André van der Velde

Bij veel koorleden kriebelt het echt om weer gezamenlijk te zingen’’, zegt Mathilde Kauffmann van de Barneveldse Reformatorische zangvereniging Cantilene, dat zo'n honderd leden telt. ,,We krijgen veel vragen van koorleden of er al eindelijk zicht is om eindelijk weer samen te kunnen zingen, ze missen hun koorfamilie, maar dat is gewoon nog niet verstandig. Het is wel allemaal wazig hoe het zit met die druppeltjes. Bij het zingen komen minuscule druppeltjes vrij, maar de vraag is of die besmettelijk zijn of niet. In gesloten ruimtes moet je in elk geval goed ventileren. En bij mooi weer buiten zingen is ook een optie, maar ook dat is nog niet duidelijk. Daarom willen wij gewoon geen risico nemen.’’

Kauffmann voelt zich in haar zoektocht naar duidelijkheid een beetje van het kastje naar de muur gestuurd. ,,Ik heb het RIVM om duidelijkheid gevraagd, maar die verwijst naar de website. Daar staat het echter niet op. Ik heb vervolgens de gemeentelijke coronalijn hierover gemaild, maar kreeg ook geen concreet antwoord terug. Volgens de gemeente zal er volgende week wel meer duidelijk worden over de risico's van het zingen.’’

Enkele koorleden zijn in kleiner verband wel al bij elkaar gekomen om op grote afstand van elkaar weer even samen te zingen. ,,En onze dirigent Leander van der Steen, vindt het heel erg dat de lofzang niet meer kan klinken, terwijl bij wijze van spreken de zwembaden al weer open zijn.’’ Kauffmann kijkt uit naar de filmpjes die Van der Steen zo nu en dan naar de koorleden stuurt. ,,Ter bemoediging speelt hij geregeld een stuk op de piano, dan kun je meezingen. Dat heb ik ook meerdere malen gedaan en van heel veel andere koorleden heb ik gehoord dat ze dat ook doen en dat het hen erg goed doet. Er is veel heimwee weer als koor te zingen. Er is ook heel veel saamhorigheid. Dat bleek ook toen een van onze leden corona had gekregen. Ze kreeg enorm veel kaartjes en bloemetjes en ook enkele 'raambezoeken'. ’’

Wel bekijkt het bestuur volgende week de mogelijkheden om het hele koor weer eens bij elkaar te laten komen. ,,Niet om te zingen maar om elkaar eindelijk weer eens gezellig te ontmoeten. Ons koor bestaat uit honderd leden, dus dat kan weer vanaf juli. Het gaat dan om een bijeenkomst op de gebruikelijke repetitieavond op donderdag.’’

Het laatste optreden van Cantilene was het ‘muzikantenconcert’ in de Immanuelkerk in Barneveld. in februari. ,,Als je de overzichtsfoto van dat optreden ziet met het publiek in de volle kerk dicht op elkaar gepakt, dan is dat nu echt niet meer voor te stellen. En het roept ook de vraag op, komt die tijd überhaupt weer terug?’’

[Vrouwenkoor Euterpe]

De laatste keer dat de zestig dames van het Interkerkelijk Vrouwenkoor Euterpe uit Voorthuizen bijeen waren, was tijdens een repetitie begin maart. En ondanks de mogelijkheden weer bijeen te komen, zit gezamenlijk zingen er voorlopig nog niet in, zegt voorzitter Gertrud Bonge.

,,Veel van onze dames zijn al op leeftijd, de jongste is dik in de vijftig, de oudste gaat richting de negentig, en behoren dus tot de risicogroep. Stel je voor dat iemand van ons corona krijgt door het zingen. De repetitieavonden zijn voor veel leden een heel belangrijk uitje, maar daar moet je niet aan denken. Het is nog niet duidelijk of binnen zingen een risico vormt, maar wij willen als bestuur geen enkel risico nemen.’’

Ook praktische redenen maken dat het weer bijeenkomen om te repeteren voorlopig geen issue is. ,,Zouden we weer in de Ichthuskerk willen repeteren, dan moeten we om de anderhalve meter afstand te bewaren, groepen maken van twintig dames. Daar komt veel bij kijken: je mag niet tegelijkertijd naar binnen gaan, je krijgt een stoel toegewezen waarop je moet blijven zitten en ook het naar buitengaan is niet eenvoudig. Bovendien is koffie drinken er niet meer bij, want je mag met z’n allen de ontmoetingsruimte niet meer in.’’ Ze houdt even in. ,,Dat alles werkt niet. Het is niet gezellig. Dan heb je de saamhorigheid niet.’’

Bonge heeft haar vizier gericht op de langere termijn. ,,Onze zangavond ging eind maart niet door, dat was heel jammer omdat we er druk mee bezig zijn geweest en er maandenlang naartoe hebben geleefd. Maar we hopen dat die volgend jaar maart alsnog plaats kan vinden.’’

De vier bestuursleden onderhouden heel nadrukkelijk contact met hun leden. ,,Dat vinden we als bestuur heel belangrijk. We sturen nieuwsbrieven en bellen bijvoorbeeld geregeld om te vragen hoe het gaat, of ze bijvoorbeeld ergens tegenaan lopen. Dikke vriendinnen komen immers niet meer bij elkaar. Die gesprekken worden zeer gewaardeerd. En onze dirigent, Arie Mol leeft ook enorm mee en houdt een vinger aan de pols.’’

Om toch iets heel leuks als koor te doen, heeft het bestuur een verrassing voor de leden in petto. ,,Wat die verrassing is? Dat is nog even geheim. Daar informeren we hen komende week over in onze nieuwsbrief’’, zegt ze lachend.

[Shantykoor Stroe Ahoy]

,,We hebben de intentie zo snel mogelijk weer te gaan zingen. Zodra het kan, dan klappen we ‘m gelijk weer in en gaan we aan de gang.’’ Anneke Boersma, oprichter, dirigent en verbindende kracht van Shantykoor Stroe Ahoy, zegt het met een brede lach. ,,Mijn gevoel zegt dat er niet veel verschil is tussen praten en zingen, maar misschien zit ik mis. We willen zo snel mogelijk weer zingen, maar het moet natuurlijk wel verantwoord zijn. Ik heb er met de mannen nog geen discussie over gevoerd, maar dat gaan we zeker doen. En als er mannen zijn die er geen goed gevoel bij hebben, dan wachten we nog, dat is wel zo verstandig.’’

Zolang de anderhalve meer geldt, kan het koor sowieso niet oefenen in de Schaapskooi, zegt Boersma. ,,We staan altijd met drie rijen van tien personen op het podium, dus als die anderhalve meter afstand blijft gelden, gaat dat eenvoudigweg daar niet meer.’’ Een andere locatie is om meerdere redenen niet snel gevonden. ,,We hebben natuurlijk een grote groep dus moeten dan ook een grote ruimte in de buurt van Stroe zoeken, maar we hopen dat dat uiteiendelijk helemaal niet nodig zal zijn.”

Het laatste optreden van het koor, dat plezier maken hoog in het vaandel heeft, was tijdens de kerstmarkt in Kootwijkerbroek, bij de Puurveense molen. Het volgende optreden zou een heel bijzondere worden en stond voor komend weekend op stapel. Boersma: ,,We bestaan vijf jaar en waren tot voor kort druk bezig met repeteren voor het jubileumconcert in Dorpshuis ‘de Hofstee’. De shantyavond gaat echter niet door. Het is verschrikkelijk jammer, zingen is een heerlijke uitlaatklep. En ik heb van veel koorleden gehoord dat hun leven drastisch is veranderd. Daarom verlangt men ook weer enorm naar het koor: dan is het normale leven weer terug.’’

Volgens Boersma heeft het koor plezier maken als motto en spat dat ook altijd van de optredens af. ,,Het is ook een sociaal heel hechte groep. Via de WhatsAppgroep is de afgelopen maanden elk lid benaderd met de vraag hoe het gaat. Iedereen reageert er dan op. Dat is tekenend.''

Het jubileumfeest wordt dit jaar overigens niet meer 'ingehaald'. ,,We zouden kunnen gaan voor december, maar als we in september weer kunnen gaan oefenen, laten de mannen mij in de steek door juist in die maand op vakantie te gaan. Elk jaar het zelfde liedje'', grapt ze. ,,Voor we weer compleet zijn is het oktober en dan hebben we nog maar vier keer de tijd om te oefenen. Dat is te weinig voor een goed programma.’’ Daarom wordt het feest verschoven naar mei of juni volgend jaar. ,,Dan vieren we ons zesjarig jubileum'', lacht Boersma. ,,Waarom niet, we zijn toch al een heel apart koor, dus dat pas wel bij ons.’’

[Rehobothkoor]

Bij Christelijk Gemengd Rehobothkoor uit Kootwijkerbroek staat vooralsnog alleen de kerstuitvoering op de planning, zegt voorzitter Ton van Vliet. ,,Het is nog te vroeg om die ook al te cancellen. We willen niet te ver vooruit kijken. Maar het is natuurlijk wel de vraag of de uitvoering door kan gaan als die ‘anderhalvemeterregel’ dan nog steeds geldt.’’ Het koor telt zo’n veertig leden en staat onder leiding van Ton Burgering.

Deze week kwam het bestuur bijeen om de mogelijkheden te bespreken om binnenkort weer als koor samen te zingen. ,,Dat doen we voorlopig niet, in elk geval niet tot september’’, zegt van Vliet stellig. ,,Er is een groot verschil tussen praten en zingen. De deeltjes met mogelijk het coronavirus komen zo veel verder. Wij willen het risico niet nemen, zeker ook omdat ook ouderen deel uitmaken van ons koor.’’ Verder is de vaste repetitieruimte, de Rehobothschool, er niet geschikt voor. ,,Het plafond is laag en de ruimte is beperkt als je voldoende afstand tot elkaar moet houden. We zouden dan niet als heel koor, maar per partij moeten repeteren. Dat is veel minder gezellig.’’ Of de repetities eventueel vanaf september weer kunnen plaatsvinden, hangt ook af een paar praktische dingen. ,,Na de schoolvakantie is de school ‘s avonds niet meer toegankelijk voor volwassenen. We moeten dus nog een geschikte ruimte vinden, bijvoorbeeld een bedrijfshal. Dat is nog wel een dingetje.’’

Een concert dat begin december in de Amersfoortse Joriskerk zou plaatsvinden, is hoe dan ook geschrapt. ,,Bij zo’n grote organisatie komt veel kijken. Je moet bijvoorbeeld op tijd de medewerking van de solisten vastleggen. Het is jammer, we keken er erg naar uit. Maar’’, vervolgt hij meteen, ,,veel mensen met bedrijven hebben het nu heel erg zwaar. Hun situatie is vaak schrijnend. Dus waar hebben we het over? Bovendien: zingen kun je ook gewoon thuis.’’

Wat Van Vliet het meest mist, is de saamhorigheid en het zingen voor publiek. ,,Als seizoensafsluiting zingen we elk jaar in bejaardenhuizen in de wijde regio. Dan genieten de ouderen altijd enorm van en wij genieten daar weer enorm van. En natuurlijk’’, vervolgt hij, ,,missen we het uitdragen van onze boodschap, dus datgene wij zingen.’’

[Schaffelaarkoor Barneveld]

,,Het moet ondubbelzinnig duidelijk zijn dat zingen veilig is. Pas dan beginnen we weer met onze repetities.’’ Harrie Siebelink van het Schaffelaarkoor Barneveld, een mannenkoor met 53 leden en een gemiddelde leeftijd van 70 jaar, laat er geen twijfel over bestaan. ,,Sommige leden zeggen ook stellig pas weer te zingen als er is gevaccineerd en dat kan ik heel goed begrijpen.’’

Siebelink denkt bovendien dat het ondoenlijk is om alle richtlijnen van Koornetwerk.nl op te volgen. ,,Dan moet iedereen drie meter ruimte houden en zijn pauzes niet de bedoeling. Dit terwijl die pauzes nou juist heel belangrijk voor ons zijn, een van onze sterke punten zelfs, vanwege de sociale contacten en saamhorigheid. Deze twee richtlijnen zijn al ingrijpend en maken het heel lastig voor ons.Maar een derde is dat de ruimte goed geventileerd moet worden. Het is op zich al een probleem om de ventilatie goed vast te stellen en daarbij komt dat ons huidige gebouw, De Rozelaar, nooit is ontworpen om een virus buiten de deur te houden.’’

Zingen met een mondkapje, zoals wel eens wordt geopperd, vindt Siebelink echter geen goed idee. ,,Ik kan me niet voorstellen dat iemand zoiets voorstelt. Zingen met een mondkapje op werkt niet, althans niet voor ons. Bij het zingen werkt het zo dat je je mond open doet en klanken uitstoot. Als die klanken belemmerd worden door een mondkapje, klinkt het niet goed als je kwaliteit nastreeft. Onze dirigent Gusanne van den Brink, besteedt daar juist ook heel veel aandacht aan.’’

Rehobothkoor
Foto: Rehobothkoor
Het Rehobothkoor uit Kootwijkerbroek (archieffoto)
wim@noorlander.nl
Foto: wim@noorlander.nl
Vrouwenkoor Euterpe uit Voorhuizen. (archieffoto)
Shantykoor Stroe Ahoy
Foto: Shantykoor Stroe Ahoy
Shantykoor Stroe Ahoy (archieffoto)