Jannes Bijlsma

De broedvogels kunnen steeds minder goed insecten vinden, zo blijkt onder meer uit Duits onderzoek naar een situatie die vergelijkbaar is met de Veluwe. Insecten zijn voor de vogels een belangrijke voedingsbron. Dit heeft een negatief gevolg voor de verschillende voedselketens, zegt Jansen. Hij is boswachter op de Veluwe. ,,Dat de broedvogel het moeilijk heeft, heeft deels te maken met de toename van het aantal recreanten. Het is heel simpel: als een broedvogel wordt gestoord in zijn rust, vliegt hij weg naar een plek waar het rustiger is.”

[TOEGANKELIJKER] De natuurgebieden zijn de afgelopen jaren steeds toegankelijker geworden voor toeristen. ,,Er zijn veel betonnen fietspaden aangelegd door de natuur. Die worden ook supergoed gebruikt, ook door steeds snellere fietsen.. Met name voor mensen op leeftijd zijn de gebieden hierdoor ontzettend in trek. Dat is aan de ene kant mooi. Aan de andere kant zie je dat hierdoor meer adders en hazelwormen worden doodgereden. Onder andere op de Stroese Hei is dit een probleem. Dat gaan we de komende tijd echt volgen.”

Ook de enorme toename van stikstofuitstoot is overigens een belangrijke reden, aldus de boswachter. ,,Eigenlijk is mijn gebied zwaar overbemest. De kwaliteit van de bodem wordt hierdoor ook zwaar aangetast. Het is een combinatie van deze factoren dat de broedvogels het moeilijk hebben."

Jansen zou het tijdelijk afsluiten van terreinen onder bepaalde voorwaarden toejuichen, zegt hij. De provincie Gelderland is leidend in deze discussie. Die werkt momenteel aan 'recreatiezonering'. Dit wil zeggen dat er aandacht wordt besteed aan een aantrekkelijke infrastructuur voor recreanten, terwijl er tegelijkertijd rust wordt gegeven aan bepaalde gebieden om verstoring te voorkomen. ,,Welke terreinen dan precies dicht zouden moeten, kan ik als boswachter niet alleen zeggen. Er zullen de komende tijd discussies komen met dorpsraden, ondernemers, natuurbeheerders, grondeigenaren en overheden om dat mede te bepalen, want draagvlak onder betrokkenen is hierbij van enorm belang. Ik verwacht dat deze gesprekken binnenkort in deze regio starten. De provincie is hier leidend in."

[MASSATOERISME] Vorige week kwam de zogenoemde Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur met een advies aan het kabinet over de verhouding tussen natuur en toerisme. De raad ziet dat de toegenomen toeristische druk voor problemen en overlast zorgt. Massatoerisme op de Veluwe staat op gespannen voet met natuurbehoud en de aanwezigheid van verschillende soorten dieren en planten en de rijksoverheid zou hierop moeten acteren, aldus de raad.

Jansen kan zich in deze conclusie vinden, maar voorzitter Wilco de Jong van het toeristische platform Go Barneveld kijkt er 'genuanceerder' tegenaan, zoals hij het zelf zegt. ,,Ik zie wel een toename van het aantal toeristen, maar die valt mee. Een jaar telt 365 dagen en op heel veel van die dagen is het erg rustig en zie je amper iemand in de natuur. Er is hier bepaald geen sprake van een overkill, zoals in Amsterdam of Giethoorn."

Hij staat dan ook niet te juichen over het idee om natuurgebieden af te sluiten. ,,Dat moet je niet willen. Hiermee ontneem je de toerist de kans om van de natuur te genieten. Het zou wel erg ver gaan als we de toerist naar de Veluwe willen halen, met de waarschuwing dat bepaalde gebieden op sommige momenten gesloten zijn. Ik zou hier meer van willen weten: hoe lang en op welke plekken."

De Jong benadrukt dat de toeristische sector in Barneveld absoluut geen grote druk op de natuur wil leggen. ,,Dat is ons kapitaalgoed. Mensen moeten hun rommel thuishouden. Niet overal maar lopen of fietsen, maar op de paden blijven. We zitten niet te wachten op nachtelijke droppings. Maar het gaat om een goede verhouding tussen natuur en toerisme en die moet niet doorslaan naar het een of het ander."