Provincie Gelderland mag wolven Veluwe niet verstoren met paintballgeweer

BARNEVELD/ARNHEM De provincie Gelderland heeft het besluit om vergunning te verlenen voor het opzettelijk verstoren van wolven op een groot deel van de Veluwe met een paintballgeweer niet goed onderbouwd. Daarom moet de provincie een nieuw besluit nemen op het bezwaar van de Faunabescherming. Ook de gemeente Barneveld viel onder de vergunning. 

Dat is het oordeel van de voorzieningenrechter in Arnhem. Volgens de Faunabescherming is geen sprake van afwijkend gedrag bij wolven op de Veluwe of moet eerst duidelijk worden welke wolven afwijkend gedrag vertonen en wat dat precies inhoudt. Ook stelt de belangenorganisatie dat er andere mogelijkheden zijn om de wolven te beschermen. 

FAUNABEHEEREENHEID De voorzieningenrechter vindt dat de provincie haar besluit niet goed heeft onderbouwd en verklaart het beroep van de Faunabescherming gegrond. Concreet betekent dit dat de vergunninghouder, de Faunabeheereenheid Gelderland, geen paintballgeweer mag gebruiken om de wolven op de Noord-Veluwe af te schrikken. De vergunning was afgegeven voor de gemeenten Ermelo, Putten, Harderwijk, Nunspeet, Elburg, Oldebroek, Heerde, Epe, Apeldoorn en Barneveld. 

OPENBARE VEILIGHEID Sinds eind januari 2024 kwamen bij het Wolvenmeldpunt en de provincie regelmatig meldingen binnen over minstens één jonge wolf met geringe schuwheid ten opzichte van mensen en voertuigen in de omgeving van het Leuvenumse Bos en Speuld bij Ermelo. Volgens de provincie is de wolf waarschijnlijk gevoerd. De provincie vond het in het belang van de openbare veiligheid noodzakelijk om in te grijpen en wilde met inzet van een paintballgeweer bereiken dat de wolf weer schuw werd. 

VERGUNNING IN STAND De provincie verleende daarom een vergunning voor het verstoren van wolven met afwijkend gedrag in de genoemde tien gemeenten Deze vergunning gold voor een periode van achttien maanden. De voorzieningenrechter had in een uitspraak van 23 mei 2024 al opgemerkt dat het college de noodzaak van de vergunning en andere mogelijkheden om de wolf te beschermen niet goed had onderbouwd. 

Gedeputeerde Staten van Gelderland besliste op 20 november 2024 op het bezwaarschrift van de Faunabescherming en liet de vergunning in stand. Op dat moment waren er geen meldingen meer van een wolf met geringe schuwheid in Ermelo, maar wel over het gedrag van andere wolven op de Noord-Veluwe. 

OOSTENRIJKSE ZAAK ,,De wolf is een strikt beschermde diersoort en de provincie kan alleen een vergunning voor het verstoren van de wolf verlenen als wordt voldaan aan een aantal voorwaarden’’, aldus de rechtbank. ,,Het verstoren van de wolf moet bijvoorbeeld noodzakelijk zijn, er moeten geen bevredigende alternatieven zijn, duidelijk moet zijn om welke wolf het gaat en wat het afwijkende gedrag is of welke schade aan een dier kan worden toegeschreven. Dat is op 11 juli 2024 nog bepaald in een uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie in een Oostenrijkse zaak, waarin een wolf twintig schapen van een kudde op een bergweide heeft gedood. Dit betekent dat geen algemene toestemming kan worden verleend om te schieten op wolven die zich ophouden binnen dertig meter afstand van auto, mens of aangelijnde hond.’’

ONVOLDOENDE ONDERBOUWD De voorzieningenrechter oordeelt nu dat de provincie Gelderland onvoldoende heeft onderbouwd dat sprake is van afwijkend gedrag bij wolven op de Noord-Veluwe en waarom ingrijpen in het belang van de openbare veiligheid noodzakelijk is. ,,Het college onderbouwt onvoldoende wat het afwijkende gedrag van de wolven op de Noord-Veluwe inhoudt. Er zijn bij de provincie meerdere meldingen gedaan van wolven, maar die gaan vooral over het zien van een voorbijlopende wolf of een aanval op vee of hobbydieren’’, aldus de rechtbank.

WOLF EN HOND Verder kon het college volgens de rechtbank niet duidelijk maken wat er precies is gebeurd tussen een wolf en een hond in Harderwijk en Nunspeet. ,,Zo is niet bekend of deze honden vrij rond liepen in een wolventerritorium of dat zij aangelijnd waren en dichtbij hun baasje liepen. Ook onderbouwt het college onvoldoende waarom een vergunning voor de hele Noord-Veluwe nodig is en waarom voor de duur van achttien maanden. Daarnaast wordt niet voldaan aan de voorwaarde dat er geen bevredigende alternatieven zijn. Het is voor de voorzieningenrechter niet duidelijk wat de provincie concreet heeft gedaan om de wolf te beschermen.’’