'Oplossing voor [De Regenboog] vinden is lastig'
24 april 2026 om 15:04Terugkijkend vindt wethouder Jolanda de Heer dat ze alles wat ze kon gedaan heeft om de voorgenomen sluiting van De Regenboog in augustus 2027 tegen te houden. De knoop is ook nog niet doorgehakt, benadrukt ze. Ze zoekt met het schoolbestuur naar alternatieven, maar die liggen volgens haar niet voor het oprapen.
Dat het aantal leerlingen op De Regenboog daalt, speelt al een tijdje. Wat heeft de gemeente de afgelopen jaren gedaan om het tij te keren?
,,Het is in eerste instantie de verantwoordelijkheid van de school zelf. Het openbaar onderwijs is op afstand van de gemeente gezet, met een eigen bestuur (Stichting Eem-Vallei Educatief, Stev, red.) en een eigen beleid. Maar natuurlijk zijn we zeer geïnteresseerd in hoe het op scholen in de gemeente gaat, en dus ook op deze school.
Waar zij vol op hebben ingezet, is een andere vorm van onderwijs: het Daltononderwijs. Daarover hebben we ook gesprekken gevoerd met de bestuurder van de school (Wiesje Verhoeven, red.). Je voelde ook wel dat er wat nodig was om de school extra aantrekkelijk te maken. Ik had er goede verwachtingen van.
Eerlijk gezegd vond ik het ook wel mooi dat ze voor het Daltononderwijs hebben gekozen. Dat vergroot de keuzevrijheid. Dan heb je als ouders niet alleen keuze uit scholen met verschillende signatuur, maar ook in type onderwijs.
Verder hebben we De Regenboog betrokken bij het integraal huisvestingsplan. Er is zicht op nieuwbouw voor de school, met het oog op de groei van Voorthuizen. Een nieuw gebouw en een nieuwe plek (tegenover ontmoetingscentrum De Eng, red.) doet iets met de aantrekkelijkheid van een school. Maar het gaat nog wel twee jaar duren voordat de school er staat.
En verder zagen we inderdaad al een tijdje dat het aantal leerlingen daalt. Het is het derde jaar dat de school onder de instandhoudingsnorm zit. Dat is niet zonder gevolgen; wettelijk is bepaald dat de financiering vanuit de landelijke overheid dan stopt. Daarom heeft de school vorig jaar het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap toestemming gevraagd voor een administratieve oplossing: er wordt nu samengewerkt met een andere school in de regio Baarn-Soest.''
,, We weten allemaal: negatieve ervaringen ijlen lang door. Ook als er verbeteringen zijn
Hebben jullie alles gedaan wat jullie als gemeente konden?
,,Ja dat lijkt mij wel. Maar achteraf ga je bij zulke vervelende ontwikkelingen terugkijken, en vraag je jezelf af of je meer had kunnen doen. Maar het is de eerste verantwoordelijkheid van de school. En de dingen die wij konden doen, hebben we gedaan.''
De bestuurder van Stev heeft inmiddels de voorgenomen sluiting van de school aangekondigd. In hoeverre is de gemeente hierin meegenomen?
,,De bestuurder heeft het ons medegedeeld, in dezelfde week dat het naar buiten werd gecommuniceerd.''
Kwam het als een verrassing?
,,Ja, het kwam wel als een verrassing. Maar we wisten wel dat het leerlingenaantal te laag bleef. Overigens: de besluitvorming is nog niet rond. De gemeenteraad moet het nog bekrachtigen. En ook intern in de school lopen nog een paar formele procedures. Het bericht had meer het karakter van een voorgenomen besluit.''
Er is gesproken met Stev over alternatieven, begrijp ik. Wat voor alternatieven? En waarom gaan die niet door?
,,Ja en dat krijgt een vervolg. Binnenkort is er een gesprek met de bestuurder. We zien graag dat er bij het verkennen van de mogelijkheden nog een tandje bovenop gaat. En tegelijk: het is niet de verantwoordelijkheid van de gemeente. En de mogelijkheden zijn ook niet onbeperkt. Maar je wilt ook kijken of er een kans is om het openbaar onderwijs te behouden. Want dat zou ik wel willen. Ik vind het belangrijk dat de keuzevrijheid blijft bestaan.''
En als De Regenboog verdwijnt, zal het weer jaren duren voordat iemand een nieuw initiatief begint lijkt me...
,,Ja. En ik zou het Voorthuizen wel gunnen dat er een alternatief gevonden wordt.''
Wat kan er überhaupt? Welke mogelijkheden heeft de gemeente?
,,De gemeente niet zozeer, meer de school. Die zou een samenwerkingsrelatie aan kunnen gaan met de school van een andere stichting. Dat zie je ook elders in het land. Maar ik ben terughoudend, want een andere school moet dat wel willen. Er zijn dus mogelijkheden, maar geen makkelijke. Er zijn veel juridische haken en ogen. We willen eerst meer zicht hebben voordat we wat voorstellen.'' Later in het gesprek zegt De Heer: ,,Van onze kant willen we constructief meedenken om tot een oplossing te komen.''
De gemeente heeft toch een ,,bijzondere zorgplicht'' voor het openbaar onderwijs? Wat houdt die precies in?
,,De gemeente heeft de taak om ervoor te zorgen dat er openbaar onderwijs wordt aangeboden. Binnen tien kilometer van iemands huis - en dat kan ook buiten de eigen gemeente zijn. Vanaf 6 kilometer moeten we bekostiging van vervoer naar de dichtstbijzijnde toegankelijke school organiseren. Je bent de hoeder van het openbaar onderwijs en in die zin moet je ervoor zorgen dat het voldoende toegankelijk is voor inwoners. En daar wil ik ook invulling aan geven, want ik vind het belangrijk dat ouders keuze hebben.
Vroeger werd het openbaar onderwijs echt geregeld door de gemeente, nu heeft een raad van bestuur de touwtjes in handen en die legt weer verantwoording af aan de raad van toezicht. Maar als het aankomt op sluiting, is er de extra handrem dat ook de gemeenteraad een besluit moet nemen over het voorstel hiervoor.
Als de raad zegt: we gaan niet akkoord met de sluiting, dan heeft dat gevolgen voor de financiering. Want als je onder de instandhoudingsnorm zit, wat het geval is, en dat duurt een paar jaar, dan krijg je geen bekostiging meer van het rijk. En als je blijft zeggen: we willen de school open houden, dan moet je het als gemeente zelf gaan betalen. Dat gaat om serieuze bedragen. En bovendien: je wordt ook verantwoordelijk voor het hele reilen en zeilen. Je bent als gemeente dan een hele school aan het runnen - naast al je andere taken en verantwoordelijkheden in de gemeente. Maar goed, daar zijn we nog niet. De gemeenteraad moet nog een officieel besluit ontvangen van het schoolbestuur. Dat moet er voor 1 augustus liggen, en dan heeft de raad tot 1 februari om al dan niet akkoord te geven.''
Nog even over die 10 kilometer afstand: ouders gaan toch niet dagelijks massaal vanuit Voorthuizen of Zwartebroek naar Barneveld fietsen?
,,Dat snap ik. En daarom kijken we ook verder. Maar als je kijkt naar de letter van de wet, is het haalbaar. En bedenk ook: er zijn veel streken in het land waar kinderen dagelijks een vergelijkbare afstand moeten afleggen. En tegelijk gun ik Voorthuizen openbaar onderwijs.''
Het beeld dat Stev schetst, is dat er geen interesse is in openbaar onderwijs in Voorthuizen. Uit de reconstructie in de krant blijkt dat verschillende ouders ontevreden zijn over hoe de school geleid wordt. In het beste geval is het vooral beeldvorming, in het slechtste geval is de situatie nog erger. In hoeverre wordt dit meegenomen in de vervolggesprekken met Stev?
,,Dat de school bij een deel van de inwoners geen goed imago had, dat was wel duidelijk. En tegen een slecht beeld - al dan niet terecht - is het moeilijk vechten. Verder viel het me in het artikel in de Barneveldse Krant op dat veel verhalen van geïnterviewden van langer geleden zijn. En we weten allemaal: negatieve ervaringen ijlen lang door. Ook als er verbeteringen zijn.''
Maar komt dit thema nog terug in de gesprekken die de gemeente met het schoolbestuur voert?
,,Ik denk zelf, en Stev zelf ook, dat nieuwe huisvesting kan helpen. Een nieuwe naam, een nieuwe plek, een nieuwe start. Maar de school staat er nog niet, en daar hadden we ook niet voor kunnen zorgen. Je bent afhankelijk van de leerlingenprognoses en die veranderen pas als de plannen voor woningbouw concreet zijn geworden. Je moet dus nog een bepaalde periode overbruggen, dat is het lastige.''
Hoe weet je wat de werkelijke reden voor de sluiting is?
,,Wij verhouden ons als gemeente tot het bestuur van de school. Wij moeten afgaan op de informatie die de bestuurder ons geeft. Dat is hoe het officieel geregeld is.''
Dus een enquête onder ouders ofzo uitzetten onder ouders, kan niet?
,,Dat is niet onze rol.''
Proeven jullie überhaupt wel iets van trots bij het schoolbestuur? Een gevoel van: samen doen we ons best om tot een oplossing te komen?
,,Ik heb gevraagd hoe het nu is en wat er geregeld is voor de kinderen die nu op school zitten. Dat is goed geregeld. Het team kan dat aan. Het lijkt mij niet leuk om zo te moeten werken, maar de motivatie is er nog, begreep ik. En er is mij bevestigd dat er een groep mensen is die de schouders eronder wil zetten.''
