Jannes Bijlsma

Het onderzoek werd ingesteld naar aanleiding van berichtgeving van tv-programma Zembla in november 2018 dat er 10.000 ton zand dat in 2015 bij Vink was gesaneerd en gekeurd ten onrechte was gebruikt bij de aanleg van woonwijken, waaronder de Barneveldse wijken Veller en Eilanden-Oost. Het zand zou vervuild zijn met de stof styreen. In maart vorig jaar concludeerde RHDHV in maart vorig jaar in haar rapport dat 99 procent van de monsters niet verontreinigd was en geen gevaar opleverde voor de volksgezondheid. In de straat Ternate in Eilanden-Oost was echter wel een styreen-spoor gevonden. Het adviesbureau schreef in het rapport dat deze vervuiling 'eenvoudig is te relateren' aan de door Vink gereinigde lading zand.

[VRAAGTEKENS] Het bedrijf meende hiermee onterecht in de beklaagdenbank te zijn gezet en startte een juridische procedure. Vink nam zelf de onderzoeksbureaus Tauw en Witteveen + Bos in de arm om het rapport te beoordelen. Zij concludeerden dat er stevige vraagtekens zijn te plaatsen bij de stellingname van RHDHV. ,,Het kan niet worden uitgesloten dat het zand in het gebied rondom de boring afkomstig is van een andere partij zand", aldus Witteveen + Bos. Tauw stelde dat de aanpak van RHDHV niet gebruikelijk is en dat belangrijke onderzoeksstappen zouden zijn nagelaten, waardoor de conclusie in het rapport onder druk zouden komen te staan.

[HOOGUIT ACHTERHAALD] De rechter oordeelt nu echter dat RHDHV niets kan worden verweten. Hij stelt dat onvoldoende vast is komen te staan dat het rapport op het moment van presenteren feitelijke onjuistheden bevatte, omdat het was gebaseerd op onzorgvuldig onderzoek. Voor zover de beoordelingen van Tauw en Witteveen+Bos al nieuwe relevante informatie bevatten, 'wordt daarmee de eerdere berichtgeving door RHDHV nog niet ondeugdelijk, maar hooguit achterhaald', aldus de rechtbank.

[GEEN ZORGEN] Het RHDHV-rapport was verder 'zorgvuldig ingekleed', stelt de rechter. Met de woorden 'meer dan aannemelijk' heeft het adviesbureau 'geen absolute stelligheid gepretendeerd'. Ook is in het rapport duidelijk aangegeven dat er op alle andere plekken waar onderzoek is gedaan geen verontreinigd zand van Vink is gevonden. Bovendien heeft RHDHV de betrokken inwoners verzekerd dat zij zich over hun gezondheid geen zorgen hoeven te maken.

[ZEMBLA] Hier komt bij dat het Barneveldse bedrijf onvoldoende aannemelijk heeft gemaakt dat het extra schade heeft geleden door de inhoud van het rapport. De rechter geeft aan dat er al sprake was van negatieve berichtgeving bij de uitzending van Zembla, 'dus ruim voor de inmenging van RHDHV in deze kwestie'.

[GESJOEMEL] De zaak rond het vervuilde zand van Vink is hiermee juridisch nog niet afgedaan. Het Openbaar Ministerie doet sinds het najaar van 2018 onderzoek naar 'gesjoemel met vervuilde grond' bij Vink. Het bedrijf wordt ervan verdacht tussen 2012 en 2016 grond te hebben ingenomen die afkomstig waren van saneringslocaties die vervuild waren met te hoge waarden aan onder meer lood, kwik en minerale oliën. Ook zou grond die het bedrijf wel mocht innemen niet op de juiste manier zijn gereinigd voordat die elders werd toegepast. Hierdoor zou de kwaliteit van het zand niet zijn gegarandeerd. Vorig jaar mei doorzocht het OM de vier Vink-locaties in Barneveld en haalde het administratie op bij een boekhouders en twee automatiseringsbedrijven. Vink ontkent de verdenkingen.

[GETUIGENVERHOREN] Verder volgt er nog een tweede ronde van getuigenverhoren voor de rechtbank in Arnhem. Hiermee willen bewoners die zich hebben verenigd in de stichting Bewonersbelangen Onderzoek Bouwgrond (BOB) onderzoeken of Vink, de gemeente Barneveld en/of de provincie Gelderland aansprakelijk kunnen worden gesteld voor imagoschade en eventuele waardedaling van huizen. Bij de eerste ronde van verhoren, afgelopen februari, kwam aan het licht dat het in Veller en Eilanden-Oost toegepaste zand onder meer afkomstig van saneringslocaties van wegenbouwer Bruil in Ede en het voormalige chemiebedrijf Denka Chemie in Voorthuizen. De rechter verhoorde in februari burgemeester Asje van Dijk, wethouder Aart de Kruijf, oud-gedeputeerde Conny Bieze en twee vertegenwoordigers van Vink.