Kees van Reenen

Een klompenpad slingert omhoog tegen de voormalige vuilstort buiten Wekerom, te midden van struweel en geurend, vrijwel uitgebloeid boerenwormkruid. Boven strekt zich open veld uit met gras en ruigtekruiden, waartussen enkele vlinders fladderen - de eerste van de dag, de laatste van het jaar.

De picknicktafel op het hoogste punt doet vandaag dienst als telpost, terwijl vogels en vogelnamen in het rond vliegen. ,,Veldleeuwerik.” ,,Koperwiek, vier.” ,,Gaai drie naar zuid.” Om kwart over zeven was Robert Jan Jonkvorst uit Barneveld al present en plaatsgenoot Daan Kuiper, André van Reenen uit Kootwijkerbroek en diens broer Marco uit Ede niet veel later.

[TREKTELLEN] Na een regendag schijnt de zon helder; op de belt is het aangenaam toeven. Ideaal weer voor trektellen, zou je verwachten, maar daar denken de vogelaars toch anders over. ,,Er is weinig wind, dus je kunt de vogels goed horen”, legt Daan uit. ,,Maar door het mooie weer vliegen de meesten zo hoog dat we ze niet zien.” Daardoor blijven soorten die de aantallen hoog kunnen opstuwen, zoals spreeuw, vink, veldleeuwerik en graspieper, vandaag schaars.

Wel vliegen de (Vlaamse) gaaien en de ganzen goed. Ganzen zijn door hun grootte goed te zien en er is invasie van gaaien - niet zulke goede vliegers, dus mooi laag - uit Scandinavië. Ook zijn er al grote zilverreigers waargenomen en doordat het snel opwarmt komt de roofvogeltrek al op…

,,Rover! Kiekendief!” Meteen worden de telescopen naar de aangewezen windstreek gericht en na enige discussie wordt besloten dat het een bruine kiekendief is, de derde al vandaag. Ook buizerds, sperwers en haviken vertonen zich in toenemende mate, maar het blijft altijd opletten of het trekkers zijn of ‘t.p.-beesten’: vogels die ter plaatse blijven hangen tellen niet mee.

,,Hebben jullie die boertjes in de smiezen?” André wijst op een troepje boerenzwaluwen. ,,Graspieper”, hoort Robert Jan en Daan meldt: ,,Goudvink laag overvliegend, roepend.” De vogel steekt het open veld over en verdwijnt in de bosjes. Niet meetellen dus. Het is mogelijk een trekvogel, maar wellicht laat hij zich nog vaker zien en dubbeltellingen worden vermeden.

[UITKIJKTOREN] Rondom de kruin van de vuilnisbelt groeien heel wat struiken vol bessen of ander voedsel, waarvan verschillende trekvogels dankbaar gebruik maken om even bij te tanken. Een groepje koperwieken strijkt neer in een meidoornbosje, een zanglijster eet sleedoornbessen en een appelvink maakt knoppen van een jonge, kale es soldaat.

Toch belemmeren de struiken en jonge bomen op de belt het zicht op de horizon steeds meer. Jan van de Heuvel uit Voorthuizen komt even kijken hoe de zaken ervoor staan en vraagt of er al meer bekend is over de uitkijktoren die hier zou moeten komen; het fundament ligt er al. ,,Vanmorgen waren ze metingen aan het doen'', vertelt Daan. ,,Of een uitkijktoren handig is of in de weg staat, hangt ervan af hoe hij gebouwd wordt.”

Robert Jan vindt scherp waarnemen belangrijker dan gezellig kletsen. ,,Wat was dat? Europese kanarie?” André twijfelt. ,,Of een putter.” Zijn telefoon ligt op de grond en neemt doorlopend alle geluid op. Door het gepraat heen klinkt inderdaad een spannend roepje. Naluisteren van andere opnames bevestigt het vermoeden: het was de zeldzame kanarie.

,,Meeuwen - mantelmeeuwen”, meldt Daan. André tuurt in de aangegeven richting. ,,Het zijn er wel veel… Er vliegen rovers onder, mogelijk wouwen.” Dat woord richt alle kijkers op dezelfde plek vlak boven de horizon, want een rode of zwarte wouw doet elk vogelaarshart sneller kloppen. Een atalanta strijkt neer op de tafel, maar de mannen merken het niet. Rode wouw lijkt inderdaad een goede kanshebber, maar voordat ze kunnen worden ‘afgemaakt’, verdwijnen de vogels uit het zicht. De telescopen worden gedraaid, de dag is nog lang niet voorbij.

Kees van Reenen
Foto: Kees van Reenen
Sommige trekvogels, zoals deze appelvink, maken een tussenstop op de vuilnisbelt om te eten.
Kees van Reenen
Foto: Kees van Reenen
Er vlogen zaterdag meer dan duizend kolganzen voorbij.