Oekraïne wil referendum
12 december 2025 om 11:12Terugtrekking uit Donbas?
KYIV (ANP/RTR/AFP) Oekraïne wil de bevolking laten beslissen over het Amerikaanse voorstel dat het de resterende delen van het door Rusland opgeëiste oosten van het land opgeeft. Dat kan in een referendum of een verkiezing, zei president Volodymyr Zelensky gisteren. Oekraïne verzet zich fel tegen het afstaan van grondgebied en voert daarbij steevast aan dat de bevolking dat niet wil.
De Verenigde Staten stellen voor dat het Oekraïense leger zich terugtrekt uit het deel van de regio Donetsk dat het nog tegen Rusland verdedigt, aldus Zelensky. Rusland zou het ook niet mogen bezetten, maar het zou gedemilitariseerd worden. Dat is "het veronderstelde compromis", zei de Oekraïense president. "Ze noemen het al een 'vrije economische zone'." Maar "waarom trekt de tegenpartij zich niet over dezelfde afstand terug?", vroeg hij zich hardop af. Er zou nog veel onopgelost zijn.
Rusland wil Donetsk en Loehansk, samen de Donbas, per se hebben. Maar een Oekraïense aftocht zou onverteerbaar zijn na vier jaar van geslaagd verzet en grote offers, houdt Kyiv steeds vol. Bovendien zou dat een gevaarlijk gat in Oekraïnes verdedigingslinies slaan. Het afstaan van grondgebied is volgens Kyiv hoe dan ook tegen de wet.
Rusland hoeft zich volgens de jongste Amerikaanse vredesvoorstellen niet terug te trekken uit de zuidelijke regio's Cherson en Zaporizja waarvan het ook delen heeft bezet, zei Zelensky. Bezette snippers van het noordelijke Charkiv en Soemy en van Dnipropetrovsk zou het wel moeten ontruimen.
De Oekraïense wet verbiedt een stembusgang in oorlogstijd nu nog. Zelensky zegt dat mogelijk te willen veranderen, omdat de Amerikaanse president Donald Trump blijft aandringen op nieuwe presidentsverkiezingen. Oekraïnes bondgenoten moeten dan wel de veiligheid waarborgen. Verkiezingen lijken voorlopig een haast onmogelijke opgave onder permanente bombardementen en met miljoenen Oekraïners gevlucht of aan het front. Het lot van het nog onbezette deel van Donetsk en de toekomst van de grote kerncentrale van Zaporizja zijn de belangrijkste resterende twistpunten in de jongste vredesplannen, zei Zelensky. "Dat zijn de twee onderwerpen waarover we blijven praten." Hij noemde niet meer de veiligheidsgaranties die Oekraïne van Europa en de VS vraagt.