‘A30-ondernemers’ blikken terug op verloren rechtszaak: ‘Voor ons was dit ook een principekwestie’
25 april 2026 om 10:02 Verkeer en vervoerBARNEVELD Hoewel de overlast meevalt, hebben Gilles de Jager en Johan Donkersteeg geen spijt van de rechtszaak die zij aanspanden tegen Rijkswaterstaat om de afsluiting van de A30 te voorkomen. ,,We hebben in ieder geval bereikt dat de communicatie is verbeterd. Dat verschil merken we momenteel volop.”
Gilles de Jager van versgroothandel Volfood, gevestigd op bedrijventerrein De Briellaerd naast de A30, had in de aanloop naar de gedeeltelijke afsluiting slapeloze nachten. Dat had vooral te maken met de aard van zijn producten. ,,Aanlevertijd is een bepalende factor in mijn bedrijf, omdat bijna alles wat ik verkoop, vers is. Het is cruciaal dat producten zowel bij ons als bij klanten op tijd worden geleverd, maar daarvoor ben ik dus mede afhankelijk van leveranciers. De vraag was: wat als zij door de afsluiting niet op tijd bij mij kunnen zijn? Dat was een reëel scenario.”
HOPEN OP FLEXIBILITEIT
De Jager bereidde zich zo goed mogelijk voor door met zijn leveranciers in gesprek te gaan. ,,Ik moest hopen op hun flexibiliteit, want ondanks gemaakte afspraken, kunnen zij dergelijke langdurige afsluitingen op overmacht gooien. Vooraf dacht ik: als ik de eerste twee of drie weken goed doorkom, dan ben ik al heel blij. Inmiddels zijn we tien weken verder en gelukkig blijkt dat leveranciers goed rekening houden met de extra reistijd. Eerlijk is eerlijk: dat komt ook doordat de werkzaamheden in ieder geval tot nu toe minder overlast hebben gegeven dan we vooraf hadden gevreesd.”
PRAKTISCH DENKEN
Ook Johan Donkersteeg, eigenaar van Casalt Bouwmanagement op De Briellaerd, hield vooraf rekening met mogelijke hinder, al verwachtte hij persoonlijk niet veel problemen. ,,Wij proberen onze afspraken buiten de spits te plannen, dus ik dacht vooraf niet dat ik er zelf veel last van zou hebben. De inspanningen die ik samen met Gilles heb geleverd om de langdurige afsluiting te voorkomen, waren vooral bedoeld voor het algemeen belang. Eerst voor de ondernemers op De Briellaerd, maar uiteindelijk voor iedereen die hiermee te maken heeft. Vergeet niet dat we de rechtszaak namens meer dan veertig ondernemers hebben gevoerd.”
Lees verder onder de foto.
Een belangrijk onderdeel van de werkzaamheden aan de A30 is de verbreding van de snelweg, zodat zometeen veilig op de vluchtstrook kan worden stilgestaan. - Gerwin van Luttikhuizen
In de praktijk zocht Donkersteeg vooral naar praktische oplossingen. ,,Ik woon in Barneveld en ga ’s ochtends vaak op de fiets naar kantoor. Als ik daarna een afspraak buiten de deur heb, fiets ik eerst terug naar huis om daar de auto te pakken. Zo kan ik aan de andere kant van het dorp de weg op. Dat scheelt veel tijd.”
Volgens De Jager geldt dat voor veel ondernemers. ,,Praktische oplossingen zoeken helpt enorm. Dat merk ik ook in de samenwerking met leveranciers. Vrijwel iedereen heeft begrip voor deze vorm van overmacht.”
Beide ondernemers hebben nog geen duidelijk beeld van de financiële schade in de eerste tien weken. ,,Als je alles optelt, gaat het om veel extra reistijd en brandstof”, zegt De Jager. ,,Dus om veel geld. Maar het blijft lastig om dat precies inzichtelijk te maken: hier een kwartiertje extra, daar een half uurtje. Hoe meet je dat precies?”
Lees verder onder de foto.
Het gaat om capaciteit: welke machines zet je waar in en hoeveel personeel maak je vrij?”. - Gerwin van Luttikhuizen
In Nederland is er een regeling als ondernemers onevenredig veel schade lijden aan het handelen van de overheid. Dat kan bijvoorbeeld opgaan als een winkel niet bereikbaar is door langdurige werkzaamheden. Donkersteeg verwacht voor hem en collega-ondernemers dat het lastig zal zijn om hiervoor in aanmerking te komen. ,,Om voor compensatie in aanmerking te komen, moet je die schade namelijk wel kunnen aantonen. Bovendien geldt een drempelbedrag: alles daaronder wordt gezien als ondernemersrisico. Voor ons en voor veel andere ondernemers loont het waarschijnlijk niet om die compensatie aan te vragen.”
GEEN SPIJT
Dan rijst de vraag of De Jager en Donkersteeg achteraf spijt hebben van het kort geding dat zij vlak voor de werkzaamheden aanspanden tegen Rijkswaterstaat. Samen met transportondernemer Van den Top uit Lunteren en een klein juridisch team stonden zij in de rechtbank tegenover een grote delegatie van Rijkswaterstaat. De rechter stelde Rijkswaterstaat uiteindelijk in het gelijk.
,,Desondanks kijken we met een goed gevoel terug op die rechtszaak”, zegt Donkersteeg. ,,Wij vonden – en vinden nog steeds – dat ondernemers onevenredig en buitenproportioneel benadeeld worden door keuzes van overheidsinstanties. Dan moet je daartegen in verweer komen.”
De kritiek richtte zich vooral op de planning en doorlooptijd van de werkzaamheden en die mening is niet veranderd, zo blijkt. ,,Het gaat uiteindelijk om capaciteit: welke machines zet je waar in en hoeveel personeel maak je vrij? Doordat Rijkswaterstaat ervoor kiest niet 24 uur per dag door te werken, duurt de renovatie langer en komt een deel van de rekening bij ondernemers terecht.”
De Jager ziet daarin vooral een financiële afweging. ,,De A30 heeft minder prioriteit dan grotere snelwegen als de A1, A10 of A27, dus krijgt dit project minder budget. Dat kan een keuze zijn, maar wees daar dan ook helder over.”
Lees verder onder de foto.
Momenteel is de A30 in noordelijke richting nog open. Vanaf 18 mei wordt aan die kant gewerkt. - Gerwin van Luttikhuizen
Tijdens de rechtszaak werd ook betwist dat de snelweg volledig moest worden afgesloten. Volgens de ondernemers zou een gefaseerde afsluiting per afrit beter zijn geweest. Rijkswaterstaat stelde daartegenover dat verkeersmodellen aantoonden dat de belasting op omliggende wegen dan te groot zou worden, met gevaarlijke situaties voor fietsers tot gevolg. ,,Inmiddels hebben wij die verkeersmodellen bij Rijkswaterstaat kunnen inzien”, zegt Donkersteeg. ,,De uitkomsten spreken voor zich. Natuurlijk kun je discussiëren over de ingevoerde data, maar dat is moeilijk te controleren.”
COMMUNICATIE
Waar De Jager en Donkersteeg ook moeite mee hadden, was de communicatie voorafgaand aan het project. ,,Wij moesten via de media vernemen dat de A30 afgesloten zou worden”, zegt De Jager. ,,Pas daarna hebben wij zelf contact gezocht met de gemeente Barneveld.”
Volgens hem had tijdige communicatie veel verschil gemaakt. ,,Waarschijnlijk waren de werkzaamheden niet anders uitgevoerd, maar de plannen lagen zeker al sinds september vorig jaar klaar. Dan begrijp ik niet dat ondernemers niet eerder zijn uitgenodigd voor overleg. Wij wilden wel graag inhoudelijk in gesprek hierover met de gemeente, maar dat is in eerste instantie zelfs afgehouden. Als er meer communicatie was geweest, dan was het allemaal beter te accepteren geweest. Bovendien hadden we dan veel meer tijd gehad om ons voor te bereiden. Ik denk zelfs dat we die rechtszaak niet waren begonnen.”
Donkersteeg sluit zich daarbij aan. ,,We merken nu het verschil als er wél wordt gecommuniceerd. Op 18 mei begint de tweede fase van de werkzaamheden, waarbij de weg dicht gaat vanaf afrit Ede-Noord tot aan de A1. Vorige week organiseerde de gemeente hierover een informatiebijeenkomst voor ondernemers. Dat was heel verhelderend. Rijkswaterstaat was uitgebreid aanwezig om uitleg te geven. Zo weten we nu bijvoorbeeld dat deze fase een maand korter duurt, omdat het hemelafvoersysteem al in de eerste fase is vervangen. Goede communicatie is hierin ontzettend belangrijk.”
RECHTVAARDIG
Juist op dat punt voelen De Jager en Donkersteeg dat hun inspanningen effect hebben gehad. ,,We hebben misschien juridisch verloren, maar bestuurlijk wel iets bereikt. Er wordt nu beter gecommuniceerd en ondernemers worden serieuzer genomen. Alleen dat al maakt het de moeite waard.”
En voor beide heren geldt dat de hele rechtsgang in zekere zin ook een soort principekwestie was. ,,De overheid moet uiteraard ruimte hebben om beleid uit te voeren”, zegt De Jager. ,,Dat is haar taak. Maar als de gevolgen daarvan buitenproportioneel of onevenredig zijn, dan moet je als ondernemers en burgers soms ook zeggen: tot hier en niet verder. Dat hebben wij gedaan.”
Planning aanpak A30
Tot maandagavond 18 mei is de A30 in zuidelijke rijrichting afgesloten vanaf de aansluiting met de A1 tot aan afrit Ede-Noord. Op de noordelijke rijrichting tussen Lunteren en de aansluiting met de A1 zijn twee rijstroken beschikbaar met een maximumsnelheid van 90 km/h. Oprit Scherpenzeel is afgesloten voor verkeer. De aansluiting met de N301 en de opritten Lunteren (3) en Barneveld (5) zijn open.
Vanaf maandag 18 mei 21.00 uur tot maandag 27 juli 05.00 uur is de noordelijke rijrichting van de A30 afgesloten vanaf afrit Ede-Noord (2) tot de aansluiting met de A1. Verkeer wordt omgeleid via de A12/A27/A28/A1 en de A12/A50/A1.