‘Stroomnet Gelderland bereikt limiet: stop op aansluiting nieuwe woningen en bedrijven dreigt’

12 februari 2026 om 12:45 Maatschappelijk

DEN HAAG/ARNHEM Het hoogspanningsnet in Utrecht, Gelderland en Flevoland heeft zijn grenzen bereikt. Er zijn snel ingrijpende maatregelen nodig om te voorkomen dat later dit jaar geen nieuwe woningen of bedrijven meer kunnen worden aangesloten, waarschuwt netbeheerder TenneT. Daar wordt de komende tijd over gesproken met overheden, regionale netbeheerders en het bedrijfsleven.

De provincie Gelderland zegt in een reactie ,,enorm geschrokken” te zijn van de aankondiging dat de druk op het regionale hoogspanningsnet ernstiger is dan gedacht. ,,Er moet alles op alles gezet worden om te voorkomen dat de ontwikkelingen in Gelderland stilvallen”, stelt de provincie.

DESASTREUS ,,De gevolgen van een dergelijke stop kunnen desastreus zijn voor de grote gezamenlijke opgaven waar we met het Rijk, gemeenten, ondernemers en maatschappelijke partners als provincie op dit moment voor staan”, aldus Gelderland. De provincie waarschuwt dat zaken als de bouw van woningen en het verduurzamen van huizen en bedrijven daardoor in gevaar komen. ,,Met een algehele aansluitstop zijn deze doelen niet meer haalbaar. Dat is niet acceptabel.”

NOODWETGEVING De provincie zegt ,,maximale urgentie” van TenneT en het Rijk te verwachten om netcongestie zo snel mogelijk aan te pakken. ,,Wij dringen aan op het versnellen van netuitbreidingen, het wegnemen van belemmeringen en meer risico’s durven te nemen in het opereren van het net”, aldus het Gelderse bestuur. ,,Zo nodig via noodwetgeving vanuit het Rijk.”

ENERGIEGEBRUIK Eerdere maatregelen om overbelasting van het elektriciteitsnet tegen te gaan, hebben onvoldoende opgeleverd, zegt TenneT. De netbeheerder wil daarom onder meer sneller het hoogspanningsnet in Gelderland, Utrecht en Flevoland uitbreiden. Met name de bouw van een nieuw hoogspanningsstation bij Utrecht-Noord kan volgens TenneT een groot verschil maken. Ook ziet de beheerder heil in het stimuleren van minder energiegebruik door huishoudens tijdens piekuren.

GROTE CONSEQUENTIES De aankondiging van TenneT zong al rond in een Kamerdebat waarin demissionair klimaat- en energieminister Sophie Hermans haar begroting voor dit jaar verdedigde. De VVD-bewindsvrouw erkende dat de netbeheerder met een ,,veel minder rooskleurig beeld” zou komen, ,met potentieel grote consequenties voor Flevoland, Gelderland en in bijzondere mate Utrecht.”

ONTSTEMD Hermans zei ,,meer dan ontstemd” te zijn over de boodschap van TenneT. Er wordt al jaren gewerkt aan manieren om de gevolgen van de drukte op het stroomnet te beperken, omdat de broodnodige uitbreiding nu eenmaal een zaak voor de langere termijn is. ,,En een paar maanden geleden leek het nog voorzichtig de goede kant op te gaan.”

ALLEEN IN OVERLEG De bewindsvrouw eist dat TenneT alleen na ,,zeer zorgvuldige afwegingen en berekeningen” tot zulke ingrijpende maatregelen besluit, en dat daar ook een ,,second opinion” bij wordt gevraagd. En dan nog kan het alleen maar ,,in goed overleg” met de provincies en de regionale netbeheerders, vindt zij.

GROOTSCHALIGE STORINGEN Het is al langer bekend dat het stroomverbruik tijdens piekdrukte op het net hard stijgt. Maar volgens TenneT hebben de huidige maatregelen onvoldoende effect. ,,Hierdoor is de belasting van de hoogspanningskabels en -stations van TenneT dusdanig, waardoor de kans op grootschalige storingen steeds groter wordt”, waarschuwt de netbeheerder.

AANSLUITSTOP Als extra maatregelen nog niet voldoende zijn, dreigt komende zomer een aansluitstop voor kleinverbruikers, zoals consumenten, midden- en kleinbedrijven en projectontwikkelaars van woningbouw. In de praktijk kan dat betekenen dat een huishouden geen verzwaring of verandering van zijn huidige aansluiting op het net kan krijgen. Het hangt dan van de sterkte van hun huidige aansluiting af of zij bijvoorbeeld een laadpaal voor een elektrische auto of een elektrisch kookeiland kunnen installeren.

ZEKERHEID LEVERING Bestaande huishoudens houden gewoon hun aansluiting. De ingrepen zijn juist bedoeld om ervoor te zorgen dat de leveringszekerheid overeind blijft, zegt TenneT. ,,Het is nog niet zover”, verzekert een woordvoerder van de netbeheerder. ,,We zetten alles op alles om die aansluitstop te voorkomen.” (ANP)