Jannes Bijlsma

Dit concludeert onderzoeksbureau ZKA Leisure Consultants in een visie op toerisme en recreatie, opgesteld in opdracht van de gemeente Barneveld en in nauwe samenwerking met de sector. ZKA stelt dat Barneveld, evenals veel andere Veluwegemeenten, last heeft van de ‘wet van de remmende voorsprong’, doordat de gemeente al in een vroeg stadium heeft ingezet op ontwikkeling van het toerisme. Hierdoor is het aanbod op een aantal plekken gedateerd en staat het aantal toeristische overnachtingen onder druk door de opkomst van (buitenlandse) vakantiebestemmingen.

[TOERISTISCHE TREKKER] De toenemende vergrijzing is een risico, evenals het aantal arbeidsmigranten dat het Barneveldse vakantiepark ontdekt als verblijfplaats. Voor de sector is het bovendien lastig dat het imago van Barneveld niet direct wordt geassocieerd met toerisme en recreatie, terwijl Voorthuizen en Garderen wel degelijk een toeristisch karakter hebben. De gemeente kent weinig landelijk bekende merken en een grote toeristische trekker ontbreekt.

[OUTDOOR] Tegelijk zien de onderzoekers dat traditionele bezoekers blijven komen, mede door de vele fiets-, wandel- en paardrijmogelijkheden die de gemeente kent. Barneveld is goed bereikbaar en kent een ruim outdoor/actief-aanbod, evenals grotere evenementen als de Ballonfiësta en de Oud Veluwse Markt.

Vergeleken met andere gemeenten op de Veluwe boert Barneveld bovendien nu al zeer goed op toeristisch en recreatief vlak. Hierbij vallen de bestedingen onder dagjesmensen op. In de gemeente Barneveld wordt hiermee per jaar 20,5 miljoen euro verdiend, terwijl de ondernemers in de eerstvolgende onderzochte gemeente, Zutphen, nauwelijks de helft hiervan binnenhaalt (10,7 miljoen). Ook de bestedingen in het verblijfstoerisme zijn hoog in Barneveld: 19,2 miljoen euro. In deze categorie doen alleen Nunspeet (24,5 miljoen) en Oldebroek (19,5 miljoen) het beter. De totale bestedingen in de toeristisch-recreatieve sector in Barneveld worden geraamd op 67 miljoen euro.

[EXPERIENCE CENTER] De bezoekers berekenden dat Barneveld in 2018 goed was voor 32.000 toeristische slaapplaatsen, waarvan de meeste in Garderen en Voorthuizen. Dat kwam neer op ruim 480.000 overnachtingen. Barneveld trekt met name gasten uit de Randstad en de rest van Nederland. Zij zorgen ervoor dat er zo’n 1.050 tot 1.200 mensen in de sector aan het werk zijn. Om deze sterke positie vast te houden en uit te breiden, stelt ZKA voor om meer te focussen op ‘gezelligheid voor het hele gezin’ en ‘fietsen en wandelen met onderweg een terrasje’. De gemeente zou hiervoor kunnen zoeken naar extra populaire culturele activiteiten of een ‘experience center voor het hele gezin’.

Ook voor het zakelijk toerisme liggen nog groeimogelijkheden, aldus de onderzoekers. In 2018 was dit goed voor ruim 90.000 bezoeken. Barneveld heeft hiervoor alle ingrediënten in huis, al kan de zakelijke gast ‘nog beter worden bediend’. Er is een kwaliteitsimpuls en een ‘bundeling van het aanbod’ nodig.

[BELEVING] Aan de hand van het ZKA-onderzoek wil de gemeente Barneveld verbeteringen doorvoeren aan het ‘totale toeristische product’. Zo moet het merk Barneveld nog duidelijker gepositioneerd en geprofileerd worden en de beleving van het toeristisch-recreatieve landschap worden versterkt, aldus het college van b. en w.. Het logiesaanbod (campings, bungalowparken, hotels en vakantiehuizen) moet worden aangevuld met vernieuwende concepten en het aanbod voor dagjesmensen (musea, attracties en horeca) wordt minder weersafhankelijk gemaakt.

Hoe dit alles precies gerealiseerd moet worden, is nog de vraag. Aan de hand van de deze week gepresenteerde visie - die begin 2020 al gereed was - waren inmiddels concrete actiepunten opgesteld door de sector. Het coronavirus heeft daar echter zo’n grote impact op, dat het actieprogramma later mogelijk wordt bijgesteld. Op onderdelen zou ook de visie mogelijk nog kunnen worden bijgesteld. De gemeenteraad stelt deze binnenkort vast.