feiter nam zijn taken over en bespeelt ook de doedelzak. Hij is sinds 2008 lid en Van Asselt was zijn leermeester. Op achtjarige leeftijd zag kleine Vincent het korps optreden bij de jaarlijkse Airborne Luchtlandingen in Ede, wat flinke indruk op hem maakte. ,,Mijn vader is beroepsmilitair en nam me weleens mee naar een taptoe. De muziek van de doedelzakken vond ik toen mooi en magisch. Mijn ouders zijn ook muzikaal.”
SELLING POINT Samenspelen met een orkest is iets waar de voorzitter erg van houdt, waarbij doedelzak de boventoon mag spelen, gedragen door andere instrumenten. ,,Met onze eigen club spelen is ook indrukwekkend, maar dan krijgt het een extra lading doordat je meestal speelt op een fraaie locatie en voor een groot publiek.”
De naam van het korps was in het begin The Pipes & Drums of The Royal British Legion en werd later gewijzigd in Pegasus Pipes & Drums. Hier ligt de link met de Airborne. De Pegasus is het symbool van de luchtlandingstroepen van de Britse 1st Airborne Division tijdens Operatie Market Garden. Na ‘De slag om Arnhem’ ontsnapten het verzet en de militairen tijdens Operatie Pegasus in oktober 1944 over de Rijn. ,,We hebben het Britse Parachute Regiment gevraagd of we die naam mochten dragen. Daar is mee ingestemd”, weet Van Asselt.
Het tenue is gebaseerd op de traditionele outfit van de pipers van de Schotse militaire regimenten, uit de achttiende eeuw. Met een kilt en een geruite doek over de schouder, een Royal Stewart tartan (ook wel ruit) voor de pipers binnen de Schotse regimenten. Van Asselt noemt dit een uniek selling point. Deze uniformen worden gekocht bij Kilts & More, een winkel van een Schot die in Duitsland woont. ,,Er is ook een modern civiel uniform met een overhemd, gilet en een jasje. Dat dragen we weleens, bijvoorbeeld tijdens de intocht van de Avondvierdaagse, want dan is dat warme, originele pak minder prettig”, voegt De Feiter toe.
TEMPERATUUR Pegasus schafte nog niet zo lang geleden een aantal nieuwe trommels aan, met subsidie verkregen van de gemeente Barneveld, terwijl het bij de doedelzakken belangrijk is dat de gebruikte rieten en de speelpijpen hetzelfde zijn. ,,Dan krijg je een identiek geluid. Minder belangrijk is of het dezelfde zakken of drones op je schouder zijn. Daar mag wel variatie in zitten. Liefst heb je wel eenzelfde vochtsysteem. De zak was vroeger van dierlijk materiaal, terwijl dit nu van synthetisch materiaal is gemaakt.”
De doedelzakken zijn zeer gevoelig voor temperatuur. Tijdens kerstmarkten is het met flinke kou een uitdaging om de vingers soepel over de 'chanter' (melodiepijp) te laten gaan en ontstemt het instrument snel. ,,De warme adem condenseert in de zak en dan komt er veel te veel vocht in.”
,,De D-Day herdenking is altijd heel indrukwekkend
Vorig jaar had Pegasus rond de twintig optredens in den lande, met diverse highlights zoals de Airborne Herdenkingen. Eind maart 2026 gingen de Pipes & Drums uit Barneveld naar herdenkingsmonument de Menenpoort in de Belgische plaats Ieper, om daar de gevallen soldaten tijdens de Eerste Wereldoorlog te gedenken. ,,Daar wordt al honderd jaar elke avond ‘The Last Post’ geblazen. Dat leeft daar. Tijdens de ceremonie kun je daar als koor, orkest of doedelzakband aan deelnemen. We deden samen met de collega-doedelzakbands een optreden van een half uur en het stond rijen dik met mensen.”
In juni vertrekken de Barnevelders altijd naar Normandië om bij de D-Day herdenkingen te zijn. ,,Dat is altijd heel indrukwekkend. Dat blijft leven.” 's Zomers bezoeken de muzikanten op verzoek braderieën, verjaardagen en bruiloften.
KANONSCHOT Vincent vindt het mooi als er een doel is waar het korps naar toe werkt. Zo doet Pegasus ook weer mee aan een competitiewedstrijd. ,,Je wilt beter worden en dan is het mooi als je dit kunt laten horen aan mensen die er echt verstand van hebben.” Ook Dennis geeft het een kick als hij merkt dat luisteraars van de muziek genieten. ,,Het is minder leuk als je in een winkelcentrum speelt, waar mensen vooral komen om te shoppen. Bij een taptoe of bruiloft is het leuk als je mensen kunt ontroeren.”
Zelf genoot hij in Voorthuizen erg van het spelen van ‘Conquest of Paradise’ van toetsentist Vangelis, inclusief een kanonschot van de artillerie. ,,Ik hield altijd wel van theatrale stukken. Zo speelden we in Duitsland ‘Hector the hero’ met een solo van een violist. Prachtig.” Vincent houdt van stukken met afwisseling, op- en afbouw van solisten en alle musici. Nu geniet hij bijvoorbeeld van het nummer ‘La baum’, waar deze dynamiek goed te horen is. ,,We speelden tijdens taptoes ook nummers als ‘I Vow to Thee, My Country’, waarbij je ondersteuning van orkest hebt. Zulke stukken krijgen dan een extra laag en dat is mooi en verrassend, maar die speel je vaak maar één keer.”
AVICII EN QUEEN Op de valreep gaat het gesprek nog over muzikale helden, zoals je in de pop- en rockmuziek hebt. De vraag is of er ook doedelzakvirtuozen zijn die op een voetstuk staan, zoals Jimi Hendrix dat als gitarist was. ,,Er zijn jongens die bij competities op hoog niveau spelen. Stuart Liddlle vind ik een fantastische muzikant en hij wist ook een lokaal dorpsbandje The Highlands in Inverary naar graad één te brengen. Hun vingerwerk is heel sterk. ‘Thunderstruck’ van AC/DC kunnen ze op pipes spelen”, legt Dennis uit.
In dat licht wijst Vincent op het bestaan van de Red Hot Chili Pipers, een doedelzakband die een populair repertoire speelt, met nummers van Avicii tot Queen. ,,Dat vind ik ook wel leuk”, zegt de voorzitter. Wie weet liggen dergelijke hits voor Pegasus Pipes & Drums nog in het verschiet, want de band is na 25 jaar duidelijk nog springlevend.
