Griet van Veldhuizen neemt de verslaggever mee op een kleine toer door het gemeentehuis. De trouwzaal, waar ze afwisselend als buitengewoon ambtenaar van de burgerlijke stand (en bode) functioneert, is geheel coronaproof ingericht. Twee stoelen voor het bruidspaar, nog een paar voor de getuigen en de ouders, maar dat is het wel zo'n beetje. ,,Kille boel hè? Trouwen en anderhalve meter afstand houden, dat staat zo ongeveer haaks op elkaar. Het is heel gek en ongezellig. Ik kan het bruidspaar niet eens een hand geven, ik moet achter de tafel blijven. Ik probeer wel alle aanwezigen zo actief mogelijk te betrekken bij de trouwplechtigheid, zodat het toch nog leuk wordt, maar het blijft een beetje behelpen. Al zie je wel dat er ook ontzettend veel creativiteit loskomt. Pas kwam ik nog een bruid tegen, die op de feestavond allerlei tienminutengesprekken had gevoerd met de gasten. Eigenlijk veel leuker dan 'normaal', want als je een feest geeft spreek je lang niet iedereen. En een ander bruidspaar mocht plaatsnemen achter een ijscokar om ijsjes te scheppen voor de feestgangers, die allemaal één voor één langskwamen.''

EERSTE HUWELIJK Haar eerste huwelijk sloot Griet ruim tien jaar geleden. ,,Vanuit de afdeling publiekszaken kwam de vraag of er mensen waren die wilden invallen voor een babs (buitengewoon ambtenaar van de burgerlijke stand) die vanwege ziekte was uitgevallen. Nou, dat wilde ik wel. Ik droomde er al eerder van om trouwambtenaar te worden, maar vond mezelf lange tijd te jong. Maar tien jaar geleden, op de drempel van mijn vijftigste, was de tijd rijp geworden om het avontuur aan te gaan.''

Als bode had ze kunst van het huwelijken sluiten al een oneindige hoeveelheid keren afgekeken. ,,Natuurlijk heb ik daar heel veel van opgestoken, maar als trouwambtenaar probeer ik vooral mezelf te zijn en het op mijn manier te doen. De allereerste keer mocht ik mijn schoonzusje en zwager trouwen. Alleen het bruidspaar en het gezin wisten ervan. Die vonden het geweldig! Het was heel spannend, maar het ging goed. Die gezonde spanning is er trouwens nog steeds hoor. Je verhaal moet staan, je moet scherp zijn, want je hebt met mensen te maken. Er kan altijd iets mis gaan. Ik weet nog wel dat bij het eerste huwelijk van Jur van Ginkel zijn telefoon ging. Dan moet je meteen improviseren, wat hij overigens goed deed. Het kan ook gebeuren dat de batterij van je microfoon bijna leeg is en daardoor begint te piepen of dat er een kind door de toespraak heen zit te kletsen. Ik kijk inmiddels niet zo snel meer ergens van op. Door mijn jarenlange ervaring als bode en babs is de trouwzaal voor mij een vertrouwde ruimte geworden.''

Elk bruidspaar heeft zijn eigen verhaal en dat moet op een zo boeiend mogelijke manier worden verteld, stelt Griet. ,,Daarnaast zeg ik altijd iets over de ringen, het jawoord en de wet, maar de rest van de toespraak is volledig toegesneden op de twee mensen die op dat moment gaan trouwen.''

BRUILOFT IN ITALIË Hoogtepunt was een bruiloft in Italië, waar Griet haar nichtje mocht trouwen. ,,Donderdag gingen we erheen, vrijdag was de plechtigheid, zaterdag stond er een barbecue op het menu en zondag vlogen we weer naar huis. Weet je wat zo mooi was? Ik heb het huwelijk samen met een plaatselijke priester mogen inzegenen. Hoe geweldig is dat? Zoiets maak je toch nooit meer mee. Dat was helaas mijn enige buitenlandse huwelijk. Tegenwoordig beschouw ik ceremonies in Ede, Harderwijk of Nijkerk maar als het buitenland, haha.''

Alle bruidsparen, zo'n kleine driehonderd inmiddels, zitten in haar archief. ,,Ik bewaar alle trouwkaarten en toespraken en maak altijd een foto van het bruidspaar. Als babs van de gemeente Barneveld sluit ik vijfentwintig huwelijken per jaar. Daarnaast word ik geregeld gevraagd door vrienden en bekenden.''

De voorbereiding begint met een telefoontje naar het bruidspaar. ,,Ik maak een afspraak voor een bezoek aan huis en stuur een vragenlijst op, die ze alvast mogen invullen. Dan heb ik al een hoop informatie voordat ik aan het gesprek begin. Tijdens het huisbezoek maak ik aantekeningen en probeer ik al een beetje te bedenken welke elementen leuk zijn om te gebruiken voor mijn toespraak. Ik moet wel goed selecteren, want uiteindelijk mag de hele ceremonie maximaal dertig minuten in beslag nemen.''

Op de trouwdag zelf doet Griet er alles aan om de spanning bij het bruidspaar en de gasten zo snel mogelijk weg te nemen. ,,Iedereen is toch een beetje zenuwachtig. Dus maak ik met de bode een paar grapjes, waarna je het gezelschap ziet ontspannen. Pas dan kan het echte feest beginnen.''

Haar toespraak voor het bruidspaar schrijft ze altijd volledig uit. ,,Stel je voor: je komt hierheen rijden en er gebeurt iets. Of je wordt ziek. Dan moet een collega het kunnen overnemen. Dat betekent overigens niet dat ik vastzit aan mijn tekst. Soms laat ik stukjes weg. En als er in de zaal iets gebeurt, dan speel ik daarop in.''

HET GAAT NIET OM MIJ Bij het maken van de toespraak komt het nauw, weet Griet. ,,Je moet je in kunnen leven in het bruidspaar. Het gaat niet om mij, het gaat om hen. Je moet weten wat gevoelig ligt en welke achtergrond ze hebben, zodat je daar rekening mee kunt houden en op kunt inspelen. Bij bruidsparen uit de gereformeerde gezindte ga je niet een heel verhaal ophangen over een swingende feestavond met dans en muziek. Mijn taak als babs is om ervoor te zorgen dat ik een positieve bijdrage lever aan een feestelijke dag.''

De omgang met allerlei soorten mensen vraagt om een lenige geest. ,,Een beetje levenservaring helpt ook, heb ik gemerkt. Je herkent steeds meer situaties, waardoor het steeds makkelijker wordt om ergens op in te spelen.''

De verkennende gesprekken met de bruidsparen lopen niet altijd even soepel. ,,Soms gaat het vanzelf, bij anderen moet je trekken en doorvragen. Als een bruidegom over de goede eigenschappen van de bruid niet verder komt als 'ze kan goed koken', dan heb je als trouwambtenaar een flinke uitdaging. Maar de ervaring leert ook dat er altijd wel een onderwerp is waar ze graag over praten. Daar ga je dan in je toespraak wat dieper op door.''

Over het huwelijk zelf heeft Griet een duidelijke uitspraak: ,,Perfecte huwelijken bestaan niet, succesvolle huwelijken wel. Je moet een beetje naar elkaar toe bewegen in een relatie, dat helpt al enorm. We zijn allemaal verschillend. De één hecht veel waarde aan materie, de ander wil het vooral gezellig hebben. Het belangrijkste is dat je twee mensen hebt die van elkaar houden. De liefde, daar draait het uiteindelijk om.''

Door de coronacrisis staat de agenda van september bomvol huwelijken. ,,Voor ons als trouwambtenaren een uitdaging, maar ook voor de bodes. Wij moeten ervoor zorgen dat alle ceremonies strak op tijd lopen, want anders komen we in de problemen. Nou, dat regelen we wel hoor. Barneveld staat voor kwaliteit en dat willen we graag zo houden.''

In haar rol als babs wordt Griet altijd ondersteund door collega Dick van Asselt, die ook al tientallen jaren aan de gemeente Barneveld verbonden is. ,,Zelf ben ik veertig uur per week in dienst van de gemeente Barneveld. We zijn met een ploeg van vijf bodes. Ik ben de enige vrouw, maar dat is geen probleem. Ik werk heel goed samen met deze kerels. Het mooie van deze mannen vind ik dat ik altijd weet waar ik aan toe ben. Als ik iets verkeerds heb gezegd of gedaan, dan hoor ik dat meteen. Bij vrouwen gaat het vaak via een omweg. Ik hou van rechttoe rechtaan. Het heeft trouwens nog een voordeel dat ik met mannen samenwerk; zij zijn fysiek sterk. Als er iets gesjouwd moet worden, kan ik hen altijd lief aankijken.''

Griet geniet vooral van de afwisseling en de onvoorspelbaarheid van het werk. ,,Je weet nooit hoe de dag verloopt, er gebeuren heel vaak onverwachte dingen tussendoor. Dat maakt het werk juist leuk.''

Ook de tijden variëren. ,,Er moet altijd een bode aanwezig zijn in het gemeentehuis, dat betekent dat we ook avonddiensten draaien.'''

GASTVROUW Het takenpakket van een bode is gevarieerd. ,,Ik ben gastvrouw en conciërge. We zijn betrokken bij de beveiliging, de telefonie, de huisdrukkerij, de ingaande en uitgaande post, noem maar op. We regelen de vergaderzalen, we bedienen de camera's tijdens de gemeenteraadsvergaderingen en ga zo maar door. Kortom: we komen overal en hebben contact met iedereen. We zien en horen veel, maar daar zitten ook zaken bij die het publiek niet mag weten. Je moet als bode wel je mond kunnen houden.''

Zeker in de tijd dat Griet dienst deed als de privé-chauffeur van burgemeester Jos Houben hoorde ze van alles over de meest uiteenlopende zaken. ,,De burgemeester gebruikte de auto als zijn werkkamer. Hij zat voortdurend te telefoneren en te overleggen, waardoor ik van alles mee kreeg over allerlei onderwerpen. Geen probleem hoor, ik hield alles keurig voor me.''

Griet dient inmiddels haar vijfde burgemeester. Ze werd aangenomen door Labree en stond ook aan de zijde van Hardonk, Burgering, Houben en Asje van Dijk. ,,En nu wachten we rustig af wie straks de nieuwe burgemeester wordt. Ik voorzie geen problemen, want ik kan met iedereen door één deur. Ik heb er geen moeite mee als iemand iets anders denkt of vindt. Ik vind het vooral belangrijk dat het met z'n allen doen. Als bodes zijn we een klein schakeltje in dat hele ambtelijke gedoe. Neem je verantwoording, denk niet alleen aan je rechten (maar ook aan je plichten), beperk je niet uitsluitend tot je eigen taak, maar kijk ook of je je collega's kunt helpen. Als ik dat ene klusje nog even afrond, hebben mijn collega's daar de andere ochtend weer profijt van.'''

Griet beseft dat haar werk en dat van haar collega's op het gemeentehuis onder een vergrootglas ligt. ,,We werken in een glazen huis, want iedereen heeft op de een of andere manier wel eens te maken met de gemeente. En iedereen heeft daar ook een mening over. De grappen zijn niet van de lucht. 'Heb je vandaag weer lekker uit het raam zitten kijken?'', vragen ze dan. ,,Natuurlijk'', zeg ik dan. ,,En weet je wat het leuke is? Ik heb de hele dag zitten niksen van jouw centen.''

De kritiek op de gemeente doet haar soms pijn. ,,Overal waar gewerkt wordt, worden fouten gemaakt. Dat kan gebeuren, daar moet je ook eerlijk over zijn. Met kritiek op ons werk heb ik geen probleem, maar soms wordt er wel heel erg op de man gespeeld, worden er mensen beschadigd. Daar heb ik een hekel aan.''

BEWUSTER GENIETEN Griet weet zich een rijk mens. Ze is al 41 jaar gelukkig met echtgenoot Piet. Het echtpaar kreeg zelf twee kinderen. Inmiddels zijn er ook zeven kleinkinderen en één achterkleinkind. ,,Dat is echt rijkdom, dat besef ik maar al te goed. Toen ik 21 was, is mijn jongere zusje om het leven gekomen bij een brommerongeval. Toen ik oma werd, drong de volgende gedachte zich aan me op: Er komt er één bij, er gaat er niet één af. Ik weet wat het is om iemand te verliezen die dicht bij je staat. Dan ga je anders in het leven staan: je leert om bewuster te genieten van de mensen die je dierbaar zijn en de mooie momenten die je meemaakt.''

Op het moment dat haar zus overleed, was Griet zeven maanden zwanger. ,,Ik had heel veel huilende mensen bij mijn kraambed, dat begrijp je wel. Natuurlijk was het een intens verdrietige tijd, maar op de een of andere manier ben ik er altijd in geslaagd om positief te blijven denken. Die optimistische inborst heb ik waarschijnlijk van mijn moeder. Ze is inmiddels 86, maar staat nog zeer blijmoedig in het leven. Ze kijkt vooral naar de dingen die ze nog heeft, naar wat ze nog kan. In november heeft ze haar rijbewijs weer kunnen verlengen. En dus komt ze gewoon met de auto vanuit Putten naar Barneveld om bij mij een bakkie te kunnen doen.''

Zelf trouwde Griet toen ze slechts zeventien lentes jong was. ,,Ik leerde Piet, die zeven jaar ouder is, kennen toen ik dertien was. Op mijn veertiende kreeg ik verkering, drie jaar later zijn we getrouwd. Als ik daaraan terugdenk, kan ik er nog van schrikken. Ik was zeventien. Dan ben je toch een snotneus, Wat moeten mijn ouders wel niet gedacht hebben? Maar ze hebben nooit geprobeerd om me tegen te houden.''

Griet wilde graag op jonge leeftijd moeder worden. Dat lukte: op achttienjarige leeftijd kreeg ze Sandra, drie jaar later kwam Pascal. ,,Ik had graag een groot gezin gewild, maar we hebben er bewust voor gekozen om het bij twee te houden. Dat was beter voor ons. Vervolgens ben ik een baan gaan zoeken waar ik veel energie in kwijt kon.''

Het huwelijk met Piet behoort tot de categorie 'succesvol'. ,,We hebben altijd veel lol met elkaar. Humor is de smeerolie in onze relatie. We houden van elkaar, we kunnen op elkaar bouwen en we hebben samen veel meegemaakt. Ook dat werkt samenbindend. Piet heeft ook een zus verloren, net als ik. Zij was een lilliputter, maar dat compenseerde ze met een grote mond. Ze was een geweldig mens, maar ze kon de strijd tegen kanker niet winnen.''

In haar vrije tijd houdt ze de boekhouding bij van het reclamebureau van echtgenoot Piet. ,,Verder gaan we graag samen op vakantie. We zouden deze zomer met de caravan naar Frankrijk gaan, maar vanwege de coronacrisis blijven we thuis. Ik ga lekker een beetje klussen in de tuin, een boek lezen, een serie kijken en meer van die dingen waar ik normaal gesproken niet aan toe kom. Ik vind het vooral lekker om een paar weken mijn tijd zelf te kunnen indelen. De rest van het jaar wordt mijn tijd voornamelijk door anderen ingedeeld.''

Erik Roest