[-21-

22 april 2026 om 09:54

‘Als hij nu voor jou zou kiezen, koos hij dus tégen Gerda, en dat wilde hij haar niet aandoen, want dat zou haar zelfvertrouwen geen goed doen, en daar had hij nu juist zijn best zo voor gedaan. Bovendien zou die prins dan van z’n witte paard af vallen, met andere woorden: Evert zou van het voetstuk vallen waar Gerda hem op gezet had. En dat wilde hij niet. Maar als hij voor Gerda zou kiezen, zou hij dus tégen jou kiezen, en dat wilde of kon hij ook niet. Daar kan hij ook allerlei onbewuste redenen voor gehad hebben: jullie goede jaren samen, jullie kinderen, wat de mensen zouden zeggen als hij voor Gerda koos, de kerk, noem maar op. Dus kon hij niet kiezen.’

‘Misschien speelde ook mee dat hij het idee had dat God haar op zijn weg geplaatst had,’ zei Francien. ‘Dat zei hij tenminste vaak als ik commentaar had op zijn toewijding aan Gerda.’

‘Al zou dat zo zijn – wat ik betwijfel als ik dat allemaal zo hoor, volgens mij gebruikte Evert dat alleen als excuus – dan nog kon hij zichzelf blijkbaar niet zien als alleen een werktuig van God daarin en Gerda na haar herwonnen zelfvertrouwen weer terug toevertrouwen aan Hem, en haar liefdevol terugduwen in de armen van haar gezin, omdat dáár haar opdracht lag, zoals die van hem in zijn eigen gezin,’ was Kristels nuchtere constatering. ‘Als Evert dacht dat God Gerda op zijn weg gebracht had, had hij Gerda’s zelfbeeld kunnen vergroten door te zeggen dat God van haar hield zoals ze was, en haar daarna overgeven aan Hem. Nu maakte hij zichzelf belangrijk voor haar door te denken dat haar zelfbeeld afhankelijk was van hém, doordat hij zei dat híj haar belangrijk vond – en daardoor kon hij niet kiezen, want als hij zou kiezen voor jou zou dat Gerda’s beeld van zichzelf als een kaartenhuis in elkaar kunnen doen storten, en dat wilde hij niet, zoals ik al zei: híj was haar “prins op het witte paard”. ’

Francien leek verbijsterd door dit standpunt. Kristel had gelijk, als Evert niet meer dan Gods werktuig was geweest, had hij Gerda daarna weer los moeten laten.

‘Evert zal alleen waarschijnlijk niet verwacht hebben dat jij dan zelf zou kiezen,’ ging Kristel verder.

Francien dacht na. Het klonk zo logisch zoals Kristel het vertelde. Had ze dan toch…?

‘Dus had ik dat moeten accepteren en niet bij hem weg moeten gaan?’ vroeg ze fronsend.

Kristel haalde haar schouders op. ‘Dat zeg ik niet. Ik zeg ook niet dat Evert dat zo gevoeld zal hebben, ik zeg alleen dat ik het, zoals ík het bekijk, logisch vind dat hij niet kon kiezen. Maar dat is psychologie van de koude grond. Ik ken Evert niet, niet goed genoeg in elk geval om te kunnen beoordelen waarom hij niet kon kiezen. Ik ken jou wel, en ik snap helemaal dat jij dan zelf de keuze gemaakt hebt om bij hem weg te gaan. Ik had in jouw geval waarschijnlijk hetzelfde gedaan. En weet dat ik er zelfs bewondering voor heb dat je die keuze gemaakt hebt. Ik bedoel, ik ken je ook goed genoeg om te weten dat je er erg mee geworsteld zult hebben. Je belofte destijds “tot de dood ons scheidt” zal vaak door je heen gegaan zijn.’

Francien knikte. ‘Ja, daar heb ik erg mee geworsteld, en dat doe ik af en toe nog steeds. Maar zo doorgaan kan ik niet, en dat wil ik ook niet meer. Eerlijk gezegd had ik misschien wel gehoopt dat Evert zou schrikken als ik zei dat ik dan bij hem weg zou gaan, en dat hij er moeite voor zou doen dat ik niet wegging. Maar hij liet het allemaal gebeuren, hij wilde niet praten met de kinderen, niet met de dominee, het lijkt wel alsof hij het wel prima vindt zo. Hij heeft zelfs gezegd dat hij zich uit heeft laten schrijven uit de kerkelijke gemeente.’

Kristel leek niet eens verbaasd. ‘Dat is typisch Evert in mijn ogen. Gewoon de confrontatie uit de weg gaan als het om hemzelf gaat. Niet aangesproken willen worden op zijn gedrag. Daarom klikte het nooit tussen mij en hem, en later ook niet tussen Stef en hem. Wij gingen wel tegen hem in. En hij wist dat ik jou vaak veel te meegaand vond.’

Francien knikte. ‘Hij heeft ook diverse malen gezegd dat hij jou geen geschikte vriendin voor mij vond, en dat hij niet snapte waarom we contact bleven houden. Hij vond het zelfs fijn dat jullie naar België verhuisden.’

Kristel lachte wat schamper. ‘Gelukkig hebben we sociale media, en kunnen we op die manier toch regelmatig contact hebben. Wij blijven vriendinnen, door dik en dun, wat jij?’

‘Zeker weten!’

‘Wat ben je nu verder van plan?’ vroeg Kristel. ‘Je hebt je ingeschreven bij de woningbouw, en een advocaat geregeld. Maar wat als het nog een hele tijd duurt voor je een woning toegewezen krijgt?’

Francien haalde haar schouders op. ‘Ik weet het niet, ik vind het lastig om iets te plannen, ik zit denk ik nog te veel in het verdriet om de aanstaande scheiding.’ Ze boog haar hoofd en er drupten tranen op haar shirt.

Kristel kwam naast haar zitten en sloeg haar arm om Francien heen. ‘Dat is logisch, daar moet je toch doorheen.’

Francien legde haar hoofd op Kristels schouder. ‘Heerlijk, zo’n vriendin die er voor me is. Ik heb hier ook zo’n heerlijke week gehad. Afstand kunnen nemen van alles. Maar morgen moet ik weer terug. Naar huis, dat niet meer als een thuis voelt. Naar het dorp, waar het al zal gonzen van de roddels. Gelukkig kan ik woensdag weer naar mijn werk, daar kan ik ook weer wat afstand nemen. Maar het zal zwaar worden.’

‘Je bent hier altijd welkom, dat weet je,’ zei Kristel.

Nadat ze zo een poosje stil naast elkaar gezeten hadden, stond Kristel op. ‘Wil je iets drinken? Een glaasje wijn, op de goede afloop?’

‘Lekker,’ zei Francien.

[wordt vervolgd