Het Johannes Fontanus College (JFC) in Barneveld kent dit schooljaar relatief minder zittenblijvers dan normaal. Vergeleken met vorig jaar gaat dit jaar tien procent meer over naar het volgende jaar. Door de coronaperiode is er minder schriftelijk getoetst en zijn gesprekken met ouders belangrijk om mede te bepalen of een leerling wel of niet overgaat. ,,We willen niet dat leerlingen de dupe worden van de coronacrisis. Dat kan betekenen dat sommigen nu het voordeel van de twijfel krijgen'', zegt schoolbestuurder René Minderhoud. ,,Sinds maart was er natuurlijk veel minder fysiek contact met de leerlingen en zijn veel schriftelijke toetsmomenten weggevallen'', zegt hij. ,,Dat maakt de beoordeling waar een leerling nu staat, lastiger. Er zijn simpelweg minder middelen beschikbaar om in te kunnen schatten of een leerling voldoende op het eindniveau zit waar hij of zij hoort te zitten.''

OUDERGESPREKKEN Desalniettemin denkt hij dat de school per leerling de afgelopen dagen wel een goede afweging heeft kunnen maken. ,,We hebben andere manieren toegepast om de vorderingen te meten, zoals het zogeheten formatief evalueren. Daar experimenteren we al een paar jaar mee, maar nu hebben we dat meer ingezet'', zegt Minderhoud. ,,Dat geeft ons meer handvatten om de vorderingen te meten, alleen dan niet met cijfers. Meer dan anders betrekken we hier nu ook de ouders bij. Zij hebben immers tijdens de periode van thuiswerken een belangrijke rol gespeeld en kunnen dus ook goed helpen bij de beoordeling van het niveau van hun kind.''

ADVIES Op basis van de toetsresultaten van vóór de coronatijd, het gesprek met de ouders én leerlingen en de beoordeling van de inzet tijdens de online lessen, komt de school per leerling met een dringend advies. ,,In principe mogen ouders dat advies naast zich neerleggen, maar dat gebeurt nauwelijks. Het kan nu dus echter voorkomen dat we een leerling het voordeel van de twijfel geven, waar diezelfde leerling misschien was blijven zitten op beoordeling van toetsen.'' Daarmee wijkt de school dit jaar - met goedkeuring van de medezeggenschapsraad - af van het overgangsreglement.

Het voordeel van de twijfel herkent ook schooldirecteur André Pas van het Van Lodenstein College in Barneveld. ,,We hebben deze week per leerling gekeken naar de resultaten van dit schooljaar, inclusief de periode voor de coronacrisis. Indien nodig hebben collega's in april oudergesprekken gevoerd en deze week contact opgenomen met ouders. Die gesprekken zijn erg belangrijk geweest'', zegt hij. ,,We hebben wel minder cijfers om de beoordeling te onderbouwen, dus kan het heel goed zijn dat sommige leerlingen het voordeel van de twijfel krijgen.''

MAATWERK Pas is er echter van overtuigd dat de school bij de voortgangsgesprekken de juiste keuze heeft kunnen maken. ,,De leerlingen van wie we weten dat ze wat extra bagage nodig hebben, hebben de afgelopen weken al wat meer op school rondgelopen voor maatwerk. Er zijn leerlingen die het prima thuis gedaan hebben, maar er zijn ook leerlingen die die periode best lastig vonden. We zullen aan het begin van het nieuwe schooljaar extra lessen aanbieden aan leerlingen die dat nodig hebben.''

Die extra ondersteuning bieden ook de andere scholen. Zo is het JFC gestart met een zomerschool aan het begin en het eind van de zomervakantie, waar ruim tweehonderd leerlingen nu gebruik van maken. Bijspijkeren gebeurt ook op vmbo-school De Meerwaarde in Barneveld, zegt schoolbestuurder Bert Brand. ,,Met name in de vakgebieden wiskunde, rekenen en Nederlands als tweede taal. Al kiezen wij ervoor om dat aan het begin van het schooljaar tot aan de herfstvakantie te doen.''

BREDER BEELD Ook bij De Meerwaarde blijven dit schooljaar weinig leerlingen zitten. ,,Maar eigenlijk is dat beeld bij ons niet veel anders dan voorheen. Dat komt omdat wij bij onze overgangsbeoordelingen sinds drie jaar meer afgestapt zijn van de focus op toetsresultaten en juist liever een breder beeld schetsen per leerling'', zegt Brand.

,,We willen in onze beoordelingen veel meer een algemeen beeld schetsen van de ontwikkeling van een leerling. Doubleren gebeurt bij ons zelden. Loopt een leerling vast, dan richten we ons liever op extra ondersteuning of wellicht de keuze voor een andere leerrichting als die beter bij die leerling past.'' Wat dat laatste betreft denkt Brand nu wel dat, vergeleken met voorgaande jaren, er de mogelijkheid bestaat van een lichte toename van het aantal leerlingen dat na de zomer overstapt naar ander VMBO-niveau, bijvoorbeeld van gemengd theoretisch naar kaderberoepsgerichte leerweg.

Wouter van Dijk