'Trek eropuit en maak [mooie
[herinneringen'
De vriendinnen Janny Looijen, Beppy van de Glind, Gretha van den Oever en Sylvia van Ginkel kennen elkaar al heel wat jaren. Inmiddels wonen ze verspreid over Nijkerk, Terschuur, Kootwijkerbroek en Barneveld, maar ze leerden elkaar kennen op de inmiddels opgeheven hervormde basisschool aan de Garderbroekerweg in Kootwijkerbroek. ,,Daarna zijn we met z’n vieren naar het Johannes Fontanus College gegaan, al heette dat destijds nog anders. We hebben een fijne tijd gehad.”
Na die eerste schooljaren hebben de dames altijd contact gehouden, ook nu ze alle vier de pensioengerechtigde leeftijd zijn gepasseerd. ,,In bepaalde periodes is het minder intensief geweest, maar we hebben door de jaren heen altijd naar elkaar omgezien”, legt Sylvia uit.
Vorig jaar vierde logistiek bedrijf Korpershoek uit Nijkerk het veertigjarig jubileum. Janny Looijen richtte dat bedrijf op. Sylvia: ,,Er werd een mooi feest gevierd. In plaats van dat bezoekers met allerlei cadeaus aankwamen, bedacht Janny dat ze liever een bijdrage voor een goed doel wilde ontvangen. Daar is massaal gehoor aan gegeven.”
Niet lang daarna verscheen in de vriendinnengroepsapp de vraag wie er mee wilde om in Cambodja een huis te bouwen voor de stichting Habitat for Humanity. ,,Dat leek ons hartstikke leuk. De mannen gaven overigens direct aan dat ze het niet zagen zitten. Dus zijn we met z’n vieren gegaan. De groep werd aangevuld met nog drie stellen, zodat we uiteindelijk met tien vrijwilligers een compleet huis hebben gebouwd voor een arm gezin.”
WERELDWONDER Na een lange vliegreis kwamen de dames aan in Cambodja. Op de eerste dag brachten ze een bezoek aan Angkor Wat. Dit twaalfde-eeuwse tempelcomplex was oorspronkelijk hindoeïstisch en werd later boeddhistisch. Het is het grootste religieuze monument ter wereld en wordt beschouwd als een wereldwonder. ,,Erg indrukwekkend om te zien”, zegt Sylvia. ,,Cambodja is een behoorlijk religieus land. Maar ik begreep dat boeddhisten en hindoes daar probleemloos naast elkaar leven. Daar kunnen andere landen nog wel wat van leren.”
,, Alles is daar anders dan wij gewend zijn. Neem alleen al de eetcultuur: Onze gids at volgens mij wel een kilo rijst per dag
De volgende dag moesten de dames echt aan de slag, en dat betekende vroeg opstaan. ,,De wekker ging meestal rond 6.00 uur. Vanaf ons hotel was het nog best een eind rijden naar de bouwplaats. Na de vermoeiende vliegreis was dat die eerste ochtend wel even pittig.”
Aangekomen op de bouwplaats ontmoette het gezelschap al snel het gezin waarvoor ze het huis gingen bouwen. ,,Een vader, moeder en twee kinderen”, legt Sylvia uit. ,,Heel bijzonder, want dan weet je echt waar je het voor doet. Zij woonden in een hutje van golfplaten. Direct daarnaast zijn wij aan de slag gegaan. Het skelet van het huis stond er al, maar verder hebben we het helemaal zelf afgebouwd.”
ZAGEN EN METSELEN De daaropvolgende week stond in het teken van zagen, metselen, passen en meten, terwijl de vriendinnengroep geen ervaring had met bouwwerkzaamheden. ,,Gelukkig werden we erg goed begeleid. Mensen van Habitat for Humanity waren aanwezig en we kregen veel hulp van lokale bouwlieden. Wat hebben die lieve mensen een geduld met ons gehad. Het hielp ook dat de stellen in onze groep wat jonger waren: veertigers en vijftigers.”
De omstandigheden waren pittig, vertelt Sylvia. ,,We zijn daar begin april geweest, aan het einde van het droge seizoen. Bovendien is het in Cambodja de laatste jaren vaak heter dan mensen gewend zijn; klimaatverandering laat zich ook daar voelen. De temperatuur schommelde rond de veertig graden.”
Uiteraard werd rekening gehouden met die omstandigheden. Er waren schaduwplekken en voldoende drinkwater. ,,We zijn erg goed begeleid in Cambodja. Daarbij ging het natuurlijk om vrijwilligerswerk: het was niet zo dat we per se een bepaald aantal uren moesten werken. Wel hadden we ons voorgenomen om de klus te klaren, en dat is gelukkig gelukt.”
De vriendinnen en de drie stellen slaagden erin het huis volledig af te bouwen. De constructie staat op palen. Sylvia: ,,Dat is heel gebruikelijk in die regio. In de eerste plaats omdat er in het regenseizoen overstromingen plaatsvinden. Op die manier houd je je huis letterlijk droog. Bovendien wordt de ruimte onder de woning ook gebruikt als leefruimte, omdat daar altijd schaduw is op zonnige dagen.”
Het oude golfplaten huisje blijft overigens ook in gebruik. ,,Dat blijft dienen als opslagruimte en als keuken. In de nieuwe woning is geen keuken gebouwd; die wordt gebruikt als slaap- en leefruimte. Sowieso koken de Cambodjanen bij voorkeur buiten.”
CEREMONIE Het moment waarop het gezin de sleutels van hun nieuwe huis kreeg, zal Sylvia niet snel vergeten. ,,Daar hoorde een complete ceremonie bij. Aan het einde werden bloemen in de lucht gegooid. Het was erg mooi om het project op die manier af te sluiten.”
De Barneveldse dames hebben genoten van de cultuur en de mensen in het Aziatische land. ,,Ze hebben daar zo weinig en toch zijn ze zo tevreden en dankbaar. Vrolijk ook; tijdens de hele reis zijn we weinig chagrijnige mensen tegengekomen. Alles is daar anders dan wij gewend zijn. Neem alleen al de eetcultuur: rijst is veruit het belangrijkste. We maakten gebruik van een gids en hij at volgens mij wel een kilo rijst per dag.”
Die gids begeleidde de dames tijdens de tweede, vrije week van hun verblijf. ,,Samen met Beppy en Gretha heb ik de mooiste en indrukwekkendste plekken bezocht. Janny is toen met haar familie nog een week ergens anders naartoe gegaan. Zo hebben wij Kulen Mountain bezocht, prachtig. Met de gids zijn we daarnaast onder andere naar Apopo geweest. Dat is een centrum waar ratten worden getraind in het opruimen van landmijnen. Er liggen sinds de oorlog nog steeds ontzettend veel landmijnen.”
KILLING FIELDS Het bezoek aan Apopo was niet de enige confrontatie met oorlogsgeweld voor de drie dames. Zo hebben ze ook tijd vrij gemaakt om de historische Killing Fields te bezoeken. Dat zijn honderden locaties waar tussen 1975 en 1979 massamoorden plaatsvonden tijdens het regime van de Rode Khmer. Onder leiding van Pol Pot werden naar schatting 1,7 tot 3 miljoen mensen – een kwart van de Cambodjaanse bevolking – geëxecuteerd, uitgehongerd of mishandeld.
,,Die oorlog is voor de Cambodjaanse bevolking qua impact vergelijkbaar met de Tweede Wereldoorlog voor ons”, zegt Sylvia. ,,Zo ontzettend veel mensen zijn destijds omgekomen, en relatief gezien is dat nog maar kort geleden. Als je daar bent, merk je dat het nog steeds leeft. Familie van onze gids is omgekomen, en dat geldt voor heel veel Cambodjanen.”
Al met al is het een reis geworden die Sylvia nooit zal vergeten. ,,Ik ben nu ruim een week terug, maar ik denk nog vaak aan Cambodja. Ik kan het iedereen aanraden om zo’n reis te maken en iets te betekenen voor mensen die het hard nodig hebben. Sowieso vind ik het belangrijk om dingen te blijven doen die je nooit eerder hebt gedaan. Op mijn leeftijd kun je ook denken: het is goed zo. En dat snap ik ook. Maar toch: als het even kan, trek eropuit en maak mooie herinneringen.”
