Vrijwilligers werken soms onder extreme omstandigheden
Vrijwilligers werken soms onder extreme omstandigheden Privébezit

Astrid is vrijwilliger bij het Veteranen Search Team

5 april 2026 om 09:40 Achtergrond

NIJKERK Het Veteranen Search Team (VST) is een non-profit noodhulporganisatie van veteranen en geüniformeerden die op vrijwillige basis de politie ondersteunt tijdens zoekacties naar vermiste personen. Er zijn ruim drieduizend vrijwilligers aangesloten waarvan de Nijkerkse Astrid er een is.

door Maranke Pater

In 2017 raakte Anne Faber vermist. Astrid was één van de politieagenten die meehielp met zoeken omgeving Huis ter Heide en omgeving. ,,Die zoekactie maakte zoveel indruk op me. Iedereen had hetzelfde doel en dat was Anne terug brengen bij haar familie. Er kwamen veel burgers op de zoekactie af, met een achtergrond in een geüniformeerd beroep en daaruit is het Veteranen Search Team ontstaan. In augustus 2025 besloot ik me aan te melden als vrijwilliger.” Bij opgave kan een potentiële vrijwilliger onderbouwen waarom hij of zij, vrijwilliger wil worden. ,, Nadat ik was aangemeld kreeg ik een basistraining. Zo leerde ik hoe het is om in de linie te lopen en waar ik op moet letten tijdens een zoektocht.” Het Veteranen Search Team wordt met name ingezet bij vermissingen. Hiervoor heeft de vrijwilligersorganisatie een convenant met de politie. Er zijn twee hoofdkwartieren, in Huis ter Heide maar ook in Heijbloem waar een bus en een aanhanger staat. Dit centrum richt zich op zoekacties in Limburg of Oost-Brabant. In mei komt er een nieuwe vestiging in Steenwijk. Die zal de regio Groningen, Friesland en Drenthe gaan bedienen. De organisatie probeert binnen een uur ter plaatse te zijn bij een zoekactie en de politie zet ondertussen ook alle middelen in die er nodig zijn. Het VST beschikt over divers professioneel materiaal voor zoekactie’s, zoals een professionele, mobiele commandopost en een cadi-wagen waaruit soep, lunch, en drinken wordt geserveerd voor de vrijwilligers. 

ZOEKSYSTEEM

Vijfenzeventig procent van de vrijwilligers zijn veteraan, de rest heeft een ander geüniformeerd beroep (gehad), zoals de politie, boswachters, militair en dergelijke. Daarnaast zijn er ook burgers aangesloten die specialistische kennis hebben die ingezet kan worden. ,,Dankzij de expertise van vrijwilligers is er ook een eigen zoeksysteem ontwikkeld.” Toen Astrid erbij kwam had ze nooit verwacht dat de organisatie zó professioneel zou zijn. Het is dan ook echt af te raden om als burger op eigen houtje naar een vermist persoon te gaan zoeken, dan kunnen er sporen verstoord worden.”  Het Veteranen Search Team maakt in samenwerking met de politie een zoekgebied. Ter plaatse staat er een commandant  van het VST die begeleid. Deze legt beknopt uit om wie de zoekactie gaat, dat gebeurt allemaal discreet, vrijwilligers krijgen de benodigde info om de zoekactie te kunnen doen. ,,Vervolgens worden er prikstokken en hesjes uitgedeeld. We hebben zelf op dat moment professionele kleding aan die we in bruikleen hebben gekregen voor eenheid en herkenbaarheid.” De vrijwilligers gaan ‘op linie’ staan, dit is een lange, horizontale lijn. Aan beide kanten staat een ‘flanker’ die de linie afsluit , zij zijn voorzien van een kompas en zoekapparatuur. Met wc-papier wordt het geschoonde zoekgebied afgekaderd. ,,Dit is bewust omdat wc-papier oplost wat milieuvriendelijker is dan plastic afzetlint.” 

UITKAMMEN

Als één orgaan loopt de linie naar voren, het zoekgebied in. ,,Het doel is om de omgeving uit te kammen. Je kunt diverse obstakels, zoals gigantische braamstruiken of sloten tegenkomen, maar als de mogelijkheid bestaat dat de vermiste er doorheen is gegaan, ga je er zelf ook dwars doorheen. We hebben in de opleiding geleerd waar we op moeten letten en als er iets afwijkends wordt aangetroffen, dan roepen we de commandant erbij. Vind je bijvoorbeeld een oorbel of een schoen of voel/zie je een afwijkende aanwijzing in de omgeving, dan roep je halt en dan staat de hele linie stil zodat wat je hebt aangetroffen beoordeeld kan worden.”  Soms is er ook een ‘tracker’ bij de zoekgroep, dat is een professionele spoorzoeker die advies kan geven. Tijdens de zoektocht stopt de volledige linie als er commando wordt geroepen als ‘halt’. ,,Als iemand iets heeft aangetroffen, dan wordt de  tracker erbij gehaald en worden er foto’s doorgestuurd naar de politie om te bepalen of het object een match heeft met de vermiste. Als er een lichaam wordt aangetroffen, houden we halt en draaien we ons om, zodat er zo min mogelijk netvliesvervuiling plaatsvindt.” Vrijwilligers kunnen naast het reguliere zoekwerk ook specialistische opleiding bijwonen voor een speciale functie tijdens een zoekactie. ,,Ik ben onlangs bij een opleiding in Eefde geweest. Daar werd licht, geluid en warmtebeeld ingezet tijdens de opleiding. We leren als vrijwilligers om onze zintuigen alert te gebruiken, wat voel je met je prikstok en wat hoor je? Een stilte kan veelzeggend zijn. Laatst was ik bij een zoekactie in Leusden en daar hebben wij tot ‘s nachts 0.00 uur gezocht. In het donker zoeken gebruik je je zintuigen weer anders. Onlangs werd het VST ingezet bij een  Cold Case zaak, en ook deze worden heel professioneel aangepakt. Forensische politiecollega’s legden aan de vrijwilligers uit hoe een schedel/botten eruit kunnen zien als het een tijdje in de grond heeft gelegen. Vrijwilligers worden opgeroepen met een speciaal alarmsysteem via een app. ,,We krijgen dan de zoeklocatie door en het tijdstip waarop we moeten verzamelen. Op dat moment kun je zelf beslissen of het uitkomt  om erheen te gaan. Zoekacties zijn door heel Nederland,.” Door weer en wind gaan de vrijwilligers op pad, om de zoekactie te ondersteunen. ,,We hebben ook eens tijdens een zoekactie door een drassige sloot heen moeten banjeren, we moesten elkaar eruit trekken om op het droge te komen. Er kunnen allerlei obstakels zijn, het is dan belangrijk dat je je goed kleed. De weersomstandigheden bepalen dat je goed voor jezelf moet zorgen.” 


Astrid in haar nieuwe tenue van het VST - Privéfoto

Natuurlijk hoop je altijd dat je een persoon levend treft

Begin januari was ze bij een zoekactie in Bussum. Er was een meisje van 13 jaar vermist geraakt op de Bussumerheide. ,,Het sneeuwde gigantisch hard. Halverwege de zoekactie kregen we te horen dat het meisje van boomklimmen houdt. Normaal gesproken kijk je altijd goed in en om de bomen tijdens een zoekactie omdat vermiste personen ook suïcidaal kunnen zijn. . Mensen hebben vaak de neiging om aan de schaduwkant te gaan zitten om uit te rusten of beschutting te zoeken. Mensen met dementie trekken soms kleding uit, of ze doen hun bril af, wat kan leiden naar de vermiste. Rond bepaalde tijden in het jaar zijn er meer vermissingen, als de blaadjes vallen of rond de kerstdagen of met volle maan. Ik raad mensen in mijn omgeving altijd  aan om bij een naaste met dementie een tracker in de rollator of kleding te doen, zodat beter getraceerd kan worden waar ze zijn.” Belangrijk is dat vrijwilligers ook goed in hun vel zitten op het moment dat er een oproep voor een zoekactie komt. ,,Je moet jezelf altijd afvragen: zit ik er goed genoeg bij om vandaag iemand die mogelijk is overleden aan te treffen? Natuurlijk hoop je altijd dat je een persoon levend treft. Onlangs had ik een paar schoenen gevonden, de zoekactie draaide om een dementerend persoon die weg was gelopen uit een zorginstelling. De schoenen waren vrij droog. Ik wist op dat moment niet of de schoenen daadwerkelijk van de vermiste waren, dat zoekt de politie uit tijdens de zoekactie. Je hoopt dat alles wat je vindt leidt naar de vermiste. Het geeft zeer veel voldoening als zo’n gezamenlijke actie daartoe leidt.” Heel waardevol vindt de Nijkerkse het teamgevoel. ,,We zijn samen sterk, alle mensen die opkomen voor een zoekactie hebben dezelfde missie en dat is de vermiste terug te brengen naar de familie. Er zijn ook vriendschappen ontstaan met andere vrijwilligers en ik heb vaak mooie gesprekken tijdens het zoeken. Er lopen ook mensen met PTSS mee, die moeten juist niet uitgesloten worden van deze acties. De functie die ze hebben/hadden heeft mogelijk PTSS veroorzaakt, tijdens een zoekactie kunnen ze over hun ervaringen praten en zijn ze tijdens een zoektocht van grote waarde voor het team. Ik vind het mooi dat ik op zo’n moment mooie en vooral leerzame gesprekken heb, maar vooral naar hun verhalen te luisteren.”

Het Veteranen Search Team heeft een besloten facebookpagina waar oproepen voor zoekacties en berichten over afgeronde zoekacties worden gedeeld. Voor de zoekteams, indien nodig, is er goede en professionele ondersteuning, als er een persoon tijdens een actie is aangetroffen. Het VST bestaat dankzij donaties en sponsoring. In geen enkel ander Europees land bestaat een dergelijk initiatief. Meer informatie: veteranensearchteam.nl. Het VST is een non-profit noodhulporganisatie van veteranen en geüniformeerden die op vrijwillige basis de politie ondersteunt tijdens zoekacties naar vermiste personen. Er zijn ruim drieduizend vrijwilligers aangesloten waarvan de Nijkerkse Astrid er een is.

Astrid in het tenue van het Veteranen Search Team.