Geertjan Jansen

Een paar minuten voor het afgesproken tijdstip parkeren de ‘Zwitsers’ hun auto op het parkeerterrein van de BDU. Eenmaal binnen zijn de grappen over Zwitserse precisie en uurwerken snel gemaakt. ,,Op tijd komen is in ons geval meer iets Nederlands’’, reageert Ruud. ,,In het kanton Wallis, waar wij wonen, geldt de Zwitserse precisie niet. Het leven gaat er een tandje langzamer en mensen nemen het niet zo nauw met de tijd.’’ De Barnevelders zijn zongebruind en maken een ontspannen indruk. ,,Het is altijd leuk om voor vakantie weer even in Barneveld te zijn voor familiebezoek. We zijn ook iedere keer weer verrast door alle nieuwbouwprojecten’’, zegt Ruud. Betsy vult aan: ,,Maar het blijft wel vakantie. Fieschertal is tegenwoordig ons ‘thuis’.’’

Dit kleine dorp met tweehonderd inwoners ligt vlakbij de grens met Italië. Winkels zijn er niet; daarvoor moeten de Hazewinkels vijf minuten autorijden. De stad Brig ligt op een half uur rijden. De nabijgelegen Aletschgletsjer, sinds 2001 op de Unesco-werelderfgoedlijst, is het uithangbord van het gebied waar veel toeristen komen. Alleen in de maanden mei en november zijn er volgens Ruud weinig gasten in de regio, omdat de kabelbaan dan niet draait. De streek is populair bij wintersporters en wandelaars en staat daarnaast te boek als ,,het mekka van de parapenting’’ (zweefvliegen vanaf een berg, red.). ,,Vanuit de hele wereld komen ‘piloten’ hier naartoe. Vaak slapen ze in één van ‘onze’ huizen.’’

De Barnevelders beheren inmiddels bijna een hele straat in Fieschertal. ,,Het lijkt wel Monopoly’’, grapt Ruud. De vakantiewoningen zijn eigendom van Zwitsers, Duitsers en Nederlanders. De Hazewinkels zorgen voor de verhuur en het beheer en zijn het aanspreekpunt voor de gasten. Met de verhuur van beddengoed en een broodjesservice proberen ze daarnaast iets extra’s te bieden. ,,Tot nu toe gaat het erg goed met de zaken’’, zegt Ruud. ,,Dat is hier niet onopgemerkt gebleven. Als we hadden gewild, hadden we inmiddels dertig huizen kunnen beheren, maar dat doen we bewust niet. Alleen door kleinschalig te blijven, kunnen wij een goede service bieden.’’

De Hazewinkels hebben de taken verdeeld: Betsy zorgt voor de schoonmaak van de woningen, waarbij ze in de drukste periodes hulp krijgt van enkele oproepkrachten. Ruud regelt de boekingen en de administratieve afhandeling en heeft daarnaast een 42-urige werkweek bij de kabelbaanmaatschappij. Zijn werkzaamheden bestaan daar uit de verkoop van skipassen en kaartjes voor de kabelbaan en het informeren van toeristen. ,,Alles bij elkaar zijn we vrij druk, maar dat vinden we niet erg. Het werk is leuk om te doen en door mijn baan hebben we meer zekerheid, mocht het om wat voor reden dan ook minder gaan met de verhuur van de huizen.’’ 

De lonen in Zwitserland liggen hoger dan in Nederland, maar dat wordt weer gecompenseerd in de supermarkt. ,,De dagelijkse boodschappen zijn hier duurder dan in Nederland. Voor vlees betaal je bijvoorbeeld ongeveer twintig procent meer en voor groente en fruit tien procent.’’

Het ruige, glooiende, Zwitserse landschap ligt op ruim elf uur rijden van het vlakke Barneveld, waar de emigranten het grootste deel van hun leven doorbrachten. Betsy de Heus werd geboren in Barneveld en groeide op aan de Achterveldseweg. Ze bezocht achtereenvolgens de ‘School met de Bijbel’, de huishoudschool en de praktijkschool, waarna ze in de paardenverzorging ging werken. 

De wieg van Ruud stond in Zaandam, maar hij verhuisde op 1-jarige leeftijd naar Barneveld. Na basisschool De Zonnebloem en het Johannes Fontanus College vond hij een baan bij TNT Post. Van 1984 tot 1991 zat hij aan het loket in het postkantoor in Barneveld en daarna bekleedde hij onder meer een leidinggevende functie bij het postbedrijf. Begin 2009 hoorde hij dat zijn baan binnen twee jaar kwam te vervallen. Betsy: ,,Het klinkt gek, maar voor ons kwam dat eigenlijk precies op het juiste moment. We waren al jaren bezig met emigratie naar Zwitserland en juist in de periode van het ontslag vielen alle puzzelstukjes in elkaar. In juni 2009 verkochten we ons huis op Nijenbeek en in september van dat jaar kregen we de kans om een vrijstaande chalet in Fieschertal te kopen. Toen Ruud kort daarna ook nog werd aangenomen bij de kabelbaanmaatschappij was er niets meer dat onze verhuizing in de weg stond. We hadden in 2006 al contacten gelegd met de eigenaren van een bedrijf dat op dat moment vijf vakantiewoningen verhuurde. De Zwitsers wilden in 2010 stoppen vanwege hun leeftijd. Omdat hun kinderen het bedrijf niet wilden overnemen, kwamen wij in beeld.’’

De Barnevelders pakken hun spullen in en vertrekken eind 2009 naar het land waaraan ze jaren geleden hun hart verloren. Waar komt die liefde voor Zwitserland vandaan? ,,Als kleine jongen ben ik er geregeld met mijn ouders op vakantie geweest en toen ik later Betsy leerde kennen, nam ik haar natuurlijk ook mee. Samen zijn we op allerlei plekken in het land geweest, maar Wallis springt er voor ons echt uit. Wij zijn verliefd geworden op de mooie omgeving, de rust en de frisse lucht. Mensen die hier zijn opgegroeid zien het misschien niet meer, maar wij verbazen ons nog iedere dag over de adembenemend mooie omgeving.’’

Hun huis heet niet toevallig ‘Tröümli’, Walliser-Duits voor ‘Droomwens’. Betsy omschrijft de houten woning met balkons, bloembakken en een tuin van achthonderd vierkante meter als ,,typisch Zwitsers’’. ,,Toen we hier kwamen was er veel achterstallig onderhoud, maar na veel klusuren begint het er steeds meer op te lijken. De buitenkant is opgeknapt en ook de keuken en badkamer zijn gerenoveerd. Wij doen alles zoveel mogelijk zelf en dat trekt wel de aandacht. Zwitsers zijn dat niet gewend.’’ 

De Hazewinkels hebben het gevoel dat ze goed zijn opgenomen in de gemeenschap van Fieschertal. Dat is echter niet vanzelf gegaan, vertelt Betsy. ,,Zwitsers zijn vriendelijk, maar ook erg gesloten. Ze kijken de kat uit de boom. Daarnaast is het hier echt ‘ons kent ons’. Via vrijwilligerswerk, de sportclub en onze dagelijkse werkzaamheden hebben we veel contacten gelegd, waardoor de mensen ons inmiddels accepteren als ‘één van hen’.’’ Ruud: ,,Na drie jaar worden we zelfs bij mensen op de koffie gevraagd.’’

Ook aan de taal - in Fieschertal spreken de mensen een dialect - hebben de emigranten moeten wennen. ,,Na Duitse lessen dacht ik dat de taal geen probleem zo zijn, maar ik begin het nu pas een beetje te begrijpen. Plat Barnevelds gaat mij beter af’’, zegt Betsy lachend. ,,Het is trouwens wel grappig dat er overeenkomsten zijn tussen ‘Barnevelds’ en het dialect dat hier wordt gesproken. Ook bij ons betekent ‘brillen’ huilen.’’

De vakantiegangers nippen aan hun koffie in het BDU-gebouw in hun oude woonplaats en kijken door het raam naar de stralende lentezon. Hoewel ze ook in Barneveld volop genieten van het prachtige voorjaarsweer, vinden ze het Zwitserse klimaat prettiger dan het Nederlandse. ,,Je kunt duidelijk merken dat wij dichtbij Italië wonen. De zomers zijn lekker lang en warm. Temperaturen tussen de dertig en vijfendertig graden komen vaak voor, maar die warmte voelt compleet anders aan dan in Nederland. De Zwitserse lucht is droog en zodra de zon achter de besneeuwde bergtoppen verdwijnt, koelt het heerlijk af.’’ 

In de wintermaanden valt in Fieschertal vaak een dik pak sneeuw. Ruud: ,,In het begin probeerde ik het nog weg te vegen, maar daar is echt geen beginnen aan. Tegenwoordig heb ik een soort grasmaaimachine, waarmee ik de sneeuw kan wegschuiven.’’ Lachend: ,,Wat dat betreft heb ik er een nieuwe hobby bij gekregen.’’

Ruud hoopt deze ‘hobby’ nog lang te kunnen uitoefenen, maar helemaal zeker is dit niet. De Zwitserse regering maakte onlangs bekend strenger te worden met het verstrekken van verblijfsvergunningen. Dit besluit is vooral slecht nieuws voor toekomstige emigranten, maar kan ook gevolgen hebben voor de oud-Barnevelders. Hun verblijfsvergunning loopt af op 1 december 2014. ,,Je weet het natuurlijk nooit, maar wij verwachten dat we in aanmerking komen voor verlenging. We zijn eigen baas, bedruipen ons zelf en zijn dus niet afhankelijk van de sociale dienst. Door hard te werken en ‘netjes’ te leven hopen wij in aanmerking te komen voor een langer verblijf in Zwitserland. Hier willen wij oud worden.’’ Betsy glimlacht: ,,Met de inburgering zit het in ieder geval wel goed. Ruud heeft het afgelopen dagen in Nederlandse winkels al meerdere keren over Zwitserse Franken gehad.’’