Freek Wolff

Ze tonen niet zonder trots het Muziekhart van Voorthuizen, de fraaie repetitieruimte aan de Van den Berglaan. Het gebouw heeft alles weg van een authentieke muziektent, maar nu met glasdeuren en raampjes die 's zomers open kunnen. Het is in 2008 gebouwd, met aan de ene kant nog een ruimte voor een fysiotherapeut en aan de andere kant de kantine voor de muzikanten. Er is ook een kelder om muziekpartijen te oefenen. ,,Er bestaat een groot draagvlak in het dorp om dit gebouw op deze centrale plek in stand te houden."

De vereniging is opgericht in 1908 en vierde twee jaar geleden het 110-jarig jubileum. ,,De oprichters waren een paar notabelen van het dorp. Plaatselijke helden die bedachten dat het goed was om muziek te maken. In Barneveld was al een muziekvereniging en in Voorthuizen kunnen wij dat natuurlijk beter (lacht)." Tegelijk relativeert hij de rivaliteit met De Harmonie door te wijzen op een prachtig gezamenlijk jubileumconcert dat niet zo lang geleden nog in het Transferium werd gegeven. ,,Het was hartstikke vol."

Crescendo is altijd een fanfareorkest geweest, met koperblazers, saxofoons en slagwerk. Dus ontbreken er de houtblazers van een harmonieorkest, zoals hobo en klarinet. Hans is nog maar een paar jaar lid van de vereniging en maakte altijd muziek bij de muziekschool. Hij speelt vanaf zijn jeugd al trompet, terwijl hij voorheen in klein verband al meeblies tijdens kerkdiensten. ,,Ik werd verliefd op dat instrument. In eerste instantie vanwege de vormgeving en je kunt er hoge noten mee spelen. Een trompet kan mooi klinken in solo's, al speel ik zelf altijd de tweede of derde partij."

Hans merkte op termijn dat hij graag in een grotere groep wilde spelen. ,,Dan ligt een orkest in de buurt voor de hand. Dit is uitdagender en diverser. Er was bij de vereniging ook nooit een noodzaak om het in andere instrumenten te zoeken. Er was altijd een goede bezetting van elk instrument voor een fanfareorkest", legt hij uit.

[FLAUWEKUL] Gert-Jan vindt de klank van een fanfareorkest mooier dan van een harmonieorkest. Hij is al 23 jaar van de partij, al begon hij pas op 24-jarige leeftijd met spelen. ,,Ik las in de krant dat ze met een groep 'ouderen' wilden beginnen en ik werd met open armen ontvangen. Ik begon met een euphonium, maar de dirigent zei dat de stand van mijn kaak zich meer leende om trombone te spelen. Dat was flauwekul, want ze hadden gewoon een muzikant op dit instrument nodig. Maar ik ging dat wel doen en vind het een erg leuk instrument, al ben ik geen supertalent. Met een trombone kun je altijd zuiver spelen, heel scherp of heel zacht."

Van de Kuilen vindt wel dat er topmuzikanten bij Crescendo zitten. ,,Het is eigenlijk een teamsport. Je trekt je aan elkaar op. In november 2019 zijn we nog eerste geworden bij een concours in Enschede en zo zijn we gepromoveerd. Zelfs met vrij nieuwe muzikanten die in maart dat jaar erbij zijn gekomen. Zo zie je maar wat er mogelijk is!"

Het orkest telt nu 45 muzikanten, terwijl er negentig leden zijn van op hele vereniging. Hij wijst erop dat het scholenproject ook goed loopt. ,,Dat noemen we 'Crushkids' en duurt zes weken. Nu doen we dat met de Wilhelminaschool. Dan krijgen kinderen een half uur orkestles en een half uur les op het eigen instrument. We sluiten af met een concert van ons, waar ze ook aan meedoen. Natuurlijk hopen we dat ze daarna bij de vereniging komen. Twee jaar geleden pakte dit goed uit."

[BAGAGE] Er zijn zes docenten van de organisatie Tact die les geven aan de muzikanten in Voorthuizen. Met een B-diploma mag je instromen bij het fanfare-orkest. ,,Dan heb je voldoende bagage om mee te spelen." De vereniging heeft het fanfareorkest, het Opleidingsorkest Crescendo Voorthuizen (OCV), een opstaporkest en een slagwerkgroep. Sommige leden hebben een eigen instrument, maar de meesten hebben er een in bruikleen van de vereniging. ,,Anders zou je nooit een compleet orkest hebben, want een bas kost ongeveer tienduizend euro. Daar hebben we er vier van. Die gaan gelukkig lang mee."

Gert-Jan was voorheen al zes jaar voorzitter van de vereniging en deed dat nogmaals de afgelopen periode. ,,Ik vind de diversiteit van deze functie erg leuk. Je hebt overal mee te maken, van contact met de leden en docenten tot de gemeente. Je probeert met elkaar een prestatie neer te zetten. Crescendo is een goede club en iedereen in Voorthuizen kent ons wel. Op een concert komt zo'n drie- á vierhonderd man af. De sporthal zit dan meestal flink vol."

Hans neemt graag het voorzittersstokje over van zijn voorganger. Hij reageerde op de vraag om het bestuur te versterken. De andere bestuursleden zijn nu: penningmeester Wilco Hamstra, secretaris Marieke Engelen en Mandy de Bree (voor de opleidingen). ,,Als je ergens lid van bent, mag je daar ook iets aan bijdragen. In welke rol maakt me eigenlijk niet zoveel uit, maar de voorzittersrol vind ik wel uitdagend, terwijl niet iedereen van de vereniging zit te wachten om die handschoen op te pakken. Ik denk graag mee over welke richting de vereniging op wil."

[AVE MARIA] Investering in de jeugd en meegaan met de tijd zijn volgens Van de Kuilen aspecten die bevorderen dat Crescendo floreert. ,,Vroeger speelden we vooral polka's en marsen. Daar is niks mis mee, maar het spreekt de jeugd minder aan. We speelden ooit 'Bohemian rhapsody' van Queen en nu staat het 'Ave Maria' op onze lessenaar. Maar we spelen ook het stuk 'D-Day' over de luchtlanding, waarin ik als trombonist mag beginnen. Bovendien moet je ervoor zorgen dat je dirigent en docenten van topkwaliteit zijn."

De vertrekkend voorzitter wil niet één stuk noemen dat hij het allermooist vindt. Liever spreekt hij over 'geraakt worden'. ,,Dat voelde ik tijdens de opening van het nieuwe gebouw, want toen hadden we hard gerepeteerd. Toen had ik het kippenvel op m'n rug staan. Onlangs merkte ik in Enschede ook meteen dat het goed ging. Dan maakt het niet uit wat je speelt, want dan geeft elk muziekstuk een kick. Ik houd van concourswerken waar een verhaal achter zit. Die vervelen nooit en daar kun je altijd iets extra's uit halen." Soms doen er gasten van buitenaf mee, zoals een zanger, een mannenkoor of een basgitarist. Alleen als zij iets extra's brengen, wordt hier een beroep op gedaan.

Er zijn door het jaar heen vaste momenten dat Crescendo voor publiek speelt. Tijdens het Lenteconcert wordt onder meer muziek gespeeld in het licht van 75 jaar Bevrijding (zoals 'D-Day' en 'Van Oranje'). Verder speelt het korps in april tijdens 'Voorthuizen straalt', een evenement waarin het toeristische jaar wordt geopend. Bij de Dodenherdenking op 4 mei speelt Crescendo bij het monument. De muzikanten spelen wanneer de Seniorenoptocht terugkomt in het dorp. De laatste keer was dat 'Het Dorp', een melancholiek lied van wijlen Wim Sonneveld. ,,Een prachtig nummer hoor! Dat komt wel binnen en daar is muziek voor bedoeld", zegt Hans.

[GESTE] Op de laatste zaterdag van augustus speelt Crescendo op drie plekken in het dorp, als geste naar de ondernemers. Marcheren door de straten, bij evenementen als Koningsdag doet de vereniging niet meer. ,,Het is zwaar en je moet het willen. Vroeger was het een eer om dit in je uniform te doen, maar jongeren voelen daar nu niet meer voor. Dus we hebben acht jaar geleden de keuze gemaakt om daarmee te stoppen."

In november speelt het korps altijd een concert of doet het mee aan een concours. Met Kerst spelen de musici vaak in een kerk en soms met gasten als organist Evert van de Veen. In januari doet altijd een dweilorkestje van Crescendo mee met de lampionnenoptocht. ,,De samenstelling is wisselend. Wij organiseren dit en daar doen toch al snel tweehonderd kinderen aan mee."

De huidige dirigent is Vincent Verhagen uit Vianen en hij is nu bijna twee jaar in dienst. Bevlogenheid is het eerste woord dat bij Hans boven komt. ,,Hij is een enthousiaste jonge vent en heel toegankelijk voor iedereen. Dat werkt aanstekelijk. Hij weet ook de vingers op de goede plek te leggen waar we aandacht voor moeten hebben in de muziek. Niets ontgaat hem…al is dat ook weleens jammer (lacht)."

Gert-Jan maakte ook Arno Groeneveld mee, een man die maar liefst vijftien jaar het dirigeerstokje hanteerde. ,,Ook hij was prettig als dirigent. Je moet toch muzikanten van twaalf tot zeventig jaar aanspreken. Bovendien heb je te maken met verschillende niveaus. Dat is best bijzonder, want het enige wat je met elkaar bindt is de muziek. Een dirigent moet je uitdagen, maar niet overvragen. Zo haal je eruit wat erin zit. De sfeer is altijd goed."

[DRUKKER] De voorzitter weet dat er vroeger vaak meerdere leden van één familie meespeelden, zoals Van den Heuvel en Polhout. Tegenwoordig is dat nauwelijks meer het geval. ,,We hebben nu wel een vader met zijn dochter en een schoonzoon in de gelederen. Mensen zijn tegenwoordig veel drukker dan vroeger." Op woensdagavond studeert Crescendo van 19.30 tot 22.00 uur.

Qua ambitie benadrukt Hans den Holder het belang van de continuïteit. ,,We hebben een gezonde vereniging met voldoende bezetting, maar altijd ruimte voor meer leden. Projecten met jeugd trekt mensen aan en dat moeten we vasthouden. De vereniging moet toegankelijk blijven. Er mag geen drempel zijn om mee te spelen. Het hoge niveau dat we hebben, mag maar geen belemmering vormen. We zijn een vereniging met en voor het dorp."

De vertrekkend voorzitter wijst nog op 'Bourgondisch Voorthuizen', een eet-evenement op de tweede zaterdag in september, dat de vereniging geld in het laatje brengt. ,,Iedereen helpt dan mee, waarbij je bij zo'n vijftien restaurants met muntjes kunt eten en drinken. Daar halen we een mooi opbrengst uit voor de huur, aflossing en onderhoud van ons gebouw. En er gaat ook nogal wat geld zitten in de opleiding van muzikanten. De afgelopen jaar besloot de gemeenteraad dat we toch subsidie behouden. De culturele vlag staat er in Barneveld nu beter bij, mede onder invloed van koningin Maxima."

Bram van den Heuvel
Foto: Bram van den Heuvel
Gezelligheid tijdens Bourgondisch Voorthuizen.