Jannes Bijlsma

Bij die verhoren werden ambtenaar Ruud Schouwaert van de gemeente Barneveld, twee medewerkers van keuringsinstituut Certicon, een internationaal bodemdeskundige en de opsteller Jan Westerink van de Omgevingsdienst Rivierenland. Hij is de opsteller van het DAT-rapport, dat ten grondslag lag aan de uitzending van tv-programma over de foutief gekeurde en toegepaste grond in 2015. Certicon keurde de betreffende partij in eerste instantie af, omdat de giftige stof styreen werd gevonden in één van de genomen monsters. Onder een nieuw keuringsprotocol werd de grond korte tijd later later echter alsnog goedgekeurd en toegepast, in plaats van dat de grond werd afgevoerd en gestort. De zaak leidde tot politieke en maatschappelijke onrust.

In het DAT-rapport kwam de Omgevingsdienst al tot de conclusie dat er in strijd met de regels was gehandeld. Volgens Van Hardenbroek is die conclusie tijdens de getuigenverhoren overeind gebleven. ,,Het is duidelijk geworden uit de verhoren dat de grond die in eerste instantie was afgekeurd, niet opnieuw gekeurd had mogen worden onder een ander protocol. Daarmee staat vast dat in strijd is gehandeld met formele wetgeving en dat is een heel belangrijke opstap naar een formele aansprakelijkheidsstelling."

Afvalverwerker Vink kijkt er anders tegenaan, al erkent woordvoerder Jaap Kevelam dat de keuring zoals die heeft plaatsgevonden niet op deze manier plaats had mogen vinden. ,,Dat mocht inderdaad niet. Maar door Certicon is gisteren ook duidelijk gezegd: de manier waarop je keurt is onder beide protocollen hetzelfde. Bovendien zei de projectleider van Certicon ook dat het zand gewoon toegepast mocht worden. Hij erkende namelijk dat onze zandmonsters besmet zijn geraakt door monsters van andere opdrachtgevers bij het door Certicon ingehuurde laboratorium. In ons zand heeft dus geen styreen gezeten."  

De bewoners hopen met de getuigenverhoren partijen aansprakelijk te kunnen stellen voor waardevermindering van hun woning in de gebieden waar het zand is toegepast. Gedacht werd aan zowel Vink, de provincie Gelderland als de gemeente Barneveld. Bij eerdere getuigenverhoren in februari werden onder meer ook burgemeester Asje van Dijk, wethouder Aart de Kruijf en oud-gedeputeerde Conny Bieze ondervraagd. ,,We denken nu in eerste instantie aan Vink", zegt Van Hardenbroek nu. ,,Of we ook daadwerkelijk tot aansprakelijkheidsstelling overgaan, gaan we nog bespreken. Er is namelijk meer nodig dan alleen de normschending. Er moet sprake zijn van schade en een causaal verband. Dat vraagt nog bestudering. We gaan in ieder geval geen nieuwe getuigen meer oproepen."

Kevelam zegt weinig te verwachten van een eventueel juridische vervolg van de zaak. ,,Als de bewoners echt willen weten of ze schade hebben geleden, dan hadden ze makelaars uit Barneveld opgeroepen om te getuigen. Als Westereng dan onder ede verklaart dat de woningen de afgelopen jaren met twintig procent in waarde zijn gedaald, of bewoners die hun huis al drie jaar te koop hebben staan omdat ze 'm niet kwijt kunnen, dan hebben ze een zaak. Maar dat is niet zo."