In Ede getogen pianist blikt via Queen-songs terug op zijn jeugd: ‘Ontworstelen van je opvoeding en je eigen pad volgen’

25 april 2026 om 11:23 Muziek

EDE Als tiener raakt pianist Bernd van den Bos (43) in de ban van de stem van Queen-zanger Freddie Mercury. In het Edese domineesgezin waar hij opgroeit levert dat soms schuine gezichten op. In de theatervoorstelling ‘Bernd speelt Freddie Mercury’ blikt hij vijfentwintig jaar later terug op zijn jeugd en etaleert hij zijn liefde voor de muziek van Queen, Mercury én improvisatie. Op donderdag 7 mei treedt hij op in Cultura.

door Rick Praamstra

Bernd van den Bos kijkt rond het jaar 2000 in zijn ouderlijk huis in Ede naar een Europese voetbalwedstrijd van Ajax. Dat is vrij uniek: zijn vader is dominee en als er op televisie gevloekt wordt of het er te grof aan toegaat, zet hij de tv onherroepelijk uit. Bernd is echter alleen thuis, omdat zijn vader aan het werk is.

Tijdens de reclame hoort hij ‘It’s a Beautiful Day’ van Queen, dat onder een commercial van zeehondencrèche Pieterburen zit. ,,Ik had nog nooit iemand zo mooi horen zingen. Zo’n stem had ik nog nooit gehoord. Bij ons thuis draaiden we Elly & Rikkert. Dat is ook fantastisch, maar wel een andere stijl. Een vriendje uit de kerk had een plaat van Queen en die heb ik toen op zolder beluisterd. Mijn ouders dachten wel: ‘Wat is dat voor een figuur?’ Een ontbloot bovenlijf, strakke latexpakken en teksten als ‘I’m a sex machine, ready to reload’.”

Zijn liefde voor Queen en de stem van Mercury in het bijzonder zorgen voor enige strijd met zijn ouders. Hij denkt echter met veel liefde terug aan zijn tijd in Ede. Die muzikaliteit erfde de pianist van zijn moeder. Zij speelt piano en gitaar. Toch kijkt de jonge Bernd amper om naar de piano. Dat verandert als zijn vader hem op vakantie een liedje leert over een geit op de kinderboerderij. Tot verbazing van zijn ouders speelt hij bij thuiskomst het liedje na op de piano. ,,Mijn carrière is dus begonnen op de camping, haha.”

BUITENBEENTJE OP MAVO, AANDACHT VAN DE MEISJES OP DE HAVO

Van den Bos gaat op pianoles en blijkt een talent. Op de middelbare school Het Streek neemt docent en dirigent Lex van Drongelen hem onder zijn hoede. Hij herkent in de tiener een toekomstig pianist en zorgt ervoor dat hij van de Bospoort-mavo naar de havo op Het Streek mag, ook al zijn de schoolresultaten net te mager.

Is hij op de Bospoort nog een buitenbeentje, op Het Streek ontmoet hij gelijken. ,,De school voelde op dat moment bijna als een paradijs voor mij. Het begon al op brugklaskamp (in havo 4 als begeleider): ik kwam daar als broekie binnenlopen en er waren meteen een paar gasten die zeiden dat ze muziek maakten. Op de Bospoort was ik de pianonerd, op Het Streek was het omgekeerd. Daar vroegen ze of ik nog wat wilde spelen en kreeg ik aandacht van de meisjes.”

MUZIEKDOCENT BELANGRIJK VOOR VAN DEN BOS

Aan wiskunde, talen of geschiedenis heeft Van den Bos een broertje dood en hij gaat steeds met de hakken over de sloot over, mede door een goed woordje van Van Drongelen. ,,Hij is heel belangrijk voor mij geweest. Ik ben hem er altijd dankbaar voor gebleven. Hij heeft mijn eindexamen aan het conservatorium ook gedirigeerd. Ik wil niet zeggen dat, als hij me niet had geholpen, er nooit iets van me terecht was gekomen. Ik heb het wel altijd belangrijk gevonden dat hij echt iets in mij zag, terwijl ik er een rotzooi van maakte.”

Na de havo gaat hij naar het conservatorium in Utrecht, waar hij de klassieke opleiding volgt. Als jonge pianist volgt wederom een worsteling: zijn liefde voor lichte (pop)muziek botst menigmaal met wat de docenten van hem verwachten: composities van Bach, Beethoven, Mozart en anderen tot in de puntjes beheersen.

Al tijdens zijn studie gaat hij spelen bij Stage Entertainment van (musical)producent Joop van den Ende. Het is vloeken in de klassieke kerk. ,,Het was voor mij enorm zoeken. Ik kreeg ook last van blessures, omdat ik mentaal ineens een soort verkramping kreeg in mijn vingers, armen en polsen.”

‘IMPROVISEREN IS DE ULTIEME VRIJHEID’

Op Het Streek speelde hij piano tijdens musicalvoorstellingen en improviseerde hij er al flink op los als daar ruimte voor was. Op het conservatorium is daar wat minder ruimte voor. Improvisatie is inmiddels zijn tweede natuur. ,,Improviseren is voor mij de ultieme muzikale vrijheid. Je bent je eigen baas op dat moment. Je doet iets wat niemand heeft geschreven en er is op dat moment geen idioom waar je je aan moet houden. Je verrast jezelf ook. Dat vind ik heerlijk: je begint aan iets en je hebt geen idee welke kant het opgaat.”

Dat betekent niet dat hij ineens heel erg afwijkt van het originele stuk dat hij speelt. ,,Ik hanteer de ‘Louis van Dijk-methode”, zegt hij, verwijzend naar de pianist die in 2020 overleed en onder meer bekend werd met het trio ‘De Gevleugelde Vrienden’. ,,Hij zei altijd: ‘Je moet eerst het thema duidelijk introduceren, zodat het publiek goed weet waar je straks op gaat improviseren.’ In de klassieke muziek heb je altijd de expositie, doorwerking en reprise. Bij de expositie wordt het thema geïntroduceerd, bij de doorwerking wordt er gevarieerd op het thema en bij de reprise komt dat thema weer terug. Dat is eigenlijk de formule en dat doe ik altijd. Je wilt dat mensen duidelijk horen wat je met het thema doet. Anders wordt het te vaag en daar moet je absoluut mee uitkijken.”

In zijn voorstelling ‘Bernd speelt Freddie Mercury’ komt improvisatie ook weer terug. ,,Ik doe daarin ook verzoeknummers. Het publiek heeft dan ook het idee dat ze invloed op de avond kunnen hebben. Ik merk dat ze dat heel leuk vinden; ze krijgen het gevoel dat er live op het podium voor ze ‘gekookt’ wordt.”

(de tekst gaat onder de foto verder)

  Bernd van den Bos - Arjan van Bruggen

OP DE BRUG BIJ ZALTBOMMEL

Het idee voor de theatertour ontstond in 2022 op een brug bij Zaltbommel. Hij is dan al zo’n twintig jaar begeleider bij musicals, televisieprogramma’s en grootheden als André van Duin, Simone Kleinsma, Jenny Arean en Brigitte Kaandorp. ,,Mijn vrouw Anneli zei in de auto of het niet eens tijd is om solo te gaan. Hoe mooi de tijd als begeleider ook is geweest, je moet wel oppassen dat je niet je eigen identiteit uit het oog verliest. Het is nu tijd voor mezelf.”

Freddie Mercury is het logische onderwerp van zijn eerste solovoorstelling. Van den Bos speelt hierin songs van Queen en Mercury als ‘We Are the Champions’, ‘Bohemian Rhapsody’ en ‘Love of My Life’ en vertelt hij verhalen over zijn jeugd in Ede,over de rockband en excentrieke zanger, die in 1991 overleed aan aids. Het gaat ook over de liefde van Mercury voor klassieke muziek, Van den Bos speelt daarom klassieke bewerkingen van de muziek. Het publiek mag af en toe meezingen bij zijn spel en hij improviseert dus: zo combineerde hij het kinderliedje ‘Dikkertje Dap’ met een Queen-song.

Volgens de pianist leent de muziek van de Britse rockband zich uitstekend voor de vleugel. ,,De melodieën zijn zó goed. Freddie hield bijvoorbeeld heel erg van Chopin, ook een melodieuze klassieke componist. Er zit zoveel rijkdom in de Queen-melodieën en het repertoire dat de muziek naar mijn mening zelfs zonder zang nog recht overeind blijft staan. De muziek van Queen is enorm veelzijdig. Er zit van alles in. ‘Bohemian Rhapsody is eigenlijk de ultieme som waarin pop, opera en rock samenkomt.”

MAN MET TATOEAGES, BIERBUIK EN FREDDIE-SHIRT

Hij toert nu ruim een jaar met de voorstelling en geniet van de reacties uit het publiek. ,,Je vraagt je aan het begin wel af of er iemand zit te wachten op een gast die achter een piano Queen-liedjes speelt. Totdat er bij een van de eerste voorstellingen een man met tatoeages, een grote bierbuik en een groot T-shirt met Freddie Mercury erop op me af kwam. ‘Wat doet hij hier?’, dacht ik. Hij had het helemaal fantastisch gevonden. Ik vroeg aan hem of hij de zang dan niet miste. Toen zei hij: ‘Juist heel veel Queen-fans horen dit het liefst: dat je er zelf je eigen versies van maakt en een mooi, puur programma maakt, in plaats van een imitatie-Freddie die geen Freddie is.”

EIGEN PAD VOLGEN

Op donderdag 7 mei komt Van den Bos naar Cultura. Optreden in zijn geboorteplaats geeft extra druk, erkent hij. ,,Er gaan natuurlijk mensen heen die jou persoonlijk kennen. Het gaat natuurlijk ook over mijn eigen zoektocht: opgroeien met Freddie in een christelijk gezin en de kerk. Ik ben de laatste die de kerk of het christelijk geloof belachelijk zou maken, dat doe ik ook absoluut niet en zo ervaar ik dat helemaal niet. Maar het gaat natuurlijk wel over je ontworstelen van je opvoeding en je eigen pad volgen. Als je dan bekenden treft, is dat kwetsbaar. Tussen mijn ouders en mij is het overigens helemaal goed gekomen, maar een beetje spannend vind ik het wel dat ze in Cultura ook in de zaal zitten.”

Voor tickets: https://cultura-ede.nl/agenda/bernd-van-den-bos-220621/