Het is donderdagmorgen 14 oktober. De dag ervoor is bekend gemaakt dat de vrijdag 1 oktober langs het spoor bij Stroe gevonden dode wolf is doodgeschoten. ,,Dat moet een persoon zijn geweest die een grote hekel aan wolven heeft’’, constateert Theunissen ogenschijnlijk nuchter.

De wolf, een mannetje, had zijn territorium op de Zuidwest-Veluwe met als ‘uitvalsbasis’ het rustgebied voor wild van Planken Wambuis, niet ver van Oud Reemst. 

DROLLEN EN CAMERA’S Theunissen houdt zich al sinds mei vorig jaar bezig met monitoring van wolven op de Zuidwest-Veluwe, een gebied van ruim zestig vierkante kilometer. Hij doet dat via sporenonderzoek, DNA van drollen en wildcamera’s. Het in maart dit jaar officieel door de provincie aangewezen leefgebied van de wolf op de Zuidwest-Veluwe wordt globaal bezien begrensd door Ede, Lunteren, Otterlo, Wolfheze, Renkum en Bennekom. 

BEVRUCHT In mei 2020 werden de eerste pootafdrukken gezien van een wolf in het rustgebied van Planken Wambuis. Een maand later bleek op camerabeelden dat het om een jonge vrouwtjeswolf ging, een pup van het eerste nest in 2019 van de roedel op de Noord-Veluwe.

Het was deze wolf die zaterdagmorgen 6 maart op de Oude Rijksweg N224 tussen Ede en Arnhem werd doodgereden. Later bleek uit sectie dat de wolvin bevrucht was door een mannetjeswolf, die sinds december vorig jaar in het gebied was waargenomen. ,,Men dacht dat de reu daarna zou wegtrekken, maar hij bleef op de Zuidwest-Veluwe en is nu dus helaas doodgeschoten’’, zegt Theunissen.

AANZUIGENDE WERKING ,,Een zinloze actie’’, stelt de boswachter. ,,Het mannetje had hier zijn territorium, dat komt nu vrij. De rust en orde zijn verdwenen en dat heeft een aanzuigende werking op zwervende wolven. Hun aantal zal dus  toenemen. Zo creëer je onrust en meer loopbewegingen. Met doodschieten van wolven los je niets op. Er zullen individuele wolven sneuvelen, maar de soort is niet tegen te houden.’’

VIJF WOLVEN Theunissen, die voor Natuurmonumenten een aantal wolvenblogs heeft geschreven over zijn ervaringen, heeft zelf tot dusver nooit een wolf in het echt gezien. ,,Ik ben daar ook niet op uit en vermijd zoveel mogelijk de rustgebieden om de wolf niet te verstoren.’’

Via de wildcamera’s krijgt hij wel een fascinerend inkijkje in het leven van de wolf. ‘Kijk en verbaas je’, is zijn motto. Sinds de dood van de wolvin in maart heeft hij bijvoorbeeld vijf verschillende wolven in beeld gehad, inclusief het nu doodgeschoten mannetje. Dit kan betekenen dat er nu nog minstens vier in het gebied rondlopen. Theunissen lacht: ,,Er zijn er meer dan je denkt. Dit zijn alleen de wolven die we hebben waargenomen op camera. Hoeveel er op dit moment precies lopen op de Zuidwest-Veluwe weet ik echt niet.’’

AANVAL OP EDELHERT De boswachter wil ermee zeggen dat de wolf gewoon zijn gang gaat. ,,De territoria op de Veluwe zijn nog niet bepaald, dat blijft de komende jaren reuring geven, totdat de gebieden zijn verdeeld. De wolven bepalen waar ze kunnen leven en de mens bepaalt hoeveel ruimte we hen geven.’’

De meest opmerkelijke beelden die hij tot nu toe zag, waren van de succesvolle aanval van een wolf in september op een vierjarig edelhert. Het filmpje deelde Theunissen via zijn blog. ,,Het hert verdedigde zich bij een waterplas met zijn gewei, maar het lukte de wolf toch om van onderaf in de keel te bijten. Het leerde mij dat een wolf dus ook alleen op een volwassen edelhert jaagt. En dat andere dieren, onder meer aaseters als zwijnen en vossen, profiteren van de aanwezigheid van wolven. Toen ik de camera controleerde, was het hert al compleet opgegeten.’’

HERTENKALFJES In het radioprogramma Vroege Vogels van BNNVARA vertelde Theunissen eerder deze maand dat aan het begin van de zomer het grootste deel van de hertenkalfjes op de Zuidwest-Veluwe bleek te zijn verdwenen. 

,,We vermoeden dat ze zijn opgegeten door de wolven die hier leven’’, zei Theunissen. Hij vindt het niet alarmerend, licht hij toe in de werkschuur Oud Reemst. ,,De hindes krijgen ineens te maken met de wolf, daar hebben ze nog geen oplossing voor bedacht. Daar vindt de natuur echt wel iets op, de tijd zal het leren. Kijk naar andere landen in Europa waar herten leven, die zijn er nog steeds ondanks de wolven.’’

Wel heeft Natuurmonumenten samen met terreinbeheer van de gemeente Ede afgesproken dat er dit seizoen niet wordt geschoten op hertenkalveren en hindes. Normaal gebeurde dit wel volgens richtlijnen van het Faunabeheerplan van de provincie. ,,Nu zijn de meeste kalfjes allang opgegeten, dus is dat niet nodig. We zijn ook terughoudend met de jacht op biggen van wilde zwijnen. Er is wel afschot van geweidragers (edelherten) en volwassen wilde zwijnen. Om ervoor te zorgen dat er niet te veel dieren komen.’’

WILDVIADUCT Een mogelijk probleem voor de noodzakelijke natuurlijke aanwas van herten op de Zuidwest-Veluwe is volgens Theunissen de afsluiting door nationaal park De Hoge Veluwe van wildviaduct Oud Reemst tussen Planken Wambuis en het park, sinds midden 2019. 

Het park doet dit om de wolf te weren, zegt de boswachter. ,,Wij zijn daar niet blij mee, want we zijn op deze manier afgesloten van de rest van de Veluwe. De bal ligt nu bij de provincie, die is verantwoordelijk voor het goed functioneren van het wildviaduct.’’

NIEUWE NORMAAL De boswachter wijst er daarnaast op dat met name zwervende wolven niet alleen in bossen lopen, maar ook op het platteland, waaronder het uitgestrekte buitengebied van Ede en Barneveld. 

,,Daar leven duizenden reeën, maar er lopen natuurlijk ook schapen, geiten en kippen. Vee dat niet is beschermd, vormt een makkelijke prooi. Mensen moeten beseffen dat de wolf een beschermd dier is en dat ze zelf verantwoordelijk zijn voor de veiligheid van hun huisdieren. Alles waar de wolf bij kan, ook veulens, kalveren en pony’s, moet je beschermen. Net zoals je kippen beschermt tegen een vos. Dat moet het nieuwe normaal worden.’’ 

Natuurmonumenten pleit daarom voor ruimhartige verstrekking van subsidie voor wolfwerende rasters met stroomdraden, vervolgt hij. ,,En ook subsidie voor bijvoorbeeld speciale honden om schaapskuddes te beschermen. Niet alleen in de aangewezen leefgebieden voor wolven, maar ook daarbuiten.’’ 

NOOIT MEER WEG Theunissen verwacht dat de wolvenpopulatie in ons land zichzelf op den duur zal reguleren. ,,De wolven bepalen waar de territoria komen als er voldoende rust, voedsel en water is. Als de territoria zijn verdeeld en er zijn te veel wolven, gaan ze dood door voedselgebrek of interne conflicten of ze trekken weg.’’

,,Vergeet niet dat in ons land jaarlijks vele duizenden herten, reeën en zwijnen worden afgeschoten. En dan zou er geen plek zijn voor de wolf? Dat is te gek voor woorden. De wolf is er, hij is beschermd en laat ons zien dat er voldoende ruimte is’’, betoogt de boswachter. ,,Het is een prachtdier waar we blij mee moeten zijn in dit land. Ze gaan hier nooit meer weg, we moeten met ze leren leven. En dat doe je niet door ze dood te schieten.’’

Door Wim Vonk

Lees ook: ‘Dertig wolven op de Veluwe’
Lees ook: Parkbeheerder Hoge Veluwe: ‘Nederland is te klein, de wolf past hier niet’.
Lees ook: Schaapherder: ‘Als de wolf overdag kudde aanvalt, is het einde kudde’
Lees ook: Wolf laat moeflons Wekeromse Zand nog links liggen

Uw/jouw mening delen over de wolf? Reacties zijn welkom via barneveldsekrant@bdu.nl met vermelding van naam, adres, woonplaats en telefoonnummer.

<p>Dierenambulance Barneveld</p>
Foto:

Dierenambulance Barneveld

Medewerkers van de Dierenambulance Barneveld bij de doodgeschoten wolf die vrijdag 1 oktober in een greppel langs het spoor bij Stroe werd gevonden.

<p>BDUmedia</p>
Foto:

BDUmedia

De Hoge Veluwe heeft de passage bij wildviaduct Oud Reemst sinds de zomer van 2019 afgesloten met hekken om de wolf te weren.

<p>Provincie Gelderland</p>
Foto:

Provincie Gelderland

Sinds 1 maart dit jaar heeft de provincie ook de Zuidwest-Veluwe officieel aangewezen als leefgebied voor de wolf. Binnen dit gebied kunnen schapen- en geitenhouders subsidie krijgen voor maatregelen om hun dieren te beschermen.