Jakob Leidekker, hoofd bedrijfsvoering van Het Nationale Park De Hoge Veluwe, zegt het met enige stemverheffing in zijn kantoor tussen Otterlo en Hoenderloo. Met de aanwezigheid van een wolf in het park lijkt hij voor eigen parochie te preken, maar Leidekker ontkent dat met grote stelligheid. 

,,Je moet niet alleen focussen op de wolf en ook niet alleen naar de moeflon kijken, het gaat om het totale plaatje. Wat is nu eigenlijk natuur in Nederland en hoe gaan we daarmee om? Het beheren van een gebied zoals dit nationale park is meer dan alleen één doelstelling. De onderlinge afstemming van belangen voor onder meer planten, dieren, het landschap en de bezoekers komt redelijk precies.’’

MOEFLONS Het is dinsdag 19 oktober en Leidekker heeft vandaag naar buiten gebracht dat het nationale park noodgedwongen maatregelen neemt om de kudde moeflons te beschermen. De wilde schapen, oorspronkelijk afkomstig van Corsica en Sardinië en precies honderd jaar geleden geïntroduceerd door Anton Kröller, worden bedreigd door een wolvin. Het dier is volgens de parkbeheerder een paar maanden geleden door een gat in het hek binnengekomen. 

Dat gat was er met opzet in geknipt, zegt Leidekker. ,,We hebben de controle van de hekken sindsdien opgevoerd. Ons park is 5.400 hectare, dat kost ons elke dag zes tot zeven uur. Een man en vrouw uit de gemeente Ede zijn een tijdje terug op heterdaad betrapt. Het onderzoek door de politie is nog niet afgerond, ik ben zeer benieuwd naar hun verhaal.’’

MACHTELOOS De wolvin heeft volgens de parkbeheerder inmiddels al tientallen moeflons gedood. Hij laat foto’s zien van aangevreten dieren. ,,De laatste kadavers dateren van afgelopen weekend.’’ 

Leidekker en zijn collega’s zien het met lede ogen aan - ,,dit doet pijn’’ -, maar staan machteloos, omdat de wolf een zwaar beschermde diersoort is en niet bejaagd, gevangen of verdreven mag worden. 

Daarom is nu besloten de moeflons - normaal gesproken circa 220 - binnen een wolfwerend raster met stroomdraden te plaatsen. Omdat dit er in een relatief klein gebied eigenlijk te veel zijn en om het risico te spreiden, zoekt het park naar een plek in het buitenland om daar een deel van de kudde te plaatsen. ,,We weten nog niet waar, in ieder geval ergens waar geen wolf is of waar wat tegen de wolf gedaan kan worden’’, zegt Leidekker. Als de wolvin uit het park is - ,,die heeft ook niet het eeuwige leven’’ - keren de moeflons weer terug.

GROVE DEN De moeflons hebben volgens Leidekker een belangrijke rol bij de instandhouding van heidevelden, heischrale graslanden en vooral stuifzand. ,,Dit zijn allemaal voor de Veluwe kenmerkende landschappen die van belang zijn voor de veelal uiterst zeldzame biodiversiteit, de soortenrijkdom van planten en dieren.’’ De moeflon is bovendien de enige grazer die ,,in behoorlijke mate grove den eet’’, voegt hij toe. ,,Juist de grove den groeit snel en is daarmee een bedreiging van het open landschap. We hebben de moeflons en daarnaast vrijwilligers nodig om te voorkomen dat er bos ontstaat.’’

BEVER Leidekker erkent dat normaal gesproken elk jaar op moeflons wordt gejaagd om het gewenste aantal - zo’n 220 dieren - in stand te houden. ,,Dan stoppen de jagers met schieten, maar de wolf gaat door tot de laatste moeflon. Daarom willen wij hem koste wat kost uit ons park weren.’’

Hij wijst erop dat de bever op dezelfde lijst van beschermde soorten staat als de wolf. ,,Vanwege overlast zijn er dit jaar al negentig bevers doodgeschoten in Limburg. Voor de wolf kan dat bij problemen, zoals in ons park, toch ook gelden? Bovendien, overal in Europa worden wolven geschoten en weggevangen.’’

ONZE TUIN Om het verhaal weer breder te trekken, benadrukt Leidekker dat de wolf de zorgvuldig opgebouwde balans in het park verstoort. ,,Dat luistert heel nauw. De volledige focus op de wolf, wat nu gebeurt, leidt de aandacht af van andere natuurdoelen, zoals de bescherming van open landschappen en van zeldzame soorten als de kleine heivlinder, de blauwvleugelsprinkhaan en de kleine schorseneer, een plantje.’’

,,Nederland heeft bovendien van Europa de verplichting om de kwaliteit van deze landschappen in stand te houden en zelfs uit te breiden, dat is goed voor de biodiversiteit’’, vervolgt de parkbeheerder. 

,,Als we die biodiversiteit met z’n allen zo belangrijk vinden, laat het dan over aan ons, de professionals. De Hoge Veluwe is particulier bezit, eigendom van een zelfstandige stichting. Dit is onze tuin, een zeer bijzondere tuin, en wij zoeken in het beheer continu naar balans tussen ingrijpen en de natuur zijn gang laten gaan. Maar ook naar balans tussen recreatie en draagkracht van de natuur. Dat doen we al decennia verrekte goed. Dit blijkt ook uit de BellEuropa Award die we eind 2017 hebben gewonnen, een Europese prijs voor het landgoed met de best beheerde biodiversiteit. Er zijn mensen die ons eigenzinnig noemen, maar het resultaat is ernaar.’’

WILDPASSAGES Voor de wolf is in het park sowieso geen plek, daarover is Leidekker duidelijk. De Hoge Veluwe heeft mede daarom sinds midden 2019 wildpassages naar natuurgebied Planken Wambuis en het Deelerwoud afgesloten. Daar is vanuit natuurorganisaties veel kritiek op, omdat dit de migratie van wild op een deel van de Veluwe blokkeert en daarmee in strijd is met het provinciale faunabeleid. 

Maar volgens Leidekker is de afsluiting wél in overeenstemming met de afspraken die met de provincie Gelderland zijn gemaakt. ,,Wij hebben hekken geplaatst, omdat er te veel herten binnenkwamen vanuit het Deelerwoud en ook om de wolf tegen te houden. In afwachting van solide afspraken met de provincie over de grote instroom van herten en over gecontroleerd beheer van wolven. Dus met de mogelijkheid om bij overlast een wolf te doden.’’

WOLF OP TIEN METER Leidekker gaat nog een stap verder en zegt dat ‘postzegel’ Nederland niet vergeleken kan worden, zoals soms wordt gedaan, met natuurlijke processen in bijvoorbeeld het Amazonegebied, het Yellowstone-park of Siberië. ,,Wees realistisch in een land met zeventien miljoen inwoners en een enorm dicht wegennetwerk. Ik vind de wolf een fantastisch dier, maar Nederland is qua ruimtelijke ordening te klein, de wolf past hier niet. Voorstanders zeggen dat een wolf bang is voor mensen, maar een bezoeker van ons park heeft de wolvin eerder deze maand op ongeveer tien meter afstand gefotografeerd, vlakbij de ingang Hoenderloo. Bang wordt een wolf pas als hij wordt bejaagd. Het zijn net honden, ze wennen snel aan de situatie waarin ze leven. Beseffen we wel waar we mee bezig zijn?’’

Door Wim Vonk

Lees ook: ‘Dertig wolven op de Veluwe’
Lees ook: Boswachter Natuurmonumenten: ‘We moeten leren leven met de wolf’
Lees ook: Schaapherder: ‘Als de wolf overdag aanvalt, is het einde kudde’ 
Lees ook: Wolf laat moeflons Wekeromse Zand nog links liggen

Uw/jouw mening delen over de wolf? Reacties zijn welkom via barneveldsekrant@bdu.nl met vermelding van naam, adres, woonplaats en telefoonnummer.

<p>Park De Hoge Veluwe</p>
Foto:

Park De Hoge Veluwe

De wolf die sinds een paar maanden rondloopt in nationaal park De Hoge Veluwe en die al tientallen moeflons heeft gedood.

<p>Park De Hoge Veluwe</p>
Foto:

Park De Hoge Veluwe

Moeflons in nationaal park De Hoge Veluwe.