Vrogger: een gouden ei en verklede kippen doen een dans

BARNEVELD Hoeveel weet u nog van vrogger? Gerjan Crebolder en Jan Westeneng nemen weer een duik in het fotoarchief.

Ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan van de Barneveldse weekmarkt in 1952 werd er op de Koeweide in het Schaffelaarsbos een openluchtspel uitgevoerd waarin de geschiedenis van de pluimveehouderij werd uitgebeeld. Enorme kippen en kinderen gekleed in linnen ‘eierpakken’ voerden toen en vreemd ballet op. Bijna een halve eeuw later werden die linnen ‘eieren’ teruggevonden op de zolder van fouragehandel Van de Kolk aan de Schoutenstraat. Het decor met de fraaie Hollandse huisjes op de achtergrond is eerder stedelijk dan dorps te noemen.

Achter de in 1913 gebouwde Eierhal aan de Langstraat – thans ligt hier het Torenplein – stonden de pakloodsen waarin de per mand aangevoerde eieren na verkoop werden overgepakt in houten kisten. De eieren werden zoveel mogelijk tegen breuk beschermd door ze in houtwol te verpakken. De houtwol werd vervaardigd  Op de mand links staan de initialen ‘D.v.d.K.’ zodat u de keuze hebt uit Dirk van de Kamp of Dirk van de Kuilen. De dames op de foto dragen een traditionele Veluwse driestroken- of floddermuts is mij verteld.

Tussen het voormalige Kippen- en Eierenrestaurant aan de Rijksweg in Terschuur stond alweer jaren geleden een kleinere versie van het Ei aan de weg waar de passerende reiziger kippenboutjes en friet kon kopen. Blijkens de tekst boven op het ei is hier sprake van ‘Het gouden ei van Columbus’. Geen idee voor wie die tekst bestemd was want vrijwel niemand zou deze vanaf de A1 of de Rijksweg kunnen lezen. Het meer dan manshoge hekwerk om het ei moest voorkomen dat onverlaten zich aan het gouden voorwerp zouden vergrijpen. Dat zou overigens een enorme klus zijn geworden die amper wat opgeleverd zou hebben. Er was hier namelijk gebruik gemaakt van uiterst dun bladgoud dat, nadat er vele uren krabwerk zou zijn verricht, volgens Jan van Iwaarden amper een euro of honderd zou hebben opgeleverd.

Aan de Wilhelminastraat in Barneveld – vroeger het Moleneinde genoemd naar de molen ‘De Twee Gebroeders’ van Knottenbelt – stond tegenover die molen de stoommeelfabriek ‘Gelre’ van de genoemde broers die voor de open deur van de fabriek poseren. Er wordt zojuist een vrachtwagen met zakken meel beladen. Aan de linkerzijde van de fabriek woonde een van de gebroeders. Voor dat gedeelte van het gebouw stond een rijtje leilindes als een natuurlijke zonwering.

Ofschoon het tegenwoordig veelal verplicht is om de ingrediënten van een bepaald product op de verpakking, of zoals hier op een aanhangend label, te vermelden, was dat vroeger niet altijd het geval. De B.K. Voederfabrieken van Koudijs met vestigingen in Barneveld en Rotterdam deden dat in 1938 nadrukkelijk wel. Kuikens die ouder dan drie weken waren, kregen O.K.O. II opfokvoer waarin onder andere beschuit, karnemelkpoeder, fosforzure kalk, kokosmeel, brood en levertraan waren verwerkt. Dohyfral was een vitaminepreparaat en Joveezo een gejodeerd veevoederzout. Weet u dat ook weer.

Aan een bedrijfsbezoek aan Schimmels Broederij aan de Amersfoortsestraat werd deelgenomen door nogal wat hooggeplaatste landgenoten. Dat was voldoende reden om om een achttal deelnemers op deze foto van een nummertje te voorzien: 1. Minster Ruys de Beerenbrouck; 2. A.W.J.J. Baron van Nagell, voorzitter Ned. Heidemaatschappij en oud-burgemeester van Barneveld; 3. J. Westrik, burgemeester van Barneveld; 4. H. Cozijnsen Gzn, voorzitter Kamer van Koophandel, Gelderse Vallei; 5. Dr. L.  Lourens, Rijksserum inrichting; 6. Dr. B.J.C. te Hennepe, Bacterioloog Rijksserum inrichting; 7. H.A. Bremer, voorzitter A.N.R.V. en 8. Mr. H.W.J. Sannes, oud-voorzitter A.N.P.V. De eigenaar van de broederij was kennelijk niet belangrijk genoeg om ook een nummertje boven zijn hoofd te krijgen.

Heeft u ideeën over onderwerpen? Heeft u zelf bijzondere oude foto’s? Neem contact op met de redactie van de Barneveldse Krant via barneveldsekrant@bdu.nl