Freek Wolff

[Hou je van het kerstfeest?] 
,,Zeker, maar dit staat sinds een jaar of twee heel erg in een ander licht, omdat ik mijn broer Toine verloren ben. Dat is een bizar verhaal, want een paar weken geleden is ook een achterneefje van mij overleden en dat was de beste vriend van mijn broertje. In beide gevallen ging het om suïcide. Het is heel erg om dit weer te zien, maar nu bij andere mensen."

[Wat kun of wil je vertellen over die dramatische gebeurtenissen?]
,,Mijn broer overleed toen hij achttien was. Dat had tot gevolg dat je op levensbeschouwelijk terrein veel gaat reflecteren, terwijl ik dit voor die tijd nooit heb gehad. Ik was net twintig en begon aan een studie aan de universiteit in Nijmegen. Dat komt dan ineens stil te staan. Mijn broer werkte in een staalfabriek."

[Hoe beleefde je de jaren met je broer en wist je van zijn psychische nood?]
,,Ik merkte op een gegeven moment dat Toine het niet meer zo goed kon hebben als ik hem zat te plagen, wat we altijd deden. Hij pakte dit niet meer op zoals je zou verwachten. Je merkte dat hij gevoeliger was dan de meeste anderen van onze leeftijd. Dus toen stapte ik over naar een meer beschermende houding. Het laatste half jaar merkte ik dat het met hem echt de verkeerde kant op ging. Toine was zwaar depressief en vertelde me letterlijk hoe hij er een eind aan wilde maken. Zo close waren we wel. De laatste tijd was het contact heel goed."

[Voel je je schuldig over hoe de laatste jaren met hem zijn geweest?]
,,Dat heb ik wel gehad en dat was heel moeilijk. Je vraagt je natuurlijk af of je genoeg je best hebt gedaan of hem te helpen. Maar nu heb ik dat niet meer. Het is in die zin fijn als je jezelf ook kunt vergeven. In elk geval verwijt ik hem niks, want hij raakte in een spiraal naar beneden, zonder dat hij daar grip op had. En mijn invloed was niet groot genoeg om het tij te keren."

[En hoe pak je de draad van het leven dan weer op?]
,,Ik heb sterk rondgelopen met de vraag of ik me wel weer goed mág voelen. Een jaar na het overlijden van mijn broer besefte ik ineens dat ik er één dag niet aan had gedacht. Dan vraag je je af of je daarmee af doet aan het verdriet over je broer. Maar in zijn afscheidsbrief stond dat hij me gunde dat ik verder zou gaan met mijn leven. Dat lees je wel, maar het duurt even voordat het binnen komt. Langzamerhand kreeg ik het gevoel dat het oké was om me goed te voelen. Het is ook gezond om het positieve weer te kunnen omarmen. Want anders zak je weg in een spiraal van ellende. Het is wel ingewikkeld, omdat je hier zelf niet direct controle over hebt. Soms zoek ik het verdriet bewust op, door naar een specifiek liedje te luisteren. Dan heb je daar gewoon behoefte aan, om je emotie eruit te gooien. De maanden na zijn overlijden heb ik veel gehuild. Dat is beter dan je heel hard op te stellen en dat niet toe te laten. Het is een zak met gewicht die je de rest van leven meesleept. Op sommige momenten zal hij wat lichter voelen en door de jaren wordt het misschien wat draaglijker, maar je blijft slepen."

[Is het belangrijk bij zo'n rampzalige gebeurtenis hoe je de mensen in je omgeving reageren? Kunnen zij steun bieden?]
,,Ja, maar het hangt erg af van je eigen gemoedstoestand. Op een goede dag heb je het liefst dat mensen je niet aanspreken op wat er is gebeurd. En als ik een slechte dag heb, komt het gesprek daarover meestal vanuit mezelf. Dan overval je de mensen er weleens mee, maar dat is wel het makkelijkst."

[Inspireert zo'n verschrikkelijke gebeurtenis om na te denken over de betekenis van het leven?]
,,Ja. Ik ben christelijk opgevoed en zo nu en dan gingen we naar de kerk, maar ik was niet zo bezig met het geloof. Ik heb het enorm naar mijn zin gehad op het Johannes Fontanus College, maar was hier vooral bezig met goede cijfers en feestjes. Het overlijden van mijn broertje zette me wel aan het denken. Omdat je weet hoe moeilijk hij het heeft gehad en hoe dit is geëindigd. Dat is ineens een harde werkelijkheid. Waar je leven plotseling stilstaat, is dat het begin van een proces van nadenken. Mijn vriendin constateerde dat ik in gedachten vaak weg was. De conclusie die ik kon trekken, is dat ik het eigenlijk allemaal niet weet. Dat heb ik kunnen accepteren, hoewel ik niet stop met zoeken. Ik ben ook niet snel overtuigd door iemand die zegt dat hij wél weet hoe het leven in elkaar steekt."

[Waren er de laatste twee jaar gelovige mensen die jou antwoorden wilden geven op je vragen?]
,,Nee, niet zoveel. Je merkt dat mensen sterke opvattingen hebben en dat vind ik wel mooi. Ik weet in elk geval dat je wordt geboren en dat het een keer ophoudt. De tijd ertussen kan tachtig jaar zijn, maar ook achttien. Wat er vóór die tijd was, weet ik niet en wat er na dit leven komt, daar kan ik ook met mijn pet niet bij. In de tussentijd heb je een leven te leven. Ik heb gezien hoe moeilijk dit kan zijn. Ik denk dat het belangrijk is dat je anderen de kans geeft een manier van leven te vinden die voor hen werkt. Dat je dit respecteert. Sterke opvattingen vind ik mooi, omdat die voor mensen kunnen werken. Dat is goed. Wie ben ik om daar kritiek op te hebben?"

[Gaat het om de dialoog met elkaar?]
,,Ja, dat is de enige manier waarop je zelf tot een mening kunt komen waarop je kunt vertrouwen. Als je niet bereid bent om kritisch naar jezelf te kijken en jezelf te testen, dan baseer je je op een overtuiging die eigenlijk heel wankel is. Wanneer je alleen maar tegen een boksbal slaat, zul je nooit leren om jezelf te verdedigen. Mensen die alleen maar schreeuwen, doen vooral zichzelf enorm tekort. Want op die manier kun je niet reflecteren en nieuwe ideeën tot je nemen."

[Hoe gaat dat in de lokale politieke arena?]
,,Het is weleens jammer dat de inhoud en dialoog is weggedrukt door de sensatie en het winnen van stemmen. Je mening van de daken schreeuwen en je afzetten tegen de ander, is geen dialoog waarin je luistert en antwoord geeft. Om samen tot een afgewogen besluit te komen. Dat is het ideaal, maar in de praktijk zie je dat het vaak uitdraait op een spel."

[Je voelt je blijkbaar wel thuis bij hoe de VVD zich opstelt?]
,,Zeker. De grootste reden is het liberale karakter. De vrijheid en dat iedereen de kans krijgt om zijn leven in te richten op een manier waarbij hij zich prettig voelt. Maar het mooie van politiek in het algemeen is dat je met z'n allen streeft naar een mooiere samenleving. Als politicus lever je een bijdrage, hoe bescheiden die ook is. Het is mooi dat je mee mag praten over je eigen gemeente en dat is enorm interessant."

[En als mensen VVD'ers wegzetten als kapitalisten die alleen maar uit zijn op geld?]
,,Daar moet ik vaak om lachen, vooral omdat ik zelf niet zoveel geld heb. Maar ik snap het wel. Dan kom je bij het herverdelen. Ik denk dat je dit op zo'n manier moet doen, waarbij de taart zo groot mogelijk is, terwijl degenen met het kleinste stukje toch genoeg krijgen om gewoon te kunnen leven. Als samenleving kijken we steeds minder naar alleen welvaart. Dat zie je aan de klimaatprotesten. Het ideaal dat ik nastreef, is dat iedereen zijn leven zo kan invullen, zodat het voor iedereen werkt. Dat je de mogelijkheden hebt om te kunnen doen wat je wilt."

[Je bent jong commissielid, volger van de gemeenteraad. Bevalt dit tot nu toe?]
,,Ja. Het sluit natuurlijk goed aan bij mijn studie bestuurskunde. Je mag nu van de praktijk proeven en dat is erg leuk. Het is leerzaam, gezellig en je wordt vrijgelaten, ook bij wat je zegt. De eerste keer dat ik een inbreng had, ging het over betuttelbier. De jongerenraad had een idee om alcohol in het verkeer terug te dringen. Het idee was om een bewustwordingscampagne te houden op festivals. Maar ik vond het vreemd om juist dan lagere percentages alcohol te schenken, waarvan de mensen niet van op de hoogte zijn. Dat is tegenstrijdig. Bovendien stapt 99 procent van die bezoekers niet dronken achter het stuur. Ik noemde dat dus betuttelbier en heb dat met een amendement afgeraden. Dat heeft nipt een meerderheid gehaald in de raad en dat was hartstikke leuk natuurlijk. Dan heb je de smaak meteen te pakken."

[Hoe kijk je naar de Bijbel?]
,,Je doet geen recht aan de gevoelens van gelovige mensen door dit boek alleen wetenschappelijk aan te vliegen. Je moet respect hebben voor hun overtuiging en ieders eigen invulling. Door niet jouw visie boven die van een ander te plaatsen. Ik zie de Bijbel als een van de smaken van religies en filosofieën op een heel groot bord. Sinds het overlijden van mijn broertje voelde ik me aangetrokken om van elk ingrediënt iets te proeven. Het mooie is dat er voor elke smaak wel iets te zeggen valt en ik kon nog niet kiezen welke ik het lekkerst vind. Ik ben soms van mensen onder de indruk, om hun daden, maar heb geen alomvattende levensbeschouwelijke visie."

[Hoe kijk je naar het bestaan van goed en kwaad? We leven hier niet in een paradijs…]
,,Was het maar zo'n feest. De praktijk is helaas anders dan we zouden willen. Zelf probeer ik wel mijn paradijselijke momentjes te creëren, maar het is nu eenmaal zo dat je te maken hebt met een balans tussen goede en kwalijke zaken. Blijkbaar gunnen mensen elkaar soms het licht niet in de ogen en dat is eeuwig zonde."

[Hoe creëer je die paradijselijke momentjes?]
,,Ik ben geconfronteerd met iets wat je leven compleet op z'n kop zet. Dat is een hele zware en vreselijke periode. Dan is het best wel eens moeilijk om weer naar de zonnige kant van het leven te kijken. Maar het leert je enigszins om waardering op te brengen voor de dingen die wel goed gaan of die onbelangrijk lijken. Als ik bijvoorbeeld uit het raam staar en een vogel op een tak zie. Soms valt dat ineens op en zie je de schoonheid van de natuur. Of als je heel open met twee vrienden kunt praten. Dat levert vaak een gevoel van warmte op. Prachtige momenten, wat ik ook met mijn vriendin ervaar natuurlijk. Je bent absoluut op zoek naar verbinding. "

[Welke muziek spreekt jou aan?]
,,Als je naar de eerste tien liedjes van de Top 2000 Aller Tijden luistert, heb je ongeveer mijn smaak te pakken. Die is zeer breed, dat varieert van klassiek tot rap. Met mijn broer luisterde ik veel naar de rockmuziek van Linkin Park. Het liedje 'Iridescent' heb ik naar Toine gestuurd toen het echt slecht met hem ging. Met de boodschap: 'Ik weet dat je het heel zwaar hebt, maar ik gun het je zo dat het weer beter gaat'. Want je hoort in dat liedje: 'Laat de droefheid, frustratie en wanhoop los'. Want hij heeft het enorm moeilijk gehad, wat hem heeft gedreven tot zijn daad. En daar heb ik zelf dan weer veel moeite mee. Dat iemand zich zo rot voelt, zodat hij zich gedwongen voelt tot slechts één uitweg. Als je daar goed over nadenkt, word je intens verdrietig."