Herstelcoach Dunya over stijging suïcide jongeren: ‘Veel meer ruimte nodig om er over te mogen spreken’

9 februari 2026 om 17:46 Maatschappelijk

AMERSFOORT Onder jongeren is het aantal zelfdodingen vorig jaar gestegen. ,,Jongeren moeten er over mogen praten”, zegt Dunya. Ze werkt onder andere bij Herstelnetwerk Eemland en is ervaringsdeskundig teamleider. Ze wil in de regio meer plekken om laagdrempelig over de dood te kunnen spreken. Zoals Café Dood Gewoon.

door Benthe Bronkhorst / Nieuwsplein33

In 2025 daalde het aantal zelfdodingen tot onder de 1800, dat blijkt uit cijfers van 113 zelfmoordpreventie. Dat zijn gemiddeld 5 zelfdodingen per dag. Cijfers onder jongeren laten juist een stijgende trend zien. In 2025 zijn 290 jongeren onder de 30 jaar overleden door suïcide. De toename is het grootst bij jonge vrouwen.

Meer dan de helft van de jongeren is niet zichtbaar geweest bij hulpverlening. Volgens Dunya wordt snel gekeken naar de ggz als oplossing.,,Hierover spreken blijft in onze maatschappij echt een taboe”, zegt Dunya. Erover zwijgen maakt mensen eenzaam. ,,Het is echt een eenzaamheidsziekte.” Bij Herstelnetwerk Eemland en als ervaringsdeskundige bij het Suïcide Preventie Advies Centrum Ervaringsdeskundigheid (SPACE) spreekt ze veel met mensen die worstelen met zelfmoordgedachten of met mensen die dichtbij hen staan.

OORZAKEN 

De toegenomen cijfers hebben volgens haar meerdere redenen. Corona en sociale media spelen een rol, maar ook de maatschappij die steeds meer richt op individualisme. ,,Als je een probleem hebt, moet je het zelf oplossen. Is vaak het idee.”

De constante stroom aan ‘perfecte levens’ die jongeren online voorbij zien komen, helpen niet mee. Jongeren vergelijken hun leven met dat van anderen online. ,,Het is een illusie van hoe maakbaar het leven zou zijn. Maar dat is het niet. Ieder mens ervaart uitdagingen, maar daar hebben we het niet genoeg over.”

Ze ziet in haar werk vaker (jonge) vrouwen. Dat past bij een landelijke trend. Ze praten vaak sneller over problemen, maar doen ook vaker pogingen. Daardoor zijn ze sneller in beeld bij hulpverleners. ,,Mannen stoppen het weg, totdat ze een rigoureuze keuze maken.” Vanuit eigen ervaring weet ze waar jongeren mee kunnen worstelen. En hoe donkere gedachten alles over kunnen nemen.

‘EETSTOORNIS WAS MIJN OPLOSSING’ 

Het gezin waar ze opgroeide kende een ‘turbulente dynamiek’, vertelt ze. Maar de grootste problemen ontstonden toen ze begon met turnen. Ze had talent en sportte op hoog niveau. ,,Het is een wereld waar je grenzen voor je verlegd worden, als je ze niet aangeeft.” Toen ze elf jaar oud was, werden gewichts- en vetpercentage eisen aan de turnsters opgelegd. Toen begon haar eetstoornis.

Na een aantal jaar kwamen haar broer en ouders daarachter. ,,,Na de diploma-uitreiking van de havo moest ik door naar de kliniek.” In plaats van het oplossen van haar problemen, leerde ze er eten te verstoppen en zo ‘goed’ mogelijk over te komen. ,,Het klinkt gek, maar het is een competitieve wereld binnen.”

Ze ging de kliniek in om het goed te doen voor haar ouders. Ze was de ‘perfecte’ cliënt en volgde netjes de ‘gewichtslijn’. Haar ontslag uit de kliniek vierde ze met een vakantie met vriendinnen. ,,Na een incident daar, wilde ik er niet meer zijn. De anorexia werd een gecontroleerde vlucht.” Opnames en terugvallen volgden elkaar de jaren daarna op.

,,De kliniek had geen effect, omdat de eetstoornis een oplossing was voor andere problematiek.” Ze werd van het kastje naar de muur gestuurd met hulp voor traumaverwerking. Een paar jaar later hoorde ze dat ze uitbehandeld was. ,,Toen heb ik een poging gedaan”, zegt ze.

ZELFVERTROUWEN OPBOUWEN 

Na nog een allerlaatste behandeling bepaalde ze zelfs een euthanasiedatum. Maar de geboorte, en het voor het eerst vasthouden, van haar neefje veranderde iets. ,,Ik voelde leven en vooral liefde.” Haar broer heeft dit gezien en is haar gaan aanspreken op haar tante-zijn. ,,Hij zag me als mens, naast de problemen die er waren.” Ze ging bij hem wonen en kreeg een herstelcoach. ,,Zij was mijn reddende engel.”   

Ze voelde ruimte om zelf invulling te geven aan haar leven. Na een leertraject en jaren van trainingen volgen, werd ze ervaringsdeskundige en herstelcoach.

‘VRAGEN NAAR BEHOEFTES’ 

Dat haar werd gevraagd wat zíj nodig had, heeft haar het meest geholpen. ,,Er werd met me gepraat, in plaats van dat ik patiënt was.” Daar is volgens Dunya nog steeds veel winst te behalen. Er zijn landelijk veel initiatieven gericht op de psychische gezondheid van jongeren. Er wordt daarbij volgens Dunya te vaak óver jongeren gesproken en vóór hen gedacht. ,,We vragen te weinig waar hun behoeftes liggen.”

Ze moeten juist aangeven wat zij als oplossing zien. ,,Suïcide is niet het probleem. Dat is het niet weten hoe je staande te houden, met alle uitdagingen in je leven.” Dat loopt uiteen van prestatiedruk, tot het gebrek aan een kansrijke start.

Daarom wil ze vanuit Herstelnetwerk Eemland graag Café Dood Gewoon opzetten in de regio. ,,Wat niets meer of minder is dan wat drinken met elkaar en het hebben over wat ons in de dood of het leven ons bezighoudt”, zegt ze. Mensen (en vooral jongeren) moeten de ruimte krijgen om erover te praten. ,,Anders ga je alleen maar meer die fuik met donkere gedachten in. Totdat er nog maar één oplossing lijkt.”

Wil je met iemand praten over zelfdoding? Neem contact op met 113 Zelfmoordpreventie: bel 0800-0113 of chat via 113.nl.

Dit bericht werd eerder gepubliceerd op de website en in de app van Nieuwsplein33. (Een journalistieke samenwerking tussen De Stad Amersfoort, De Stadsbron en RTV Utrecht.)