alle verwachtingen’

21 maart 2024 om 07:56

De contouren van het immense theater dat wordt gebouwd in Barneveld zijn al goed zichtbaar. Vanaf september is dit het podium van 40-45, de Musical. Een meeslepende voorstelling over twee broers, gespeeld door Soy Kroon en Dorian Bindels.

Met een cast van meer dan tachtig acteurs kun je van 40-45, de Musical gerust wat spektakel verwachten. In het verhaal staan de broers Dirk (Dorian Bindels) en Louis (Soy Kroon) centraal. Ze groeien op in een warm en liefdevol gezin en krijgen een hechte band. Als de Tweede Wereldoorlog uitbreekt en Rotterdam zwaar wordt gebombardeerd door de Duitse luchtmacht, ontwikkelt zich een tweestrijd tussen de broers.

Omdat deze musical niet in een reeds bestaande theaterlocatie is te spelen, wordt er een compleet nieuwe hal gebouwd. Daar hebben de makers de ruimte voor hun innovatieve theaterconcept. Bezoekers van de voorstelling beleven die hierdoor veel intenser. Of het nu gaat om een passerende trein, een brandend vliegtuig of een groot dansfeest met swingende muziek uit de jaren veertig, het publiek zit er steeds bovenop. ‘Het is wel bijzonder dat deze voorstelling alleen in de hal bij Barneveld gespeeld kan worden’, zegt Soy Kroon. ‘In de zaal staan acht rijdende tribunes. Dat maakt het nog extra bijzonder om daar te gaan spelen. Deze musical wordt groter dan alle verwachtingen.’

Broedertwist

Kan de klassieke broedertwist waar het allemaal om draait met al die special effects niet verzuipen? Dorian Bindels vindt van niet. ‘Aan ons als acteurs de taak om ervoor te zorgen dat het verhaal de motor van de voorstelling blijft. Het spektakel eromheen moet dan bijdragen aan het drama waardoor het publiek nog meer geraakt wordt en het geheel nog indrukwekkender is. Wij als acteurs moeten het spektakel niet van de voorstelling laten winnen. Maar het speelt in een heel indrukwekkende tijd en er staat veel op het spel. Dus wij moeten ervoor zorgen dat dit het allerbelangrijkste blijft. En dat is met dit verhaal mogelijk. Het technisch vernuft zorgt ervoor dat het allemaal alleen maar dichterbij komt en dat het niet slechts een visueel spektakel is.’

Koptelefoons

Bij deze musical krijgt het publiek in de zaal koptelefoons op om alles zo intensief mogelijk mee te beleven. Dat vond Soy Kroon in eerste instantie wel een raar idee. ‘Maar ik heb het zelf ook meegemaakt toen ik naar Red Star Line ging kijken. Dat is een van de opvolgers van 40-45 in België. En ik vind het een gouden vondst. Je kunt daardoor als acteur ook heel subtiel spelen en praten met elkaar, want je zit direct in de oren van het publiek. We spelen ook met oortjes in. Het hoeft daarom ook niet zo grotesk te worden als bij andere musicals waar je ook de achterste rijen met je gebaren en je stem moet zien te bereiken. Je zit bij 40-45 als het ware in een soort film. Deze musical is echt een heel nieuwe theaterbeleving. Omdat we in een hal ter grootte van twee voetbalvelden spelen, heeft de acteur die mijn rol in de Belgische productie speelde een keer met een stappenteller gemeten hoeveel hij per voorstelling liep. Dat was 12 kilometer!’

‘Deze verhalen zijn van alle
tijden. Ze blijven actueel’

Griekse tragedies

De Tweede Wereldoorlog blijft een belangrijk thema in Nederlands drama, zowel op tv en in film als in het theater. De belangstelling hiervoor blijft groot. Dorian speelde ook een tijdje de rol van Erik Hazelhoff Roelfzema in Soldaat van Oranje – De Musical. Had hij die interesse daarvoor ook al? ‘Ik weet niet of dat ontstaan is door Soldaat van Oranje of dat dit er al eerder was. Maar ik heb daar onderhand wel veel over gelezen en veel films over gezien. Er zijn natuurlijk heel veel oorlogsdrama’s gemaakt. Ook in het theater is het een bekend thema. Dat gaat zelfs terug tot de klassieke Griekse tragedies. In die stukken spelen het conflict en de belangen, waarbij enorm veel op het spel staat, belangrijke rollen. Maar dat werkt in drama’s natuurlijk wel altijd goed.’
De acteur vervolgt: ‘Hoe groter de conflicten en hoe ernstiger de situatie, des te intenser de impact en het verdriet. Die verhalen maken altijd weer grote indruk op mij. En ze zijn van alle tijden. Ze blijven actueel. Er is altijd wel ergens een oorlog gaande. Helaas leren we als mensheid van al die oorlogsverhalen vrij weinig. Maar ze zorgen er in elk geval ook voor dat het niet vergeten wordt. En dat is altijd goed.’

Extremen

Dorian speelde in Soldaat van Oranje iemand die goed is tijdens de oorlog en in 40-45 speel je iemand die fout is tijdens de oorlog. Voelt dat anders? Speelt hij anders? ‘Helden en antihelden lijken vaak op elkaar. Ze bewegen zich beiden in extremen voor hun overtuigingen. Alleen wordt het oordeel daarover meestal pas geveld na afloop van een conflict. Er gebeurde natuurlijk van alles tijdens de oorlog en mensen maakten keuzes in moeilijke omstandigheden. En ook hun directe omgeving was daarin vaak bepalend. De broers in 40-45 verschillen eigenlijk niet zo van elkaar, maar juist het effect van die verschillen is zeer groot. Het gaat uiteindelijk om leven en dood.’

Emoties

Soy speelde net als Dorian ook al eerder in oorlogsdrama’s als Oorlogswinter. Dergelijke drama’s roepen altijd weer veel emoties op. En mensen blijven erdoor gefascineerd. ‘Die fascinatie heb ik zeker ook’, zegt Soy. ‘Twee jaar geleden speelde ik in het toneelstuk Trompettist in Auschwitz. Dat heb ik met veel liefde gedaan. En vorig jaar presenteerde ik het 5 mei-concert. In de Tweede Wereldoorlog zijn zoveel schrijnende dingen gebeurd, dat moet je blijven vertellen. Het blijft een goede manier om met je neus op de feiten gedrukt te worden: hoe erg mensen met elkaar om kunnen gaan – ook nu nog.’